• Jaki był pierwotny plan wydatków na obronność?
• W którym miejscu Czechy plasują się w militarnych rankingach?
• Jakie są główne mocne strony Armády České republiky?
Możliwe, że budżet czeskiego resortu obrony będzie nieco większy. Premier Andrej Babiš uważa, że ostateczna kwota może sięgnąć 2,11 proc. PKB. Pierwotny projekt budżetu, przygotowany przez poprzedni rząd (Petra Fiali), zakładał wyższy poziom wydatków na obronność. Miało to być 2,35 proc. PKB, co wówczas odpowiadało kwocie ok. 206 mld koron.
W ubiegłym roku Czechy wydały na obronność 171,1 mld koron, co stanowiło 2,02 proc. PKB. Przypomnijmy, że rząd Petra Fiali formalnie przestał rządzić 15 grudnia 2025 r., gdy nowy gabinet pod przewodnictwem Andreja Babiša został zaprzysiężony przez prezydenta i przejął obowiązki wykonawcze.
Jaromír Zůna zapowiedział, że wszystkie istniejące projekty poprzedników z jego resortu będą kontynuowane. Według ministra redukcja budżetu obronnego o 21 mld koron wpłynie na nowe, jeszcze nieogłoszone projekty. Projekty te nie zostaną anulowane, lecz przełożone do realizacji na 2027 r.
Praga planuje zwiększenie wydatków docelowo do 3 proc. PKB do 2030 r. Od 2027 r. wydatki mają wzrastać corocznie o 0,2 pkt proc. PKB. Plan ten, jak podkreślono w uzasadnieniu do decyzji, wynika z oceny pogarszającej się sytuacji bezpieczeństwa w Europie i ma na celu modernizację sił zbrojnych, w tym zakup nowoczesnego sprzętu i systemów obronnych.
Siły zbrojne Republiki Czeskiej – Armáda České republiky – obejmują: wojska lądowe (Pozemní síly), siły powietrzne (Vzdušné síly) oraz jednostki wsparcia i cyberobrony. Z wiadomych względów w AČR nie ma marynarki wojennej. W siłach zbrojnych służy ok. 28 tys. żołnierzy zawodowych. W rezerwie jest ok. 15 tys. osób. Obowiązkowy pobór zakończył się 1 stycznia 2005 r. Wcześniej trwał od 9 do 12 miesięcy, w zależności od specjalności.
W wojskach lądowych służy ok. 20 tys. żołnierzy zawodowych i ochotników. Ich potencjał stanowią 4 brygady zmechanizowane, 1 brygada artylerii, 1 brygada obrony przeciwpancernej, jednostki inżynieryjne i rozpoznawcze. AČR dysponuje m.in. ok. 40 czołgami Leopard 2A5/2A7, nadto transporterami opancerzonymi Pandur II (ok. 200 egz.) oraz Iveco LMV (ok. 300 egz.). Trzonem lotnictwa bojowego jest ok. 28 myśliwców JAS-39 Gripen. Przewidziany jest zakup nowszych wariantów tych szwedzkich samolotów.
Mocną stroną AČR są: nowoczesne wyposażenie, wysoka interoperacyjność z NATO, profesjonalna armia lądowa i powietrzna, cyberobrona. Jednak niewielka liczebność ogranicza zdolności do długotrwałych operacji poza granicami państwa, acz w przeszłości czescy specjalsi w takich uczestniczyli.
Czechy dysponują wysoce wyspecjalizowanymi siłami specjalnymi. Aktywnie uczestniczyły w operacjach wojskowych w Iraku i Afganistanie. Filarem czeskich sił specjalnych jest 601. Grupa Sił Specjalnych (601. skupina speciálních sil), stacjonująca w Prostějovie. To elitarna jednostka podlegająca bezpośrednio Ministerstwu Obrony; z rodowodem sięgającym 1952 r., kiedy to sformowano ją do wykonywania zadań desantowych. Grupa specjalizuje się w głębokim rozpoznaniu, akcjach bezpośrednich i zwalczaniu terroryzmu.
Podsumowując: Republika Czeska jest oceniana jako państwo o umiarkowanym potencjale militarnym. W rankingu Global Firepower 2026 zajmuje 55. miejsce na 145 uwzględnionych państw. W klasyfikacji Military Power Rankings Republika Czeska plasuje się na 64. miejscu.
Polecany artykuł:
