Poseł Mariusz Błaszczak z Prawa i Sprawiedliwości, były minister obrony narodowej złożył interpelacje poselską nr 18137 do ministra obrony narodowej w sprawie procesu formowania 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej oraz stopnia realizacji przedsięwzięć infrastrukturalnych, kadrowych i modernizacyjnych. Jak możemy przeczytać w uzasadnieniu:
"8. Dywizja Piechoty Armii Krajowej jest jednym z kluczowych przedsięwzięć organizacyjnych realizowanych obecnie przez Siły Zbrojne RP. Utworzenie nowego związku taktycznego ma stanowić istotny element wzmacniania potencjału obronnego wschodniej części kraju oraz zwiększenia zdolności operacyjnych Wojska Polskiego. Od momentu ogłoszenia decyzji o sformowaniu dywizji przedstawiciele Ministerstwa Obrony Narodowej wielokrotnie informowali o postępach prac organizacyjnych. Jednocześnie do mojego biura poselskiego docierają sygnały od żołnierzy, przedstawicieli wojskowych organów inwestorskich oraz samorządów współpracujących z resortem obrony narodowej wskazujące na występowanie opóźnień w realizacji części przedsięwzięć infrastrukturalnych, problemów kadrowych oraz ograniczonego tempa wyposażania jednostek w docelowy sprzęt wojskowy. Biorąc pod uwagę strategiczne znaczenie 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej dla systemu bezpieczeństwa państwa oraz znaczne środki publiczne przeznaczane na jej rozwój, zasadne jest przedstawienie rzeczywistego stanu realizacji procesu jej formowania".
Poseł więc złożył następujące pytania, których jest 41:
- Jaki jest obecny stopień realizacji procesu formowania 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej?
- Które jednostki wojskowe przewidziane w strukturze dywizji zostały już sformowane?
- Które jednostki pozostają na etapie organizacji?
- Kiedy planowane jest zakończenie procesu formowania całej dywizji?
- Czy harmonogram formowania dywizji został zmieniony od momentu podjęcia decyzji o jej utworzeniu? Jeżeli tak, proszę wskazać przyczyny.
- Ile inwestycji infrastrukturalnych zaplanowano na potrzeby 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej? Ile z nich:
- zakończono,
- realizowanych jest zgodnie z harmonogramem,
- realizowanych jest z opóźnieniem,
- nie rozpoczęto?
- Jaką wartość mają wszystkie inwestycje infrastrukturalne przewidziane dla dywizji?
- Jaką kwotę wydatkowano dotychczas na ich realizację?
- Jaki procent środków finansowych przeznaczonych na infrastrukturę został wykorzystany?
- Które inwestycje wykazują największe opóźnienia?
- Jakie są przyczyny tych opóźnień?
- Czy wszystkie jednostki dywizji dysponują obecnie docelową infrastrukturą koszarową, garażową, magazynową i szkoleniową?
- Czy część pododdziałów funkcjonuje w obiektach tymczasowych?
- Czy brak infrastruktury ogranicza możliwości szkolenia żołnierzy?
- Jakie inwestycje pozostają obecnie największym zagrożeniem dla osiągnięcia pełnej gotowości bojowej dywizji?
- Jaki jest obecny stan etatowy 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej?
- Ilu żołnierzy zawodowych pełni obecnie służbę w jednostkach dywizji?
- Jaki jest poziom ukompletowania:
- korpusu oficerów,
- korpusu podoficerów,
- korpusu szeregowych zawodowych?
- Ilu żołnierzy dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej odbywa służbę w jednostkach dywizji?
- Czy występują istotne braki kadrowe? Jeżeli tak – w jakich specjalnościach wojskowych?
- Czy niedobory kadrowe wpływają na proces szkolenia oraz osiąganie gotowości bojowej?
- Ilu żołnierzy przeniesiono z innych jednostek wojskowych w celu formowania dywizji?
- Ilu nowych żołnierzy pozyskano bezpośrednio do jednostek dywizji?
- Jaki procent docelowego wyposażenia wojskowego został już przekazany jednostkom 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej?
- Jakie rodzaje uzbrojenia i sprzętu wojskowego zostały już dostarczone?
- Które dostawy pozostają opóźnione?
- Czy wszystkie jednostki posiadają sprzęt umożliwiający prowadzenie szkolenia zgodnie z programami szkolenia?
- Czy jednostki wykorzystują sprzęt zastępczy pochodzący z innych związków taktycznych?
- Kiedy planowane jest pełne wyposażenie dywizji w sprzęt wynikający z etatów czasu "P"?
- Jakie środki finansowe zaplanowano na formowanie 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej w 2026 r.?
- Jaka kwota została dotychczas wydatkowana?
- Czy poziom wykonania wydatków odpowiada harmonogramowi realizacji budżetu?
- Czy istnieje ryzyko niewykorzystania środków finansowych przeznaczonych na rozwój dywizji?
- Czy Minister Obrony Narodowej otrzymuje cykliczne raporty dotyczące postępu formowania dywizji?
- Jaką rolę w monitorowaniu realizacji przedsięwzięcia pełnią:
· Sztab Generalny Wojska Polskiego,
· Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych,
· Departament Infrastruktury MON,
· Agencja Uzbrojenia,
· Departament Budżetowy MON?
- Czy Departament Kontroli MON prowadził kontrole dotyczące procesu formowania 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej? Jeżeli tak, jakie były ich ustalenia?
- Czy przeprowadzono audyt dotyczący stopnia realizacji przedsięwzięcia oraz osiągania zakładanych kamieni milowych?
