- Rosja dysponuje największym arsenałem jądrowym na świecie, który jest nieustannie modernizowany i dywersyfikowany, obejmując tradycyjne głowice, a także zdolności podwodne, kosmiczne i cybernetyczne.
- Według szacunków z 2025/2026 roku, Rosja posiada około 1718 rozmieszczonych głowic nuklearnych (wg FAS) lub 2600 rozmieszczonych i nierozmieszczonych strategicznych głowic jądrowych (wg STRATCOM), w tym międzykontynentalne pociski balistyczne (ICBM), okręty podwodne z pociskami balistycznymi (SSBN) i strategiczne bombowce.
- Rosyjska doktryna nuklearnego odstraszania, zrewidowana w listopadzie 2024 roku, dopuszcza użycie broni jądrowej w pięciu scenariuszach, w tym w przypadku ataku rakietowego na Rosję, użycia broni masowego rażenia przeciwko niej lub "krytycznego zagrożenia" dla jej suwerenności.
- W lutym 2023 roku Rosja zawiesiła udział w Traktacie New START, ale deklaruje przestrzeganie jego limitów, jeśli USA również to uczynią; przyszłość kontroli zbrojeń jest niepewna w obliczu wygaśnięcia traktatu w lutym 2026 roku.
Zgodnie z najnowszymi danymi z kwietnia 2026 roku, opublikowanymi w raporcie Congressional Research Service (CRS), Rosja nie tylko utrzymuje największy na świecie zasób głowic jądrowych, ale także intensywnie modernizuje swoje zdolności strategiczne i niestrategiczne.
Według szacunków Federacji Amerykańskich Naukowców (FAS) z 2025 roku, Rosja dysponuje około 1718 rozmieszczonymi głowicami nuklearnymi, opartymi na strategicznej triadzie. Ta triada obejmuje:
- Międzykontynentalne pociski balistyczne (ICBM): Około 330 rakiet, z których większość może przenosić wiele głowic. Są one rozmieszczone w silosach i na mobilnych wyrzutniach, dowodzonych przez Strategiczne Siły Rakietowe.
- Okręty podwodne z pociskami balistycznymi (SSBN): 12 okrętów podwodnych, wyposażonych w 192 pociski balistyczne SLBM. SLBM stanowią niezwykle ważny element odstraszania, ze względu na ich trudność w wykryciu i możliwość przeprowadzenia drugiego uderzenia.
- Strategiczne bombowce: Rosja posiada również 58 bombowców strategicznych, zdolnych do przenoszenia głowic jądrowych, co uzupełnia jej strategiczną triadę.
Admirał Richard Correll, dowódca Dowództwa Strategicznego Stanów Zjednoczonych (STRATCOM), w marcu 2026 roku oszacował, że Rosja posiada około 2600 rozmieszczonych i nierozmieszczonych strategicznych głowic jądrowych. Ważne jest również zwrócenie uwagi na fakt, że amerykańskie służby wywiadowcze w Rocznej Ocenie Zagrożeń (ATA) z 2026 roku podkreślają, że Rosja „modernizuje swoje zdolności w zakresie broni jądrowej w obliczu wielu nieudanych testów nowych systemów”.
Dodatkowo, raport wspomina o około 1770 głowicach nuklearnych posiadanych przez Stany Zjednoczone. Ważnym aspektem jest również ciągła modernizacja rosyjskiego arsenału, pomimo doniesień o nieudanych testach nowych systemów - zwraca się uwagę.
Niestrategiczna broń jądrowa (NSNW)
Rosja posiada także szeroką gamę systemów podwójnego zastosowania, zdolnych do przenoszenia zarówno konwencjonalnych, jak i nuklearnych głowic bojowych. Obejmują one precyzyjne pociski uderzeniowe o różnym zasięgu i sposobach wystrzeliwania, które nie są objęte żadnymi umowami o kontroli zbrojeń. W marcu 2026 roku admirał Richard Correll ze STRATCOM ocenił, że Rosja dysponuje do 2000 głowic NSNW. Mimo to, raport Departamentu Stanu z 2026 roku nie wskazuje na znaczący wzrost ogólnej liczby głowic przeznaczonych do tych ról. Natomiast szacunki FAS mówią o 1477 głowicach. Rosja konsekwentnie odrzuca amerykańskie próby negocjacji w sprawie ograniczenia NSNW, traktując je jako przeciwwagę dla konwencjonalnej przewagi USA i NATO - przypomina się w raporcie.
