- Wiceminister Aktywów Państwowych zdementował pogłoski o przeniesieniu produkcji ciężkiego bojowego wozu piechoty „Ratel” z Huty Stalowa Wola (HSW).
- Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) analizuje możliwość równoległej produkcji "Ratela" w kilku zakładach, aby zwiększyć tempo dostaw dla Sił Zbrojnych RP.
- Celem jest zwiększenie mocy produkcyjnych i elastyczności, aby sprostać rosnącym wymaganiom Sił Zbrojnych RP, przy jednoczesnym zachowaniu jakości i bezpieczeństwa dostaw.
- Huta Stalowa Wola pozostanie kluczowym ośrodkiem w produkcji "Ratela", a inne zakłady PGZ mogą wspierać ją w produkcji komponentów lub montażu końcowym.
Przyszłość jednego z najważniejszych programów modernizacyjnych polskiej armii – ciężkiego bojowego wozu piechoty (CBWP) „Ratel” – stała się przedmiotem politycznej debaty. W odpowiedzi na obawy wyrażone przez grupę posłów Prawa i Sprawiedliwości, Ministerstwo Aktywów Państwowych wyjaśniło, jakie są rzeczywiste plany dotyczące organizacji produkcji tego kluczowego sprzętu. Wbrew spekulacjom, nie ma mowy o przeniesieniu projektu z Huty Stalowa Wola S.A., lecz o strategicznym rozproszeniu i zwielokrotnieniu mocy produkcyjnych w ramach całej Polskiej Grupy Zbrojeniowej.
Interpelacja poselska i niepokój o losy HSW
Punktem wyjścia dla oficjalnego stanowiska rządu była interpelacja poselska nr 15057. Grupa posłów Prawa i Sprawiedliwość: (Zbigniew Chmielowiec, Tadeusz Chrzan, Kazimierz Gołojuch, Fryderyk Sylwester Kapinos, Maria Kurowska, Ewa Leniart, Krzysztof Sobolewski, Jan Warzecha, Rafał Weber) wyraziła w niej zaniepokojenie doniesieniami o rzekomym planie przeniesienia produkcji CBWP „Ratel” z renomowanej Huty Stalowa Wola (HSW) do zakładów zlokalizowanych w Poznaniu. Pytania dotyczyły przyszłości HSW jako lidera projektu oraz potencjalnych konsekwencji takiej decyzji dla regionalnego rynku pracy i potencjału obronnego kraju.
Jak mogliśmy przeczytać w uzasadnieniu:
"Na początku bieżącego roku prezes Polskiej Grupy Zbrojeniowej poinformował publicznie o planach przeniesienia produkcji ciężkiego bojowego wozu piechoty Ratel z Huty Stalowa Wola SA do zakładów zlokalizowanych w Poznaniu. Informacja ta budzi poważne wątpliwości zarówno z punktu widzenia logiki przemysłowej, jak i interesu bezpieczeństwa państwa. To właśnie Huta Stalowa Wola SA prowadzi prace badawczo-rozwojowe nad stworzeniem CBWP, dysponuje zapleczem inżynierskim, technologicznym oraz kadrą bezpośrednio zaangażowaną w projektowanie i integrację tego typu systemów uzbrojenia. Nie istnieją znane przesłanki techniczne ani organizacyjne, które uzasadniałyby rozdzielenie procesu rozwojowego od procesu produkcyjnego, zwłaszcza w przypadku tak złożonego i strategicznego projektu.
