Spis treści
Podczas ćwiczeń Polish Apache Initiative 4 oraz European HIMARS Initiative 8, żołnierze 18. Dywizji Zmechanizowanej zaprezentowali możliwości systemu Gladius – nowoczesnego polskiego systemu poszukiwawczo-uderzeniowego. Na udostępnionym przez MON materiale filmowy z ćwiczeń widać dynamiczną pracę systemu w terenie oraz jak amunicja krążąca BSP-U (Bezzałogowy Statek Powietrzny - Uderzeniowy) uderza w makietę przypominającą system HIMARS niszcząc tym samym pojazd.
Czym jest system Gladius? Oczy i miecz polskiej artylerii
Gladius to kompletny, bateryjny moduł ogniowy, który realizuje zadania od wykrycia celu, przez jego identyfikację, aż po precyzyjną neutralizację. System został opracowany przez polską Grupę WB jako odpowiedź na potrzeby Wojsk Rakietowych i Artylerii, które potrzebowały narzędzia do rażenia celów operacyjnych, znajdujących się nawet 100 km w głębi ugrupowania przeciwnika. W dobie konfliktów, gdzie szybkość reakcji i precyzja decydują o powodzeniu misji, Gladius skraca tzw. łańcuch rażenia (kill chain) do absolutnego minimum. Umożliwia to błyskawiczne wykrywanie i precyzyjne rażenie celów o wysokim priorytecie, takich jak stanowiska dowodzenia, systemy obrony przeciwlotniczej czy zgrupowania wojsk, zanim zdążą one zmienić pozycję. Siła systemu Gladius tkwi w idealnym połączeniu trzech kluczowych elementów: platform rozpoznawczych, efektorów uderzeniowych oraz zintegrowanego systemu dowodzenia. Taka architektura zapewnia pełną autonomię działania od znalezienia celu po jego zniszczenie.
Dron rozpoznawczy FT-5 Łoś – oczy systemu
Za rozpoznanie w systemie GLADIUS odpowiadają bezzałogowe statki powietrzne FT-5 Łoś. To taktyczne drony krótkiego zasięgu o następujących parametrach:
- Rozpiętość skrzydeł: 6,4 m.
- Długotrwałość lotu: do 10-14 godzin.
- Pułap operacyjny: do 5000 metrów.
- Zasięg łączności: do 180 km od stanowiska dowodzenia.
FT-5 Łoś to wszechstronna platforma, która może być wyposażona w różne sensory, w tym głowice optoelektroniczne z kamerami światła dziennego i termowizyjnymi (IMINT), radar z syntetyczną aperturą (SAR) pozwalający na obserwację przez chmury i dym, a także systemy rozpoznania radioelektronicznego (ELINT). Dzięki temu żołnierze mogą prowadzić obserwację w każdych warunkach, w dzień i w nocy, tworząc dokładny obraz sytuacji taktycznej.
Amunicja krążąca BSP-U – precyzyjne uderzenie
Elementem uderzeniowym, czyli „mieczem” systemu, jest amunicja krążąca BSP-U (Bezzałogowy Statek Powietrzny - Uderzeniowy). To tzw. dron-kamikadze, który po otrzymaniu danych o celu z drona FT-5 Łoś, jest w stanie precyzyjnie w niego uderzyć. BSP-U może przenosić głowice bojowe o masie około 5 kg, w tym odłamkowo-burzące lub przeciwpancerne (kumulacyjne), co pozwala na niszczenie szerokiej gamy celów, od pojazdów opancerzonych po umocnienia.
Polecany artykuł:
System TOPAZ – cyfrowy mózg operacji
Wszystkie komponenty Gladiusa spina system kierowania ogniem TOPAZ, również opracowany przez Grupę WB. Jest to cyfrowy „kręgosłup” polskiej artylerii, który integruje dane ze wszystkich sensorów i efektorów w jeden spójny obraz pola walki. Dzięki TOPAZ operatorzy mogą w czasie rzeczywistym analizować dane z dronów FT-5, planować misje, przydzielać cele dla amunicji krążącej BSP-U i koordynować uderzenia z innymi jednostkami, np. artylerią lufową czy rakietową HIMARS. System wykorzystuje także algorytmy sztucznej inteligencji (EyeQ) do wsparcia analizy danych, co dodatkowo przyspiesza proces decyzyjny.
Rozwój i wdrażanie – od GLADIUS 1 do GLADIUS 2
Program GLADIUS jest realizowany w ekspresowym tempie, co świadczy o jego wysokim priorytecie dla Sił Zbrojnych RP. Kluczowe etapy programu to:
- 6 maja 2022 r.: Podpisanie przez Agencję Uzbrojenia umowy z Grupą WB na dostawę czterech bateryjnych modułów systemu GLADIUS.
- 6 września 2022 r.: Zawarcie umowy na pracę rozwojową GLADIUS 2, mającą na celu stworzenie systemu nowej generacji o znacznie większym zasięgu.
- 15 grudnia 2022 r.: Rozpoczęcie dostaw pierwszych elementów systemu (wyrzutni i dronów szkolnych) do 18. Pułku Artylerii, wchodzącego w skład Żelaznej Dywizji.
- 28 maja 2026 r.: Podpisanie kolejnej, rekordowej umowy na dostawę 12 bateryjnych modułów GLADIUS, w tym po raz pierwszy systemów w wersji GLADIUS 2.
Projekt GLADIUS 2 zakłada opracowanie bezzałogowca uderzeniowego o zasięgu przekraczającym dotychczasowe 100 km, sięgającym nawet kilkuset kilometrów. Praca rozwojowa, rozpoczęta we wrześniu 2022 roku, ma na celu stworzenie efektora nowej generacji, który będzie odpowiedzią na wyzwania. Opublikowane wizualizacje sugerują, że będzie to konstrukcja w układzie latającego skrzydła o obniżonej sygnaturze radarowej (stealth), prawdopodobnie z napędem odrzutowym. Ma być też znacznie szybszy od dotychczasowych dronów. Co istotne, nowe efektory mają być kompatybilne z już wdrożonymi wyrzutniami, co ułatwi ich integrację.
