PGZ otwiera się na startupy. WAT i przemysł obronny zacieśniają współpracę

• 17 czerwca w Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie Polska Grupa Zbrojeniowa i WAT podpisały porozumienie o współpracy, mające na celu rozwój innowacyjnych technologii dla wojska i zastosowań dual-use.
• Konferencja "PGZ Start-up – Innowacje dla bezpieczeństwa" zgromadziła blisko 60 startupów, podkreślając ich kluczową rolę w przyspieszaniu modernizacji Sił Zbrojnych RP poprzez elastyczność i szybkość wdrażania nowych rozwiązań.
• PGZ jest zainteresowane technologiami takimi jak systemy bezzałogowe, zwalczanie dronów, sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo oraz rozwiązania satelitarne i kwantowe, czego przykładem jest projekt MikroSAR i zarządzanie konstelacją PIAST przez WAT.
• Współpraca ma na celu budowę krajowego ekosystemu innowacji obronnych, odpowiadając na doświadczenia wojny w Ukrainie i globalne trendy NATO, jednak kluczowym wyzwaniem pozostaje szybkość przejścia od pomysłu do wdrożenia.

Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli administracji państwowej, środowiska naukowego, przemysłu obronnego oraz blisko 60 startupów zainteresowanych współpracą z sektorem bezpieczeństwa. Organizatorzy podkreślali, że współczesne konflikty zbrojne pokazują rosnące znaczenie szybkiego wdrażania nowych rozwiązań technologicznych, które często powstają właśnie w młodych, innowacyjnych firmach.

Startupy w centrum zainteresowania PGZ

Polska Grupa Zbrojeniowa deklaruje chęć pełnienia roli integratora nowoczesnych rozwiązań opracowywanych przez sektor prywatny. Szczególne zainteresowanie koncernu budzą technologie związane z systemami bezzałogowymi, zwalczaniem dronów, sztuczną inteligencją, analizą danych, cyberbezpieczeństwem, a także rozwiązaniami satelitarnymi i kwantowymi.

Przedstawiciele PGZ wskazują, że startupy mogą odegrać istotną rolę w przyspieszeniu procesu modernizacji Sił Zbrojnych RP. Dzięki mniejszym strukturom organizacyjnym i większej elastyczności są one w stanie szybciej rozwijać eksperymentalne technologie oraz reagować na zmieniające się potrzeby użytkownika wojskowego.

Jednocześnie Grupa deklaruje wsparcie dla młodych przedsiębiorstw w dostosowywaniu ich produktów do wymagań obowiązujących w sektorze obronnym, gdzie procedury certyfikacyjne i bezpieczeństwa są znacznie bardziej rygorystyczne niż na rynku cywilnym.

WAT i PGZ budują wspólny ekosystem innowacji

Podpisane porozumienie zakłada rozwijanie wspólnych projektów badawczo-rozwojowych oraz współpracę przy modernizacji i budowie nowych systemów uzbrojenia. Ważnym elementem będzie również przygotowanie kadr dla przemysłu obronnego.

Współpraca obejmie między innymi rozwój platform bezzałogowych, certyfikację sprzętu wojskowego, realizację projektów wdrożeniowych, a także organizację praktyk, staży, szkoleń i programów rozwojowych dla studentów.

Dla Wojskowej Akademii Technicznej oznacza to dalsze umacnianie pozycji jednego z kluczowych ośrodków naukowo-badawczych wspierających rozwój polskich zdolności obronnych. Z kolei PGZ zyskuje bezpośredni dostęp do zaplecza naukowego oraz specjalistów kształconych z myślą o potrzebach sił zbrojnych i przemysłu.

Satelity i kosmos coraz ważniejsze dla bezpieczeństwa

Jednym z tematów poruszanych podczas konferencji były także zdolności kosmiczne. Szczególną uwagę zwrócono na rozwój krajowych systemów obserwacji Ziemi oraz znaczenie danych satelitarnych dla współczesnego pola walki.

Przykładem skutecznej współpracy między sektorem prywatnym a państwowym jest projekt MikroSAR realizowany przez ICEYE Polska i PGZ dla Sił Zbrojnych RP. System ten stanowi pierwszy wojskowy komponent obserwacji satelitarnej opracowany na potrzeby polskiej armii.

Dodatkowym wzmocnieniem krajowych kompetencji w domenie kosmicznej jest przejęcie przez Wojskową Akademię Techniczną zarządzania konstelacją satelitów PIAST. Uczelnia będzie odpowiadać za prowadzenie eksperymentów orbitalnych oraz bieżącą obsługę systemu.

Wspólne projekty już wzmacniają polską armię

Współpraca pomiędzy WAT i spółkami Polskiej Grupy Zbrojeniowej ma długą historię i przyniosła szereg rozwiązań, które już znajdują się na wyposażeniu Wojska Polskiego. Wśród nich są m.in. karabinki MSBS GROT, zestawy przeciwlotnicze PILICA, rakiety GROM i PIORUN, wyrzutnie LANGUSTA, elementy systemów bojowego wozu piechoty Borsuk, armatohaubicy Krab czy radarów nowej generacji.