Według posłów:
"HSW SA od lat pozostaje jednym z najbardziej wiarygodnych i skutecznych producentów sprzętu wojskowego w Polsce. Armatohaubice Krab, moździerze samobieżne Rak czy bojowy wóz piechoty Borsuk to flagowe produkty, które z powodzeniem zostały wdrożone do Sił Zbrojnych RP i realnie podniosły ich zdolności bojowe. Sprzęt ten cieszy się uznaniem zarówno wojska, jak i partnerów zagranicznych, a jego jakość potwierdzona została w warunkach operacyjnych. Załoga Huty Stalowa Wola SA to wysoko wykwalifikowani i doświadczeni pracownicy, posiadający unikatowe kompetencje w zakresie produkcji ciężkiego sprzętu wojskowego. Przeniesienie produkcji do innego zakładu oznaczałoby konieczność odtwarzania kompetencji, wydłużenie cyklu produkcyjnego oraz potencjalne zwiększenie kosztów, co stoi w sprzeczności z deklarowanymi celami efektywności i bezpieczeństwa dostaw dla Wojska Polskiego".
Dlatego też posłowie zadali następujące pytania:
- Jakie konkretne przesłanki merytoryczne, techniczne lub ekonomiczne legły u podstaw decyzji o planowanym przeniesieniu produkcji ciężkiego bojowego wozu piechoty Ratel z Huty Stalowa Wola SA do zakładów w Poznaniu?
- Czy przeprowadzono analizy porównawcze dotyczące kosztów, ryzyka produkcyjnego oraz wpływu tej decyzji na harmonogram realizacji programu CBWP?
- Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych akceptuje model, w którym prace badawczo-rozwojowe realizowane są w jednym podmiocie, a zasadnicza produkcja seryjna w innym, mimo braku przesłanek wskazujących na niewydolność produkcyjną HSW SA?
- Jakie konsekwencje dla Huty Stalowa Wola SA i jej pracowników, a także dla rozwoju krajowego potencjału przemysłowego w sektorze obronnym są przewidywane w przypadku realizacji tej decyzji?
MAP odpowiada
W odpowiedzi wiceminister aktywów państwowych Konrad Gołota jednoznacznie stwierdził, że w ramach konsorcjum realizującego program „Ratel” nie są prowadzone rozmowy o przeniesieniu produkcji. Podkreślił, że celem jest zupełnie inne, znacznie ambitniejsze rozwiązanie.
"Program Ciężkiego Bojowego Wozu Piechoty „Ratel” (dalej: „CBWP”) prowadzony jest w formule konsorcjum, w ramach którego zadania przypisywane są jego członkom adekwatnie do posiadanych kompetencji, zasobów kadrowych i technicznych oraz możliwości produkcyjnych. W ramach wspomnianego konsorcjum nie są prowadzone rozmowy o przeniesieniu produkcji, a o jej zaplanowaniu w taki sposób by możliwe było znaczne podniesienie tempa produkcji oraz optymalizacja wykorzystania istniejących zdolności produkcyjnych Spółek z Grupy Kapitałowej PGZ S.A. (dalej: GK PGZ)" - czytamy w odpowiedzi.
To strategiczne podejście ma na celu uzyskanie elastyczności i zdolności do szybkiego reagowania na rosnące potrzeby Sił Zbrojnych RP. Jak czytamy w odpowiedzi na interpelację, to właśnie „zmieniające się wymagania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej co do wolumenów i terminów dostaw” są głównym motorem napędowym analizowanych zmian.
"Celem takiego podziału zadań jest uzyskanie elastyczności i zdolności do szybkiego zwiększania mocy produkcyjnej przy zachowaniu wymaganego poziomu jakości oraz bezpieczeństwa dostaw. Analizowane jest natomiast rozwiązanie, w ramach którego możliwa będzie równoległa produkcja podwozi lub ich elementów składowych w różnych Spółkach GK PGZ. Ze względu na zmieniające się wymagania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej co do wolumenów i terminów dostaw, uzasadnione jest angażowanie różnych podmiotów z GK PGZ do wytwarzania kluczowych komponentów i wyrobów końcowych, z zachowaniem spójności technologicznej i jakościowej" - napisano.
