Lockheed Martin i Mesko z pierwszym sukcesem w Fazie II offsetu Wisła. Polski przemysł obronny zyskuje kluczowe technologie

Lockheed Martin, we współpracy z polską spółką MESKO S.A., ogłosił 17 listopada 2026 roku pomyślne zakończenie pierwszego projektu w ramach programu offsetowego Wisła Faza II. Ten kluczowy krok w modernizacji polskiej armii zapewnia MESKO bezprecedensowe zdolności w zakresie szybkiego projektowania silników rakietowych na paliwo stałe.

17 listopada firma Lockheed Martin ogłosiła na platformie X, że we współpracy z Mesko pomyślnie ukończyło pierwszy projekt w ramach programu offsetowego Wisła Faza II. Jak napisano:

"Projekt umożliwia Mesko szybkie projektowanie silników rakietowych na paliwo stałe przy użyciu nowego, zaawansowanego oprogramowania i dostarcza nowe możliwości dla polskiego przemysłu obronnego".

Pierwszy sukces offsetu w Fazie II. Co dokładnie osiągnięto?

Zakończony właśnie projekt jest jednym z ośmiu zobowiązań offsetowych firmy Lockheed Martin w ramach II fazy programu Wisła, których umowę zatwierdzono w sierpniu 2023 roku. W jego ramach Mesko S.A. otrzymało zaawansowane oprogramowanie oraz niezbędne szkolenia i wsparcie techniczne, które umożliwiają szybkie projektowanie silników rakietowych na paliwo stałe.

Projekt ten jest częścią szerszej strategii, w ramach której polski przemysł zbrojeniowy ma odgrywać coraz większą rolę. W ramach II fazy Wisły polskie firmy, takie jak Huta Stalowa Wola, będą produkować m.in. wyrzutnie M903.

Program Wisła – tarcza dla polskiego nieba

Celem programu Wisła jest budowa wielowarstwowego systemu zdolnego do zwalczania szerokiego spektrum zagrożeń, od samolotów i dronów, po taktyczne rakiety balistyczne. Sercem systemu są amerykańskie zestawy Patriot, uzbrojone w najnowocześniejsze pociski przechwytujące PAC-3 MSE (Patriot Advanced Capability-3 Missile Segment Enhancement).

Program został podzielony na dwie fazy. Faza I: Kontrakt podpisany w 2018 roku, obejmujący dwie baterie (16 wyrzutni) Patriot co odpowiada czterem jednostkom ogniowym wyposażonym łącznie w 16 wyrzutni M903 - w konfiguracji z radarami sektorowymi i pociskami PAC-3 MSE. Kontrakt o wartości około 4,75 miliarda dolarów (16,6 mld zł). Proces wdrażania I etapu oficjalnie zakończył się w grudniu 2025 roku, kiedy 37. Dywizjon Rakietowy Obrony Powietrznej osiągnął pełną gotowość operacyjną (FOC).

Do tego dostarczono 208 nowoczesnych pocisków przechwytujących PAC-3 MSE firmy Lockheed Martin. Są to wysoce zaawansowane rakiety typu hit-to-kill, które niszczą cele poprzez bezpośrednie uderzenie z ogromną energią kinetyczną. Zamówienie obejmowało również cztery sektorowe radary AN/MPQ-65, stanowiące standardowy element systemu Patriot, oraz nowoczesny system dowodzenia i kierowania walką IBCS (Integrated Air and Missile Defense Battle Command System) firmy Northrop Grumman. Polska stała się pierwszym krajem na świecie poza Stanami Zjednoczonymi, który wprowadził Patrioty zintegrowane z IBCS, wyprzedzając w tej dziedzinie nawet pozostałe państwa NATO.

Druga, znacznie szersza faza programu „Wisła”, została uruchomiona po uzyskaniu zgód rządu USA w 2023 roku. Jej celem jest nie tylko dalsze zwiększenie liczebności systemu, ale przede wszystkim skokowy wzrost jego możliwości bojowych dzięki wprowadzeniu technologii nowej generacji.

W ramach II fazy Polska zakupi sześć kolejnych baterii Patriot, czyli 12 jednostek ogniowych wyposażonych w 48 wyrzutni M903. Kluczowym elementem tej fazy jest zakup 12 najnowocześniejszych, dookólnych radarów LTAMDS (Lower Tier Air and Missile Defense Sensor) firmy Raytheon. W odróżnieniu od sektorowych radarów z pierwszej fazy, LTAMDS zapewnia pełne 360-stopniowe pokrycie przestrzeni powietrznej, eliminując martwe strefy i umożliwiając jednoczesne śledzenie oraz zwalczanie zagrożeń nadlatujących z dowolnego kierunku. Polska stała się pierwszym zagranicznym użytkownikiem tych radarów na świecie.

