Spis treści
Decyzja o wyborze wadowickiej spółki została ogłoszona po tym, jak koreański koncern Hyundai Rotem Company wskazał ją jako preferowanego partnera, a Ministerstwo Obrony Narodowej zatwierdziło ten wybór. Marek Warzecha, prezes zarządu PONAR Wadowice, podkreśla podwójną rolę firmy:
"Warto podkreślić, że nasza spółka została wskazana jako partner zarówno w przypadku napraw, serwisów i obsługi, jak i produkcji elementów zawieszeń hydropneumatycznych czołgów K2, które będą montowane i produkowane w zakładach Bumar-Łabędy w Gliwicach. To ważna decyzja i kolejny element budowy krajowego zaplecza serwisowego dla programu K2".
Jest to kolejny element budowy krajowego zaplecza serwisowego dla programu K2, co ma fundamentalne znaczenie dla utrzymania wysokiej gotowości operacyjnej czołgów w polskiej armii. Zdolność do samodzielnego serwisowania i produkowania kluczowych komponentów na miejscu w Polsce znacząco wzmacnia bezpieczeństwo i odporność państwa.
Rygorystyczny audyt kluczem do sukcesu
Wybór PONAR Wadowice nie był przypadkowy. Poprzedził go wszechstronny i rygorystyczny audyt przeprowadzony przez ekspertów z Hyundai Rotem Company w zeszłym roku. Ocena dotyczyła dwóch kluczowych obszarów, zdolności MRO (Maintenance, Repair and Overhaul), czyli możliwości przeprowadzania napraw, remontów i obsługi zaawansowanych komponentów czołgu K2, oraz gotowości do transferu technologii (ToT – Transfer of Technology), a więc przejęcia rozwiązań od strony koreańskiej w celu uruchomienia produkcji elementów stosowanych w czołgach K2 w Polsce. Celem audytu była szczegółowa weryfikacja, czy polski zakład dysponuje niezbędną infrastrukturą, kompetencjami i procedurami, aby sprostać wysokim standardom technologicznym Hyundai Rotem. Pozytywny wynik potwierdził, że PONAR Wadowice jest gotowy do podjęcia się tego wyzwania.
Doświadczenie i technologia, które zadecydowały
O wyborze wadowickiej firmy zadecydowały jej wieloletnie kompetencje. Jak podsumowuje Piotr Rosikowski, Dyrektor ds. Techniki i Rozwoju w PONAR Wadowice:
„Jesteśmy przekonani, że na tej decyzji zaważyły nasze wieloletnie doświadczenie w projektowaniu, konstrukcji i produkcji nowoczesnych zawieszeń do polskich pojazdów gąsienicowych, zaawansowany park maszynowy i umiejętności naszych inżynierów. Nikogo nie trzeba przekonywać, że to właśnie zawieszenia hydropneumatyczne są jednym z kluczowych i niezwykle skomplikowanych elementów tego czołgu ”.
Firma ma na swoim koncie udane projekty dla kluczowych programów modernizacyjnych Sił Zbrojnych RP. Jej rozwiązania z zakresu hydrauliki siłowej i zawieszeń pracują już m.in. w armatohaubicach Krab oraz bojowych wozach piechoty Borsuk. Xawieszenie hydropneumatyczne jest jednym z kluczowych i niezwykle skomplikowanych elementów czołgu K2, pozwalającym m.in. na regulację prześwitu i pochylenia kadłuba, co zwiększa mobilność i celność w trudnym terenie.