Polecany artykuł:
Dla programu ciężkiego bojowego wozu piechoty „Ratel” mogłoby to oznaczać, że Huta Stalowa Wola, jako lider konsorcjum i centrum kompetencji w dziedzinie podwozi gąsienicowych, nadal odgrywałaby kluczową rolę, ale inne zakłady PGZ, np. w Poznaniu, mogłyby wspierać ją, produkując te same komponenty lub realizując montaż końcowy.
"W ramach prac konsorcjum, jak i GK PGZ prowadzone są analizy organizacyjne, techniczne i harmonogramowe obejmujące m.in. przygotowanie i rozwój infrastruktury, alokację zasobów, wolumeny produkcyjne oraz modele kooperacji. Szczegóły tych analiz, w tym porównania kosztowe i ocena ryzyk, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, w związku z czym podanie ich do wiadomości publicznej nie jest możliwe. Kluczowe jest jednak dostosowanie mocy produkcyjnych do zwiększonego zapotrzebowania wynikającego z obecnych i przyszłych potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz dywersyfikacja dostawców, np. z uwzględnieniem położenia geograficznego".
Jak napisano dalej:
"Kształt docelowego modelu realizacji projektu, w tym organizacja etapu B+R i ewentualnej produkcji seryjnej w Spółkach GK PGZ, stanowi nadal przedmiot wewnętrznych uzgodnień. Rozważane są warianty równoległej realizacji i szerokiej kooperacji pomiędzy zakładami, co poza zwiększeniem odporności łańcucha dostaw, umożliwia dostosowanie harmonogramów do oczekiwań zamawiającego. Realizacja pracy rozwojowej i produkcji seryjnej w dwóch różnych zakładach jest jednym z funkcjonujących modeli, natomiast na tym etapie nie rozstrzyga się, w jakim zakresie model ten zostanie zastosowany".
Przyszłość Huty Stalowa Wola i strategia Polskiej Grupy Zbrojeniowej
Ministerstwo uspokaja, że Huta Stalowa Wola pozostaje perłą w koronie polskiej zbrojeniówki. W odpowiedzi podkreślono, że Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. dokłada wszelkich starań w celu zapewnienia warunków do nieustannego podnoszenia zdolności i rozwoju potencjału HSW. Działania te obejmują zarówno pozyskiwanie nowych zamówień na kluczowe produkty takie jak armatohaubice Krab czy BWP Borsuk, jak i zapewnianie finansowania na dalsze inwestycje.
"Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. dokłada wszelkich starań w celu zapewnienia odpowiednich warunków do nieustannego podnoszenia zdolności i rozwoju potencjału Huty Stalowa Wola S.A. przede wszystkim poprzez pozyskiwanie i realizację zamówień na kluczowe produkty. Dodatkowo, zapewnia finansowanie inwestycji tej Spółki (w tym instrumentów kapitałowych), tak aby mogła konsekwentnie rozwijać swoje strategiczne kompetencje niezbędne w uzyskiwaniu niezależności polskiego przemysłu obronnego. Wspomniane kompetencje kluczowe są w procesie ekspansji eksportowej i podnoszenia konkurencyjności całego sektora, przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. W kontekście rozwoju potencjału przemysłowego podkreślić należy, że rozszerzanie kooperacji przemysłowej wewnątrz GK PGZ jest jednym z głównych celów strategicznych organizacji. Konsolidacja spółek wzmacnia jej pozycję na kluczowych rynkach zagranicznych".
Adam Leszkiewicz, prezes Polskiej Grupy Zbrojeniowej, w rozmowie z Radiem Poznań 13 styczna mówił, że prace koncepcyjne nad pojazdem prowadzi Huta Stalowa Wola w ramach konsorcjum z PGZ. Teraz do konsorcjum na pełnych prawach dołączyły Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne. Zgodnie z ustaleniami, Huta Stalowa Wola pozostanie odpowiedzialna za etap koncepcyjny, natomiast produkcja seryjna wozu ma odbywać się właśnie w Poznaniu. To strategiczna decyzja, która ulokuje w stolicy Wielkopolski kluczowy element modernizacji Wojsk Lądowych. Prezes Leszkiewicz zapowiedział, że prototyp pojazdu w skali 1:1 ma zostać zaprezentowany na targach zbrojeniowych na przełomie sierpnia i września 2026 roku.
