Saab radykalnie zwiększa produkcję Gripena. Celuje w Kanadę i Ukrainę

• Szwedzki Saab planuje zwiększyć produkcję myśliwców Gripen E/F do 36 sztuk rocznie, decentralizując montaż poza Szwecją.
• Kluczowym elementem strategii jest fabryka w Brazylii oraz propozycja utworzenia linii produkcyjnej w Kanadzie.
• Saab widzi Ukrainę jako strategicznego partnera, z planami dostaw do 150 Gripenów i wspólnej produkcji komponentów.

Podczas targów lotniczych w Singapurze, szef marketingu programu Gripen, Mikael Franzen, poinformował, że firma już rozpoczęła intensywne inwestycje w zwiększanie swoich możliwości produkcyjnych. Docelowa liczba 36 samolotów rocznie to odpowiedź na rosnące globalne zapotrzebowanie oraz już zabezpieczone kontrakty. Franzen podkreślił, że w zależności od wyników bieżących i przyszłych przetargów, liczba ta może zostać w przyszłości przekroczona, choć nie podał konkretnych wartości.

Globalna sieć produkcyjna: Od Brazylii po Kanadę

Znaczna część zwiększonej produkcji myśliwców Gripen E/F będzie realizowana poza głównym zakładem montażowym firmy w Linköping w Szwecji. To strategiczne posunięcie ma na celu nie tylko optymalizację logistyki, ale także zacieśnienie współpracy przemysłowej z kluczowymi partnerami.

Najważniejszym przykładem tej strategii jest fabryka w Brazylii, prowadzona przez lokalnego giganta lotniczego Embraer we współpracy z Saabem. Zakład ten ma dostarczyć pierwszy egzemplarz myśliwca już w pierwszym kwartale bieżącego roku, co będzie historycznym momentem – powstanie tam pierwszy naddźwiękowy myśliwiec produkowany w Ameryce Łacińskiej. Samoloty te trafią do Brazylijskich Sił Powietrznych, które są pierwszym klientem na wersję Gripen E/F. Uruchomienie produkcji w Brazylii jest dowodem na zaangażowanie Saaba w transfer technologii i budowanie lokalnych kompetencji.

Bez wątpienia najbardziej obserwowaną szansą dla Gripena jest obecnie Kanada. Rząd w Ottawie, mimo wcześniejszych planów zakupu 88 amerykańskich myśliwców F-35A, ponownie analizuje swoje potrzeby w zakresie obrony powietrznej. Chociaż zobowiązano się do zakupu co najmniej 16 maszyn F-35A, los pozostałych 72 samolotów pozostaje niepewny.

W tym kontekście Saab przedstawił nowatorską propozycję, która obejmuje:

• Produkcję "Made-in-Canada": Uruchomienie linii produkcyjnej Gripena w Kanadzie we współpracy z lokalnym przemysłem, na wzór modelu brazylijskiego.
• Centrum eksportowe: Potencjalna kanadyjska fabryka miałaby produkować samoloty nie tylko na potrzeby Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych, ale także na eksport.
• Koncepcję mieszanej floty: Saab nie namawia do całkowitej rezygnacji z F-35, lecz sugeruje, że mieszana flota złożona z F-35 i Gripenów mogłaby zapewnić Kanadzie większą elastyczność i "masę bojową".

Perspektywiczne rynki i strategiczne cele

Rosnący portfel zamówień z Tajlandii, Kolumbii i Szwecji daje firmie Saab solidne podstawy do konkurowania o kolejne kontrakty. Na liście obiecujących kierunków znajdują się Portugalia, Filipiny i Peru. Dwa kraje wysuwają się jednak na pierwszy plan jako strategiczne cele długoterminowe.

Ukraina jako kluczowy, długoterminowy partner

Ukraina wyraziła zainteresowanie pozyskaniem nawet do 150 myśliwców Gripen, co byłoby największym kontraktem w historii szwedzkiego koncernu. Podpisano już list intencyjny w tej sprawie, a plany są niezwykle ambitne. Obejmują one nie tylko dostawy samolotów (pierwsze mogłyby trafić na Ukrainę w 2026 roku, prawdopodobnie w starszej wersji C/D), ale także rozpoczęcie wspólnej produkcji komponentów na terytorium Ukrainy do 2033 roku. Potencjalna kanadyjska linia produkcyjna jest wymieniana jako jedno z możliwych źródeł zaopatrzenia dla Ukrainy.

Gripen

Gripen, produkowany przez szwedzką firmę Saab, to lekki, jednosilnikowy myśliwiec wielozadaniowy należący do generacji 4.5. Jego pełna nazwa to Saab JAS 39 Gripen. Samolot napędzany jest silnikiem Volvo Aero RM12 (wariant General Electric F404) w wersjach C/D lub RM16 (F414) w nowszej wersji E/F, zapewniającym wysoką manewrowość i prędkość naddźwiękową (do Mach 2). Gripen wyróżnia się kompaktową konstrukcją w układzie delta z canardami, co daje doskonałą zwrotność i stabilność. Jego masa startowa wynosi około 14-17 ton w zależności od wersji, a zasięg operacyjny to około 3200 km z dodatkowymi zbiornikami paliwa. Wyposażony jest w zaawansowany radar AESA (w wersji E/F) oraz systemy awioniki umożliwiające integrację szerokiego wachlarza uzbrojenia, w tym pocisków Meteor, AMRAAM, bomb kierowanych i rakiet przeciwokrętowych. Gripen jest znany z niskich kosztów eksploatacji, łatwości obsługi i zdolności do operowania z krótkich pasów startowych, nawet dróg publicznych. Używany jest przez siły powietrzne Szwecji, Czech, Węgier, RPA, Tajlandii, a także Brazylii (wersja E/F).