Spis treści
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, wiceminister obrony narodowej, w niedzielnej (8 listopada) wypowiedzi na antenie Polsat News, jasno oceniła, że dramatyczne wydarzenia z Krakowa powinny stać się punktem wyjścia do dyskusji na temat zaostrzenia zasad dostępu do broni. Podkreśliła, że sprawca strzelaniny posiadał broń legalnie, co stawia pod znakiem zapytania obecne regulacje. „Ta dramatyczna sytuacja z Krakowa najlepiej pokazuje, że nie ma co rozmawiać o rozszerzeniu dostępu do broni. Dzisiaj jest on stosunkowo łatwy” – stwierdziła Sobkowiak-Czarnecka.
Wiceminister zwróciła uwagę, że osoba, która ukończyła 21 lat, przeszła odpowiednie badania i zdała testy, może uzyskać pozwolenie na broń, deklarując cel sportowy. Problemem jest fakt, że sprawca dysponował „kilkoma sztukami legalnie posiadanej broni”. W związku z tym, Magdalena Sobkowiak-Czarnecka wyraziła potrzebę zastanowienia się, „czy dostęp do takiej liczby egzemplarzy i różnych rodzajów broni powinien być możliwy w przypadku osób deklarujących wykorzystywanie jej do celów sportowych”. Sugeruje to, że rząd może rozważać wprowadzenie ograniczeń co do liczby posiadanych egzemplarzy broni, nawet jeśli są one przeznaczone do celów sportowych.
Walka z dezinformacją i wsparcie dla poszkodowanych
Wiceminister Magdalena Sobkowiak-Czarnecka odniosła się również do krążących w internecie nieprawdziwych informacji dotyczących sprawcy strzelaniny. Zaznaczyła, że nie był on żołnierzem ani byłym żołnierzem. „Podkreśliła, że był Polakiem, ale nie służył w wojsku, a jego ubiór i naszywki nie miały związku z Wojskiem Polskim”. Ostrzegła przed rozpowszechnianiem niesprawdzonych zdjęć, nagrań i doniesień, które mogą być elementem dezinformacji. „Elementem wojny hybrydowej jest próba podważania zaufania do państwa, do wojska czy do policji” – wyjaśniła, choć zastrzegła, że nie łączy bezpośrednio ataku w Krakowie z wojną w Ukrainie czy zagrożeniami dla infrastruktury krytycznej.
Sobkowiak-Czarnecka zapewniła o szybkiej reakcji służb na zdarzenie. Według jej relacji, straż miejska dotarła na miejsce dwie minuty po pierwszym zgłoszeniu, policja w trzeciej minucie, a ratownicy medyczni w czwartej. W kwestii motywów sprawcy, wiceminister stwierdziła, że jest za wcześnie na ostateczne wnioski, a okoliczności ataku są badane przez prokuraturę i ABW, która zabezpiecza nośniki danych podejrzanego. „To też jest kolejny cel, który próbuje osiągnąć osoba, która dopuszcza się aktu terroru, chce zwrócić na siebie uwagę i stać się bohaterem doniesień medialnych. (...) Dopiero kiedy będziemy pewni, jakie kierowały nim motywy, wtedy warto to zakomunikować” – oceniła.
Wiceminister nie wykluczyła również zmian w procedurach bezpieczeństwa w miejscach publicznych, gdzie gromadzą się ludzie, wskazując na bariery utrudniające wjazd pojazdów w przestrzeń miejską. Pytana o możliwość wprowadzenia wspólnych patroli policji i wojska, potwierdziła, że te kwestie są przedmiotem dyskusji w rządzie. Zaapelowała o korzystanie z poradnika bezpieczeństwa i zdobywanie umiejętności udzielania pierwszej pomocy, krytykując osoby, które podczas ataku nagrywały zdarzenie zamiast reagować. Poinformowała także o uruchomieniu linii wsparcia psychologicznego (116 123 dla dorosłych, 116 111 dla dzieci i młodzieży), w których dyżurują również psychologowie wojskowi.
Czesław Mroczek o broni czarnoprochowej i konieczności ewidencji
Do kwestii dostępu do broni odniósł się również Czesław Mroczek, wiceszef MSWiA, który był gościem specjalnego wydania programu „Debata Gozdyry” w Polsat News. Podkreślił, że „wszystkie okoliczności zdarzenia są w tej chwili bardzo pilnie i szczegółowo analizowane”. Mroczek zwrócił szczególną uwagę na problem broni czarnoprochowej, która, jak zaznaczył, była używana w wielu przypadkach zabójstw, a obecnie „nie podlega nawet ewidencji, już nie mówiąc o procedurze wydawania pozwoleń”.
