- Premierzy Polski Donald Tusk i Wielkiej Brytanii Keir Starmer podpiszą dziś (27.05.2026) w Londynie Traktat o partnerstwie w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności, co ma być "największym od pokolenia krokiem naprzód" w relacjach obronnych obu krajów.
- Traktat przewiduje wspólną produkcję zaawansowanych systemów uzbrojenia, w tym pocisków przeciwlotniczych średniego zasięgu, wzmocnienie obrony powietrznej oraz rozwój systemów bezzałogowych dla wschodniej flanki NATO.
- Porozumienie zacieśnia współpracę w zakresie cyberbezpieczeństwa, przeciwdziałania dezinformacji i zwalczania nielegalnej migracji, a także obejmuje bezpieczeństwo zdrowotne i wymianę informacji wywiadowczych.
- Celem traktatu jest wzmocnienie bezpieczeństwa Polski i Wielkiej Brytanii w obliczu współczesnych zagrożeń hybrydowych i militarnych, a także zacieśnienie współpracy z europejskimi partnerami w obszarze obronności.
Podpisanie traktatu jest wyrazem pogłębiającej się współpracy między Polską a Wielką Brytanią, dwoma państwami, które Keir Starmer określił jako „bliskich sojuszników i przyjaciół”. W obliczu obecnych wyzwań w Europie, w tym wojny na Ukrainie i rosnących zagrożeń ze strony państw wrogich, zacieśnienie więzi jest postrzegane jako konieczność. Traktat ma połączyć wiedzę ekspercką i potencjał przemysłowy obu krajów w celu wspólnego rozwoju i produkcji zaawansowanych systemów uzbrojenia nowej generacji.
Współpraca w obszarze obronności obejmie między innymi rozwój nowych efektorów obrony powietrznej, czyli zaawansowanych środków rażenia. Planowane jest również wzmocnienie systemów obrony powietrznej i przeciwrakietowej, co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa obu państw i wschodniej flanki NATO. Jednym z konkretnych projektów będzie współprodukcja pocisku przeciwlotniczego średniego zasięgu nowej generacji. To przedsięwzięcie ma nie tylko zwiększyć potencjał obronny, ale także wzmocnić niezależność łańcuchów dostaw i przyczynić się do tworzenia wysoko wykwalifikowanych miejsc pracy zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Polsce.
Kolejnym istotnym aspektem obronności będzie zwiększenie wykorzystania systemów bezzałogowych w celu wzmocnienia wschodniej flanki NATO. Przewiduje się rozwój zdolności lądowych nowej generacji, co obejmie zakrojone na szeroką skalę wspólne ćwiczenia sił lądowych. Te ćwiczenia mają na celu zwiększenie interoperacyjności w zakresie walki z dronami, walki elektronicznej i wsparcia inżynieryjnego. Jak zaznacza Donald Tusk, Polska już teraz ściśle współpracuje z Wielką Brytanią przy pomocy Ukrainie, co jest dodatkowym powodem do intensyfikacji współpracy w zakresie bezpieczeństwa i obrony.
Od cyberataków po migrację: Kompleksowe podejście do bezpieczeństwa
Traktat wykracza poza tradycyjne rozumienie obronności, obejmując również szereg innych, równie istotnych wyzwań. Oba państwa przyspieszą współpracę w zakresie przeciwdziałania destabilizującym działaniom państw wrogich, w tym cyberatakom i kampaniom dezinformacyjnym. Wymiana wiedzy, skoordynowane reakcje oraz wspólne ćwiczenia mają umożliwić skuteczniejsze reagowanie w czasie rzeczywistym na te nowoczesne zagrożenia. To niezwykle ważne w kontekście obserwowanego wzrostu liczby ataków hybrydowych, cyberataków oraz działalności szpiegowskiej w Polsce, Wielkiej Brytanii i całej Europie.