"My w tej chwili dołączyliśmy WZ-Mot [przyp. Wojskowe Zakłady Motoryzacyjne] do tego konsorcjum na pełnych prawach jako trzeci podmiot i ustalamy w tej chwili, jak to będzie wyglądać. Natomiast naszym zamiarem jest to, by tutaj w Poznaniu prowadzona była produkcja ciężkiego bojowego wozu, czyli etap koncepcyjny zostaje już w Hucie Stalowa Wola, natomiast jak przejdziemy do etapu komercylizacji i seryjnej produkcji, to ona, mam nadzieję, będzie się odbywać tutaj w Poznaniu. Dzisiaj przez kilka godzin w WZ-Mot dyskutowaliśmy o tym, jak przygotować infrastrukturę, co już jest gotowe, co jeszcze trzeba zrobić, ile środków wydatkować, by te inwestycje przygotowały WZ-Mod do tych nowych zadań, a przecież to nie wszystko, bo nie tylko ciężki wóz bojowy, ale jeszcze inne".
CBWP „Ratel”
Ciężki Bojowy Wóz Piechoty (CBWP), znany także pod roboczą nazwą Ratel, to nowa konstrukcja HSW, zaprojektowana z myślą o działaniach w warunkach konfliktu o wysokiej intensywności, gdzie priorytetem jest maksymalna ochrona załogi i desantu. Pojazd będzie przewoził załogę składającą się z dowódcy i kierowcy oraz od 6 do 8 żołnierzy desantu w pełnym oporządzeniu. Oprócz ochrony, twórcy skupili się na komforcie i bezpieczeństwie wnętrza. Ma ono zapewniać komfort i bezpieczeństwo. Zgodnie z uzyskanymi przez nas informacjami masa bojowa pojazdu przekroczy 40 ton, ale dokładne dane będą zależne m.in. od ostatecznej konfiguracji pancerza modułowego.
Pojazd ten ma za zadanie efektywnie współpracować z czołgami, zapewniając piechocie zmechanizowanej bezpieczny transport i wsparcie ogniowe. Kluczowym elementem CBWP jest integracja z polskim Zdalnie Sterowanym Systemem Wieżowym ZSSW-30, wyposażonym w armatę automatyczną oraz zintegrowaną, zdwojoną wyrzutnię przeciwpancernych pocisków kierowanych Spike. Armata może funkcjonować w wersji kalibru 30 mm lub 40 mm, co daje możliwość zwalczania w zasadzie wszystkich pojazdów opancerzonych przeciwnika, co czyni go jednym z najnowocześniejszych pojazdów w swojej klasie na świecie.
Aby zapewnić odpowiedni poziom zdolności terenowych pojazd otrzyma siedem par kół jezdnych, czyli o jedną więcej niż BWP Borsuk. Będzie napędzany silnikiem o mocy ponad 1000 KM. Zostały już wybrane odpowiednie jednostki napędowe i przekładnie główne. CBWP zostanie wyposażony w system ochrony przed bronią masowego rażenia (ABC), instalację filtrowentylacyjną oraz wyrzutnie granatów dymnych. Opcjonalnie ma także posiadać aktywny system ochrony (APS/ASOP), który zwiększy jego przeżywalność w konfrontacji z różnymi typami amunicji, w tym bezzałogowcami. Opancerzenie ma budowę modułową w której pancerz podstawowy jest uzupełniony pancernymi „panelami”, podnoszącymi poziom ochrony do wymaganego poziomu. Zastosowano tutaj rozwiązania użyte w BWP Borsuk, takie jak pancerz kompozytowy z elementami ceramicznymi.