Czołgi K2 wkraczają do polskiego przemysłu
W ostatnich tygodniach ogłoszono kilka kluczowych informacji jeśli chodzi o współprace polskiego przemysłu z koreańskim w kontekście czołgów K2. Agencja Uzbrojenia poinformowała, że Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne S.A. w Poznaniu (WZM), spółka należąca do Polskiej Grupy Zbrojeniowej, została oficjalnie wskazana jako centrum serwisowe dla silników czołgów K2 Black Panther. A w czasie targów MSPO w Kielcach ogłoszono podpisanie memorandum o współpracy (MoU) między Hyundai Rotem Company a Hutą Częstochowa. Głównym celem porozumienia jest dogłębne zbadanie możliwości włączenia produkowanych w Polsce blach ze stali pancernej do konstrukcji czołgów podstawowych K2PL, a także do produkcji pojazdów wsparcia i innych platform wojskowych. Na mocy tego porozumienia, obie spółki rozpoczną szczegółowe rozmowy techniczne i handlowe. Kluczowym elementem tych negocjacji będzie ocena zgodności oferowanych przez Hutę Częstochowa materiałów z rygorystycznymi wymaganiami technicznymi i jakościowymi, niezbędnymi w produkcji nowoczesnego sprzętu wojskowego.
Wcześniej zaś bo w kwietniu, Bumar-Łabędy (PGZ) podpisał z Hyundai Rotem umowę podwykonawczą na montaż, serwis i polonizację K2PL oraz pojazdów wsparcia. Towarzyszyły jej dodatkowe umowy z PCO i Wojskowymi Zakładami Elektronicznymi.
Polonizacja czołgów K2
Druga umowa wykonawcza, poza dostawą gotowych maszyn K2GF, zakłada produkcję 61 z 64 zamówionych czołgów K2PL w Zakładach Mechanicznych „Bumar-Łabędy” w Gliwicach. Jej wartość to ok. 6,7 mld dolarów. Do końca 2027 r. Wojsko Polskie będzie posiadać 296 czołgów K2 wersji GF. Dostawy docelowych spolonizowanych maszyn K2PL potrwają do 2030 r. Oprócz 180 czołgów K2, kontrakt obejmuje również dostawę 81 wozów towarzyszących (zabezpieczenia technicznego, inżynieryjnych i mostów towarzyszących), które powstaną w Polsce. 25 mostów samobieżnych (Armored Vehicle Launched Bridge, AVLB), 25 czołgów saperskich (Armored Engineering Vehicle, AEV) oraz 31 wozów zabezpieczenia technicznego (Armored Recovery Vehicle, ARV). Umowa zakłada dostawy w latach 2026-2030 i jest podzielona na dwa etapy: 116 czołgów K2GF dostarczonych z Korei w latach 2026-2027 oraz 64 czołgi w docelowej wersji K2PL, które trafią do armii w latach 2028-2030.
W zeszłym roku w listopadzie, wicepremier ogłosił dostarczenie wszystkich czołgów K2 Black Panther dla Wojska Polskiego w ramach pierwszej umowy, tym samym na wyposażeniu jest już 180 czołgów. W sierpniu bieżącego roku, zaś wicepremier, że do Polski dotarła pierwsza partia 28 czołgów K2 Black Panther. W kolejnych etapach kontraktu do armii trafią czołgi w spolonizowanej wersji K2PL.
Obecnie w siłach pancernych jest 678 nowoczesnych czołgów w tym:
- 208 (180 pierwsza umowa i dostarczone teraz 28 sztuk) - K2 Black Panther;
- 116 - M1A11FEP Abrams;
- 121 - M1A2SEPv3 Abrams;
- 105 - Leopardów 2A5;
- 82 Leopardów 2PL;
- 46 Leopardów 2A4;
Podstawowe różnice względem K2GF to wzmocnione opancerzenie, między innymi wieży, aktywny system samoobrony przed nadlatującymi pociskami KAPS-2 oraz zdalnie sterowane stanowisko uzbrojenia na wieży. W Gliwicach mają też być realizowane prace obsługowe i remontowe czołgów K2, podczas których wozy w wersji GF będą sukcesywnie przebudowywane do wersji PL.
Umowa wykonawcza nr 2 przewiduje transfer technologii, który umożliwi polskim spółkom obronnym stworzenie zdolności produkcyjnych (montaż końcowy) oraz pełną obsługę i eksploatację czołgów. Firma Hyundai Rotem Company (HRC) dostarczy Zakładom Mechanicznym „Bumar-Łabędy” narzędzia i wyposażenie niezbędne do uruchomienia linii montażowej czołgów K2PL oraz pojazdów towarzyszących.