Polecany artykuł:
Nowe zdolności i zagrożenia
Rosja aktywnie modernizuje swoje zdolności jądrowe, co potwierdza roczna ocena zagrożeń (ATA) amerykańskich służb wywiadowczych z 2026 roku, stwierdzająca, że Rosja „modernizuje swoje zdolności w zakresie broni jądrowej w obliczu wielu nieudanych testów nowych systemów”. Większość strategicznych głowic jądrowych Rosji jest rozmieszczana na ICBM, a Siły Rakietowe dowodzą zarówno silosowymi, jak i mobilnymi ICBM. Rosja ma możliwość rozmieszczenia większości swoich ICBM i wszystkich SLBM z wieloma głowicami na każdym pocisku.
Zgodnie z raportem rosyjscy urzędnicy mają wyrażać obawy o przetrwanie swoich strategicznych sił jądrowych w obliczu postępów USA w konwencjonalnych atakach dalekiego zasięgu i obronie przeciwrakietowej. W odpowiedzi na to, prezydent Putin w 2018 roku ogłosił rozwój nowych zdolności, w tym:
- Naddźwiękowy pojazd szybujący Awangard montowany na ICBM.
- Pocisk manewrujący o napędzie jądrowym.
- Autonomiczny system podwodny zdolny do przenoszenia głowic jądrowych.
Dwa ostatnie systemy zostały przetestowane w 2025 roku. Generał Gregory Guillot z NORTHCOM stwierdził w 2025 roku, że te nowe rosyjskie zdolności, jeśli zostaną wdrożone, "poważnie utrudnią [przyp red. USA] zdolność do wykrywania i charakteryzowania nadchodzącego ataku oraz określenia odpowiedniej reakcji podczas konfliktu." Dodatkowo, w 2024 roku USA wyraziły zaniepokojenie planami Rosji dotyczącymi wystrzelenia na orbitę satelity z bronią nuklearną, co, zdaniem DIA z 2025 roku, ma na celu odstraszenie zachodnich przeciwników polegających na przestrzeni kosmicznej.
Doktryna i plany użycia broni jądrowej
Doktryna nuklearnego odstraszania Rosji, zrewidowana w listopadzie 2024 roku, dąży do utrzymania sił jądrowych na "wystarczającym" poziomie, aby zagwarantować ochronę suwerenności i integralności terytorialnej, odstraszać i umożliwiać zarządzanie eskalacją oraz "zaprzestanie" działań wojennych na "akceptowalnych dla Rosji warunkach". Dokument precyzuje pięć scenariuszy, w których prezydent Rosji mógłby autoryzować użycie broni jądrowej:
- Otrzymanie wiarygodnych danych o ataku rakietowym na terytorium Rosji lub jej sojuszników.
- Użycie przez przeciwnika broni jądrowej lub innej broni masowego rażenia przeciwko Rosji lub jej sojusznikom.
- Działania przeciwnika skierowane na cele rządowe lub wojskowe, które mogłyby wpłynąć na zdolność Rosji do nuklearnego odwetu.
- Konwencjonalna "agresja" przeciwko Rosji i/lub Białorusi, stanowiąca "krytyczne zagrożenie" dla ich suwerenności i/lub integralności terytorialnej.
- Otrzymanie wiarygodnych danych o "masowym wystrzeleniu (startu) środków ataku powietrznego i kosmicznego" oraz "ich przekroczeniu granicy państwowej [Rosji]".
Doktryna ta również stwierdza, że Rosja uważa "agresję" ze strony "dowolnego państwa nienuklearnego z udziałem lub wsparciem państwa nuklearnego" za "wspólny atak" na Rosję. Rewizja tej doktryny rozszerza zakres potencjalnego użycia broni jądrowej przez Rosję.
Według raportu rosyjscy wojskowi i politycy rozwinęli koncepcję „strategicznego odstraszania”, która łączy środki niemilitarne, zdolności niejądrowe i broń jądrową w spektrum ciągłych działań mających na celu odstraszanie, zarządzanie eskalacją i prowadzenie wojny. W 2024 roku ATA stwierdziła, że „Rosja rozszerza i modernizuje” swoje systemy o podwójnym przeznaczeniu, ponieważ Moskwa uważa, że „oferują one opcje odstraszania przeciwników, kontrolowania eskalacji potencjalnych działań wojennych i przeciwdziałania konwencjonalnym siłom USA i sojuszników”.
Sygnalizowanie przymusu nuklearnego
Od lutego 2022 roku prezydent Putin wielokrotnie publicznie odwoływał się do rosyjskiej broni jądrowej, sygnalizując zwiększoną gotowość nuklearną, ćwiczenia, demonstracje zdolności, testy rakietowe i zmiany w doktrynie. W lutym 2023 roku Putin wspomniał o możliwości rosyjskich testów nuklearnych, jeśli Stany Zjednoczone podejmą takie działania. Rosja, która utrzymuje zdolności testowania nuklearnego w Arktyce, wycofała swoją ratyfikację Traktatu o Kompleksowym Zakazie Prób Jądrowych w listopadzie 2023 roku.