Zamówienie obejmuje również duży zapas pocisków PAC-3 MSE – nawet 644 sztuki. Planowana jest dalsza rozbudowa systemu dowodzenia IBCS, w tym zakup 93 centrów operacyjnych (EOC) oraz 175 radiolinii sieci kierowania ogniem (IFCN). W przyszłości do arsenału mają dołączyć także rakiety niskokosztowe SkyCeptor, które będą przejmować mniej wymagające cele, pozwalając oszczędzać najdroższe i najbardziej zaawansowane pociski PAC-3 MSE.

W ostatnim czasie pojawiły się również informacje o uzyskaniu przez Polskę wstępnej zgody Departamentu Stanu USA na uruchomienie w kraju produkcji pocisków PAC-3 MSE. Byłby to bezprecedensowy transfer technologii, który zapewniłby Polsce suwerenność w zakresie uzupełniania zapasów kluczowej amunicji i ugruntowałby jej pozycję jako strategicznego partnera USA w Europie.

System Patriot

MIM-104 Patriot to amerykański, mobilny system rakietowy ziemia-powietrze, który stanowi jeden z najważniejszych elementów obrony powietrznej USA i państw sojuszniczych. Jego głównym zadaniem jest zwalczanie szerokiego spektrum zagrożeń, od samolotów i śmigłowców, przez pociski manewrujące i drony, aż po taktyczne rakiety balistyczne. Nazwa PATRIOT to akronim od Phased Array Tracking Radar to Intercept Of Target.

Patriot nie jest pojedynczą wyrzutnią, lecz kompletnym, zintegrowanym systemem przeciwlotniczym i przeciwrakietowym składającym się z kilku kluczowych elementów montowanych na ciężarówkach i naczepach, co zapewnia mu bardzo wysoką mobilność. Typowa bateria Patriot opiera się przede wszystkim na radarze AN/MPQ-65 (lub starszym AN/MPQ-53), który stanowi „oczy” całego systemu. Jest to zaawansowany radar z fazowaną anteną ścienną, odpowiedzialny za wykrywanie, śledzenie i identyfikację celów. Potrafi jednocześnie obserwować do 125 obiektów i naprowadzać na nie rakiety na dystansie ponad 170 kilometrów. Nowsze wersje, które pozyskuje między innymi Polska, są specjalnie przystosowane do wykrywania małych i bardzo szybkich celów, takich jak rakiety balistyczne.

Drugim kluczowym elementem jest Stanowisko Kierowania Walką (ECS) AN/MSQ-104 – „mózg” i centrum dowodzenia baterii. Znajduje się ono w klimatyzowanym, zabezpieczonym przed atakami (w tym impulsem elektromagnetycznym) kontenerze, w którym pracuje dwóch operatorów. Komputery analizują dane z radaru, oceniają stopień zagrożenia, wybierają najlepszy sposób reakcji i przekazują komendę odpalenia do wyrzutni.

Same wyrzutnie (M901, M902 lub M903) pełnią rolę „ramion” systemu. Jedna bateria dysponuje zazwyczaj od czterech do ośmiu wyrzutni. Są one połączone ze stanowiskiem dowodzenia za pomocą łączności radiowej lub światłowodowej i mogą być rozstawione nawet kilka kilometrów od radaru, co zwiększa ich przeżywalność.„Pięściami” systemu są pociski przechwytujące. Istnieją dwie główne rodziny rakiet. Starsza PAC-2 (np. w wariancie GEM-T) wyposażona jest w głowicę odłamkowo-burzącą. Rakieta detonuje w pobliżu celu, niszcząc go falą uderzeniową i odłamkami. Jest skuteczna głównie przeciwko samolotom i pociskom manewrującym i osiąga zasięg około 160 km. Nowocześniejsza PAC-3 została zaprojektowana specjalnie do zwalczania rakiet balistycznych. Działa w technologii „hit-to-kill”, czyli niszczy cel poprzez bezpośrednie uderzenie z ogromną energią kinetyczną. Jest mniejsza i bardziej zwrotna, ale ma krótszy zasięg (ok. 35-50 km). Najnowszą i najskuteczniejszą wersją jest PAC-3 MSE (Missile Segment Enhancement) o zwiększonym zasięgu i pułapie, która znajduje się już na wyposażeniu Wojska Polskiego.

Cała bateria potrzebuje również elementów wsparcia, takich jak maszty antenowe do komunikacji (AMG) oraz generatory prądu (EPP) zapewniające zasilanie wszystkich komponentów. Dzięki temu Patriot stanowi w pełni autonomiczny i bardzo elastyczny system obrony powietrznej.

3 mld zł na rozwój systemu Narew | Portal Obronny