Kolejnym obszarem współpracy jest migracja nieregularna. Polska i Wielka Brytania, jako ważni partnerzy w tej dziedzinie, będą współpracować w zakresie wzmocnienia bezpieczeństwa granic oraz zwalczania przestępczości zorganizowanej u źródła. W tym celu zostanie opracowany nowy Wspólny Plan Działań dotyczący migracji nieregularnej (Joint Action Plan on Irregular Migration). Plan ten ma usprawnić zwalczanie siatek przemytniczych oraz wzmocnić wymianę informacji wywiadowczych i wykorzystanie nowoczesnych technologii.
Donald Tusk podkreślił, że istotnym elementem porozumienia będzie również cyberbezpieczeństwo i bezpieczeństwo zdrowotne. Centrum Informacyjne Rządu (CIR) wskazało, że lista projektów wdrażających traktat obejmie także bezpieczeństwo infrastruktury morskiej i energii. W ramach spotkania liderzy omówią również dalsze zacieśnienie współpracy wywiadowczej w celu przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym i szpiegowskim.
Strategiczne partnerstwo w niestabilnych czasach: Perspektywa ekspertów
Podpisanie Traktatu o partnerstwie w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności jest częścią szerszej strategii Polski zacieśniania współpracy z kluczowymi partnerami. Donald Tusk przypomniał, że podobny traktat Polska podpisała rok temu z Francją w Nancy. Jak zaznaczył, jest to strategia mająca na celu „zacieśnianie, i to na najwyższym dyplomatycznym poziomie, współpracy z tymi państwami, które realnie będą chciały wzmacniać nasze bezpieczeństwo”. Premier zwrócił uwagę, że w obecnych niestabilnych czasach traktaty z takimi państwami, jak Wielka Brytania i Francja, a także sojusz ze Stanami Zjednoczonymi i realizacja programu SAFE, mają zapewnić Polsce pełne bezpieczeństwo. Dodał również, że Polska rozmawia także z Niemcami o bliższej współpracy, w tym militarnej.
Prof. Aleks Szczerbiak, politolog z Uniwersytetu Sussex, w rozmowie z PAP ocenił, że traktat służy celom strategicznym obu krajów i jest efektem wieloletniej zgodności w ocenie globalnych zagrożeń. „Londyn chce zbliżyć się do unijnych sieci współpracy, szczególnie jeśli chodzi o obronę. Z kolei rząd Tuska pragnie wzmocnić tożsamość obronną Europy, przynajmniej tak bardzo, jak to możliwe bez zbytniego drażnienia Stanów Zjednoczonych. Oba kraje mają tu więc wspólny interes: wykorzystać ten traktat do rozszerzania europejskiej współpracy obronnej” – stwierdził ekspert.
Prof. Szczerbiak podkreślił, że to również zwieńczenie wieloletniego procesu, którego nie zakłóciły zmiany rządów w obu krajach. „Tym, co w ostatnich latach napędzało brytyjsko-polskie relacje była współpraca militarna, a ten traktat formalizuje bliską relację wojskową, która opiera się na wspólnej analizie zagrożeń geopolitycznych” – dodał politolog, wskazując na podobną ocenę zagrożenia ze strony Moskwy przez Warszawę i Londyn. Fakt, że Brytyjczycy decydują się na traktat z krajem ze wschodniej flanki NATO, jest według niego znakiem czasu, świadczącym o tym, że „Środek ciężkości w dziedzinie bezpieczeństwa przesunął się ku wschodniej Europie, a Polska jest ważniejszym graczem niż jeszcze kilka lat temu”. Choć zaznaczył, że jego zdaniem Polska „nadal nie należy ona do grona rozgrywających”.
Program wizyty przewiduje, że Donald Tusk zostanie powitany przez Keira Starmera w Northolt Air Base, gdzie odbędzie się spotkanie delegacji. Podpisanie traktatu nastąpi o godzinie 13:00 w The Battle of Britain Bunker, po czym zaplanowano oświadczenia szefów rządów. Premierzy złożą również wieńce pod pomnikiem dedykowanym pilotom i personelowi naziemnemu z Bitwy o Anglię, a także spotkają się z żołnierzami. To symboliczne gesty podkreślające historyczne więzi i wspólne wartości, które leżą u podstaw tego nowego, strategicznego partnerstwa.
Podcasty
Playlisty tematyczne