Wiceszef MSWiA poinformował, że ministerstwo już wcześniej przygotowało rozwiązania dotyczące objęcia broni czarnoprochowej przynajmniej ewidencją. „My przygotowaliśmy już rozwiązania w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych dotyczące objęcia przynajmniej ewidencją tej broni” – powiedział Mroczek. Dodał, że choć te regulacje były gotowe przed strzelaniną w Krakowie, to tragiczne wydarzenie jest „impulsem do tego, żebyśmy jeszcze raz przeanalizowali mocno tę sprawę”. Zauważył, że procedury dotyczące posiadania broni do celów sportowych czy ochrony osobistej są już „dość skomplikowane i wymagane jest pozwolenie, więc to jest mocno regulowane”.
Mroczek jasno określił kierunek działań ministerstwa w odniesieniu do broni czarnoprochowej. Podkreślił, że MSWiA „nie będzie chciało wprowadzić pozwoleń” na ten typ broni, a jedynie ewidencję. „Chcemy tylko, żeby każda jednostka tej broni była zgłoszona do ewidencji” – wyjaśnił, wskazując na cel zapewnienia większej kontroli nad jej obiegiem bez nadmiernego zaostrzania dostępu dla praworządnych obywateli.
W rozmowie poruszono również kwestię wyposażenia policji. Magdalena Sobkowiak-Czarnecka poinformowała, że MON przeznaczy w przyszłym roku 1,5 mld zł na wsparcie służb podległych MSWiA, z planami dalszych środków w kolejnych latach. Ma to częściowo zrekompensować środki, które nie trafiły do policji z programu SAFE.
W sytuacji zagrożenia należy stosować zasadę 4U: uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak
W obliczu zagrożenia należy zastosować tak zwaną zasadę 4U, czyli „uważaj, uciekaj, ukryj się, udaremnij atak” - zalecają eksperci do spraw prewencji zagrożeń z Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zasady tłumaczy kampania społeczna 4U zorganizowana przez Wydział Prewencji Zagrożeń Centrum Antyterrorystycznego ABW.
Pierwsze U to „uważaj”, co oznacza, że należy zwracać uwagę na nienaturalne zdarzenia i zachowania osób w naszym otoczeniu i nie być obojętnym na potencjalne zagrożenia. Informacje o zagrożeniu należy przekazywać służbom, dzwoniąc na numer alarmowy 112.
W sytuacji, w której usłyszymy wybuch lub strzały, przede wszystkim nie należy podchodzić do miejsca, z którego dochodzą. „Jeśli możesz, uciekaj” - wskazują służby zaangażowane w kampanię. Apelują, by nie wracać na miejsce zdarzenia i informować mijane osoby o zagrożeniu.
Jeśli ucieczka nie jest możliwa lub jest zbyt niebezpieczna, to zaleceniem jest „ukryj się”. By to zrobić, należy zabarykadować pomieszczenie, wyciszyć telefon i odsunąć się od okien i drzwi.
Dopiero, jeśli nie jest możliwa ani ucieczka, ani ukrycie się, zaleceniem jest udaremnienie ataku. „Działaj przez zaskoczenie i we współpracy z innymi osobami” - apelują autorzy kampanii.
Dostęp do broni w Polsce dzisiaj – fakty i statystyki
Na koniec 2025 roku w rękach Polaków znajdowało się już ponad milion (1 037 778) egzemplarzy broni palnej, a liczba ważnych pozwoleń przekroczyła 411 tysięcy. Jest to znaczący wzrost w porównaniu z latami poprzednimi, jeszcze na koniec 2021 roku, przed pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę, zarejestrowanych było niespełna 659 tys. sztuk broni. W samym 2025 roku wydano rekordowe 50,7 tys. nowych pozwoleń.
Najwięcej pozwoleń wydawanych jest w celach:
- kolekcjonerskich (21 071 w 2025 r.),
- sportowych (17 601 w 2025 r.),
- ochrony osobistej (7 254 w 2025 r.).
Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie posiadania broni palnej jest Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z jej zapisami, posiadanie broni w Polsce nie jest prawem obywatelskim, a przywilejem, na który trzeba uzyskać pozwolenie administracyjne. Decyzje w tej sprawie wydaje komendant wojewódzki Policji (lub w przypadku żołnierzy zawodowych – komendant Żandarmerii Wojskowej) właściwy dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy.
Aby w ogóle ubiegać się o pozwolenie, należy spełnić szereg podstawowych warunków:
- Ukończone 21 lat
- Stale miejsce pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
- Pełna zdolność do czynności prawnych oraz brak zaburzeń psychicznych i uzależnień, co potwierdzają badania lekarskie i psychologiczne.
- Niekaralność za umyślne przestępstwa lub umyślne przestępstwa skarbowe.
- Przedstawienie ważnej przyczyny posiadania broni.