- Czy Ministerstwo Obrony Narodowej posiada analizę ryzyka dotyczącą wpływu ewentualnych opóźnień infrastrukturalnych, kadrowych lub sprzętowych na osiągnięcie pełnej gotowości operacyjnej dywizji?
- Czy Ministerstwo Obrony Narodowej uważa, że obecne tempo formowania 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej pozwoli osiągnąć pełną gotowość operacyjną w terminach określonych w Programie Rozwoju Sił Zbrojnych RP? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie szczegółowego harmonogramu osiągania kolejnych zdolności operacyjnych wraz z terminami zakończenia najważniejszych inwestycji, dostaw sprzętu oraz osiągnięcia pełnego ukompletowania kadrowego.
- Proszę o przedstawienie tabelarycznego zestawienia obejmującego dla wszystkich jednostek wchodzących w skład 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej:
· poziom ukompletowania etatowego,
· poziom wyposażenia w sprzęt wojskowy,
· stopień realizacji inwestycji infrastrukturalnych,
· wartość poniesionych nakładów finansowych,
· planowany termin osiągnięcia pełnej gotowości operacyjnej.
Co już powstaje? Pierwsze kroki w budowie dywizji
Zgodnie z oficjalną odpowiedzią sekretarza stanu w MON Pawła Bejdy, proces formowania 8. Dywizji Piechoty Armii Krajowej odbywa się stosownie do postanowień Programu Rozwoju Sił Zbrojnych RP w latach 2025–2039. Decyzja o utworzeniu nowej, piątej dywizji Wojska Polskiego, zapadła jeszcze w 2023 roku.
Na obecnym etapie MON skupia się na tworzeniu kręgosłupa nowej jednostki. Jak czytamy w odpowiedzi: Rozpoczęto proces formowania Dowództwa 8. DPAK oraz Rozpoczęto formowanie 8. Batalionu Dowodzenia. Wydano już stosowne dokumenty etatowe, jednak sam proces tworzenia tych struktur nadal trwa. Resort podkreśla, że jest to zadanie rozłożone w czasie. Pełna gotowość operacyjna nowych jednostek zależy od trzech kluczowych czynników: skompletowania wyposażenia, uzupełnienia stanu osobowego oraz osiągnięcia zdolności do podjęcia działań.
Infrastruktura i lokalizacja – gdzie stacjonować będzie 8. Dywizja?
Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to o lokalizację pododdziałów nowej dywizji. Odpowiedź MON wskazuje na dwa kluczowe ośrodki w centralnej i południowej Polsce. Na potrzeby formowania pierwszych pododdziałów 8. DPAK wykorzystano już nieruchomość stanowiącą kompleks wojskowy w Kielcach. To właśnie tam koncentrują się pierwsze prace adaptacyjne. W planach resortu znajdują się roboty remontowe istniejącej infrastruktury oraz realizacja zadania inwestycyjnego pn. „Budowa tymczasowego obozowiska kontenerowego wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą”. Takie rozwiązanie pozwala na szybkie zakwaterowanie żołnierzy i personelu w początkowej fazie, zanim powstaną docelowe, murowane obiekty.
W IV kwartale 2025 roku powołano specjalną komisję lokalizacyjną, której zadaniem była ocena możliwości lokalizacji pododdziałów 8. DPAK w województwie małopolskim. Efektem jej prac jest konkretny wniosek, który obecnie jest procedowany w Ministerstwie Obrony Narodowej. Dotyczy on ewentualnego przejęcia od Starosty Brzeskiego nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Brzesku. Teren ten miałby zostać przeznaczony na lokalizację jednej z jednostek wojskowych wchodzących w skład nowej dywizji. Decyzja w tej sprawie będzie kluczowa dla dalszego rozwoju infrastruktury 8. DPAK w regionie.
Kadry i finansowanie – kluczowe elementy procesu
Budowa nowej dywizji to nie tylko infrastruktura, ale przede wszystkim ludzie i pieniądze. Resort obrony zapewnia, że oba te aspekty są planowane systemowo. Uzupełnianie wakatów na stanowiskach służbowych odbywa się w sposób planowy. Proces ten jest uzależniony od możliwości kształcenia na uczelniach wojskowych i w centrach szkolenia. Jeśli chodzi o finanse, środki na formowanie 8. DPAK zostały zaplanowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zabezpieczono je zarówno w ramach budżetów poszczególnych dysponentów, jak i w wieloletnim Planie Inwestycji Budowlanych Sił Zbrojnych na lata 2021–2035. Stan zaawansowania całego procesu jest monitorowany w cyklu miesięcznym.
Tajemnica wojskowa i kontrola NIK
Ministerstwo Obrony Narodowej podkreśla, że wiele informacji dotyczących formowania dywizji ma charakter niejawny. Zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych, dane takie jak: szczegółowy stan ewidencyjny żołnierzy, harmonogramy dostaw sprzętu wojskowego,liczba i stan ukompletowania zasadniczym sprzętem wojskowym, nie mogą być upubliczniane ze względu na ich znaczenie dla bezpieczeństwa państwa.
Jednocześnie cały proces znalazł się w zainteresowaniu Najwyższej Izby Kontroli. Jak poinformował wiceminister Bejda, 2 lipca 2026 roku NIK rozpoczęła w Ministerstwie Obrony Narodowej kontrolę pn. „Formowanie 8 Dywizji Piechoty Armii Krajowej”. Kontrola obejmuje okres od 3 listopada 2023 roku do czasu jej zakończenia.