Rozwijanie współpracy ze startupami może stać się kolejnym etapem budowy krajowego ekosystemu innowacji obronnych. W sytuacji dynamicznie zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa oraz doświadczeń płynących z wojny w Ukrainie, zdolność do szybkiego wdrażania nowych technologii staje się jednym z kluczowych czynników przewagi militarnej.

Wojna w Ukrainie zmieniła reguły gry

Znaczenie inicjatywy PGZ i WAT wykracza daleko poza podpisanie kolejnego porozumienia o współpracy. W rzeczywistości jest to odpowiedź na fundamentalną zmianę, jaka dokonała się w sposobie prowadzenia konfliktów zbrojnych w ostatnich latach.

Wojna w Ukrainie pokazała, że innowacje nie powstają już wyłącznie w wielkich koncernach zbrojeniowych realizujących wieloletnie programy warte miliardy dolarów. Coraz częściej o przewadze na polu walki decydują rozwiązania opracowywane przez niewielkie zespoły inżynierów i przedsiębiorców, zdolne do szybkiego reagowania na potrzeby wojska.

Przykładem są drony FPV, systemy rozpoznania oparte na sztucznej inteligencji, oprogramowanie do analizy danych wywiadowczych czy technologie autonomiczne. Wiele z nich przechodzi drogę od pomysłu do wykorzystania bojowego w ciągu kilku miesięcy, podczas gdy tradycyjne programy zbrojeniowe wymagają często wielu lat rozwoju.

Dla Polski oznacza to konieczność budowy nowego modelu współpracy pomiędzy wojskiem, uczelniami technicznymi, przemysłem i prywatnymi firmami technologicznymi. Dotychczas krajowy sektor obronny opierał się głównie na dużych przedsiębiorstwach państwowych i klasycznych programach badawczo-rozwojowych. Dziś coraz większego znaczenia nabiera zdolność do szybkiego testowania, prototypowania i wdrażania nowych rozwiązań.

Polska podąża śladem NATO i Stanów Zjednoczonych

Kierunek obrany przez PGZ wpisuje się również w szersze trendy obserwowane w państwach NATO. W Stanach Zjednoczonych od kilku lat rozwijane są mechanizmy mające przyciągać startupy do współpracy z Pentagonem. Celem jest skrócenie czasu wdrażania technologii i wykorzystanie potencjału firm, które wcześniej nie były związane z sektorem obronnym. Szczególny nacisk położono na sztuczną inteligencję, autonomię, technologie kosmiczne, cyberbezpieczeństwo oraz analizę ogromnych zbiorów danych.

Podobną drogą podąża także NATO, które uruchomiło fundusze i programy wspierające przedsiębiorstwa rozwijające technologie o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa Sojuszu. Coraz większą rolę odgrywa koncepcja dual-use, zakładająca wykorzystanie tych samych rozwiązań zarówno na rynku cywilnym, jak i wojskowym.

To właśnie w tym obszarze Polska może posiadać istotny potencjał. Krajowe firmy od lat rozwijają kompetencje w sektorze IT, elektronice, robotyce, technologiach satelitarnych oraz cyberbezpieczeństwie. Wiele z tych zdolności może znaleźć zastosowanie w systemach obronnych przyszłości.

Największym wyzwaniem będzie tempo działania

Sama gotowość do współpracy nie gwarantuje jednak sukcesu. Kluczowym wyzwaniem pozostanie stworzenie mechanizmów umożliwiających szybkie przechodzenie od pomysłu do wdrożenia.

Startupy funkcjonują w zupełnie innym tempie niż tradycyjne instytucje państwowe. Dla młodych firm wielomiesięczne procedury zakupowe, skomplikowane wymagania formalne czy długotrwałe procesy certyfikacyjne mogą stanowić barierę nie do pokonania.

Jeżeli PGZ rzeczywiście zamierza pełnić rolę integratora technologii rozwijanych przez startupy, będzie musiała stworzyć efektywne ścieżki współpracy, testowania i wdrażania rozwiązań. Równie ważne będzie zapewnienie finansowania projektów znajdujących się pomiędzy etapem badań a produkcją seryjną, czyli w obszarze określanym często jako „dolina śmierci innowacji”.

Szansa na budowę polskiego ekosystemu technologii obronnych

Konferencja w Wojskowej Akademii Technicznej może okazać się początkiem procesu, który w perspektywie kilku lat doprowadzi do powstania bardziej spójnego krajowego ekosystemu innowacji obronnych. Połączenie potencjału naukowego WAT, możliwości produkcyjnych PGZ oraz kreatywności startupów daje szansę na rozwój rozwiązań odpowiadających potrzebom współczesnego pola walki.

Jeżeli współpraca nie ograniczy się do deklaracji, lecz przełoży się na realne kontrakty, programy demonstracyjne i wdrożenia do Sił Zbrojnych RP, Polska może stać się jednym z regionalnych liderów w obszarze nowoczesnych technologii obronnych. W epoce, w której przewaga technologiczna coraz częściej decyduje o wyniku konfliktów, takie inicjatywy stają się nie dodatkiem do polityki bezpieczeństwa, lecz jednym z jej fundamentów.