W kwietniu 2024 roku prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenka oświadczył, że Rosja rozmieściła na Białorusi "kilkadziesiąt" głowic nuklearnych. DIA w 2025 roku potwierdziła, że Rosja "rozszerza swoją postawę nuklearną na Białoruś, tworząc zdolności rakietowe i samolotowe zdolne do przenoszenia ładunków jądrowych, remontując skład broni nuklearnej i szkoląc białoruskie załogi do obsługi taktycznej broni jądrowej."
Debata o wiarygodności odstraszania
Niektórzy rosyjscy eksperci wzywają do ograniczonych uderzeń nuklearnych i zmian w doktrynie, twierdząc, że rosyjskie groźby nie odstraszyły pomocy wojskowej Zachodu dla Ukrainy. Według oświadczenia DIA z 2025 roku,
"Rosja prawie na pewno dąży do uniknięcia bezpośredniego konfliktu z NATO, ponieważ ocenia, że nie może wygrać konwencjonalnej konfrontacji wojskowej z sojuszem."
W trakcie wojny na Ukrainie, urzędnicy USA wyrażali obawy, że Rosja może użyć broni jądrowej. DIA w 2025 roku stwierdziła, że "jest bardzo mało prawdopodobne, aby Rosja użyć broni jądrowej w konflikcie, chyba że rosyjskie przywództwo uzna, że reżimowi grozi egzystencjalne zagrożenie." Jednocześnie, ATA z 2026 roku wskazało, że "najgroźniejszym zagrożeniem dla USA ze strony Rosji jest eskalacyjna spirala w trwającym konflikcie, takim jak Ukraina, lub nowym konflikcie, który doprowadziłby do bezpośrednich działań wojennych, w tym wymian nuklearnych."
Polecany artykuł:
Kontrola zbrojeń i redukcja ryzyka
Od Kryzysu Kubańskiego w 1962 roku, Stany Zjednoczone i Rosja okresowo angażowały się w wysiłki na rzecz redukcji ryzyka wojny nuklearnej i negocjowały porozumienia w sprawie ograniczenia i redukcji broni jądrowej. Od stycznia 2022 roku USA i Rosja nie spotkały się, aby omówić przyszłą kontrolę zbrojeń. Prezydent Putin oświadczył, że Rosja nie będzie omawiać kontroli zbrojeń, dopóki Stany Zjednoczone będą dążyć do zadania Rosji "strategicznej porażki" poprzez dostarczanie pomocy wojskowej Ukrainie. Ocena National Intelligence Council z 2022 roku stwierdziła, że Rosja "prawdopodobnie nadal widzi wartość w strategicznej kontroli zbrojeń jako środka do ograniczenia Stanów Zjednoczonych."
Traktat New START i jego przyszłość
W lutym 2023 roku prezydent Putin ogłosił zawieszenie udziału Rosji w Traktacie New START. Rosyjscy urzędnicy stwierdzili, że Rosja będzie utrzymywać centralne limity traktatu, ale zaprzestanie inspekcji na miejscu i wymiany danych. W raporcie dla Kongresu z 2026 roku Departament Stanu stwierdził, że "Rosja była prawdopodobnie blisko limitu rozmieszczonych głowic przez większość roku i prawdopodobnie przekroczyła go pod koniec 2025 roku", ale "z dużą pewnością ocenia", że Rosja nie prowadziła "żadnej wielkoskalowej działalności powyżej limitów traktatu w 2025 roku". Raport stwierdził, że choć USA nie mogły "potwierdzić", że Rosja przestrzegała New START, departament nie "ustalił", że "nieprzestrzeganie" Rosji zagrażało "interesom bezpieczeństwa narodowego" USA.
We wrześniu 2025 roku prezydent Putin oświadczył, że Rosja będzie nadal przestrzegać centralnych limitów New START po wygaśnięciu traktatu 5 lutego 2026 roku, jeśli Stany Zjednoczone również to uczynią. 5 lutego 2026 roku prezydent Donald J. Trump opublikował w mediach społecznościowych, że "zamiast przedłużać" New START, Stany Zjednoczone "powinny" negocjować "nowy, ulepszony i zmodernizowany Traktat". 11 lutego rosyjscy urzędnicy oświadczyli, że Rosja będzie przestrzegać centralnych limitów New START, dopóki Stany Zjednoczone również to uczynią.
Kwestia kontroli zbrojeń nuklearnych z Rosją jest przedmiotem debaty wśród członków Kongresu. Kongres nadal monitoruje modernizację rosyjskiego arsenału jądrowego i wszelkie wzrosty zdolności strategicznych i niestratygicznych Rosji. Ponadto Kongres może dalej badać podejścia władzy wykonawczej do redukcji ryzyka nuklearnego, w tym to, czy wspierać przyszłą kontrolę zbrojeń.