Umowa określa również warunki współpracy biznesowej (B2B) między HRC a polskimi podmiotami przemysłowymi w zakresie produkcji:
- kadłuba wieży i podwozia,
- hydropneumatycznego zawieszenia,
- głównego uzbrojenia (systemu armaty),
- automatu ładowania.
Czołg K2PL, czyli najlepszy K2?
K2 Black Panther to południowokoreański czołg podstawowy (MBT), który wyróżnia się zaawansowaną konstrukcją w zakresie napędu, zawieszenia, prędkości oraz celności i siły ognia. Innowacyjne rozwiązania technologiczne czynią go jednym z najbardziej zaawansowanych czołgów na świecie, wymienianych w pierwszej trójce, a nawet na pierwszym miejscu, na zmianę z najnowszymi wersjami Abramsa.
Ochronę K2 zapewnia modułowy pancerz kompozytowy, wzmocniony pancerzem reaktywnym (ERA). Krytykowany jest jedynie ze względu na pancerz boczny znacznie słabszy od opancerzenia przedniego, co zmniejsza jego przeżywalność przy trafieniu bocznym. Dlatego jedną z głównych modyfikacji w Polskiej wersji jest wzmocnienie opancerzenie pod względem grubości i standardu.
Dodatkowo czołg wyposażony jest w systemy ostrzegające o opromienieniu laserem (LWR) i detekcji rakiet, co zwiększa świadomość sytuacyjną załogi. K2PL będzie pierwszym wariantem czołgu K2 wyposażonym a aktywny system obrony przed nadlatującymi pociskami (ASOP) Trophy, firmy Rafael. Jest to system wykrywający i niszczący nadlatujące pociski w bezpośredniej bliskości pojazdu. Ten sam system stosowany jest również na czołgach M1A2 SEPv3, które trafiły do Wojska Polskiego.
W wersji K2PL czołg ma być wyposażony m.in. w zdalnie sterowany moduł uzbrojenia zamiast ręcznie obsługiwanego kaemu na stanowisku dowódcy załogi. Ma to zwiększyć bezpieczeństwo, ale tez daje możliwość użycia systemów automatycznych, które będą mogły wykrywać i eliminować drony oraz inne zagrożenia powietrzne w sposób półautomatyczny lub automatyczny.
Czołg w wersji K2GF mierzy 10,8 metra długości (z lufą do przodu), 3,6 metra szerokości oraz 2,4 metra wysokości do stropu wieży. K2 jest zaprojektowany do działania w trudnych warunkach terenowych i bojowych, niezależnie od pogody czy pory doby. Pojazd waży około 55 ton, jednak w Polskiej wersji masa ta wzrosła, choć nie przekroczy raczej 60 ton.
Jego głównym uzbrojeniem jest gładkolufowa armata CN08 kalibru 120 mm z automatem ładowania, co umożliwia prowadzenie szybkiego ognia i eliminację członka załogi potrzebnego do obsługi działa. K2 posiada bardzo dobrze oceniany system kierowania ogniem i stabilizacji, co powoduje, że polegając na szybkości i zwrotności, nie traci nic ze skuteczności ognia. Dodatkowe uzbrojenie stanowią karabin maszynowy kalibru 12,7 mm na wieży, oraz sprzężony karabin maszynowy kalibru 7,62 mm.
Napęd K2 zapewnia silnik wysokoprężny o mocy 1500 KM (Korex/MTU), który w połączeniu z automatyczną skrzynią biegów (niemieckiej firmy Renk) pozwala na osiągnięcie prędkości maksymalnej 70 km/h na drodze i 50 km/h w terenie. Czołg ma zasięg operacyjny około 450 km. Zastosowano w nim hydropneumatyczne zawieszenie, które umożliwia dynamiczną regulację prześwitu i kąta nachylenia kadłuba, co poprawia stabilność strzelania i manewrowość w trudnym terenie. Ułatwia również jego ukrycie na pozycji ogniowej.
