Według wpisu Agencji Uzbrojenia z 5 listopada 2026 roku, dokonano wszelkich formalności związanych z odbiorami kamizelek o zwiększonej klasie odporności KKZ-01/K4 i opracowanych w programie TYTAN hełmów HBT-02, co tym samym zakończyło dostawy pierwszej partii elementów wyposażenia i umundurowania.
Zakończenie pierwszej tury dostaw to namacalny efekt umów podpisanych przez Agencję Uzbrojenia ze spółką Maskpol 28 maja 2026 roku. Kontrakty te są częścią szerszej inicjatywy finansowanej z europejskiego instrumentu Security Action for Europe (SAFE), którego celem jest wzmacnianie zdolności obronnych państw Unii Europejskiej poprzez preferencyjne pożyczki na inwestycje w przemysł i zakupy uzbrojenia. Polska jest jednym z największych beneficjentów tego programu.
Całkowita wartość umów z Maskpol, realizowanych w ramach SAFE, sięga blisko 1,5 miliarda złotych netto. Obejmują one dostawę łącznie 300 tysięcy hełmów HBT-02 oraz 50 tysięcy kamizelek KKZ-01/K4, które mają zostać zrealizowane do 2030 roku.
Przypomnijmy, że 28 października 2026 roku z zakładów Maskpol w Konieczkach wyjechała pierwsza partia kamizelek kuloodpornych i hełmów przeznaczonych dla Wojska Polskiego. Wiceminister obrony narodowej Cezary Tomczyk nazwał to momentem przełomowym. Do końca 2026 roku do 16. i 18. Dywizji Zmechanizowanej ma trafić 17 tysięcy kamizelek kuloodpornych typu KKZ-01 oraz 20 tysięcy hełmów HBT-02.
Od 2024 roku prowadzona jest operacja „Szpej” mająca na celu modernizację indywidualnego wyposażenia i uzbrojenia żołnierzy. Kontrola z 2024 roku wykazała, że tylko około jedna trzecia żołnierzy dysponowała sprzętem o najwyższym standardzie NATO. Po realizacji zamówienia wojsko ma mieć do dyspozycji 350 tysięcy hełmów kompozytowych (na początku 2024 roku było ich 84 tysiące) oraz 180 tysięcy kamizelek kuloodpornych (wcześniej 60 tysięcy).
Nowa generacja ochrony balistycznej: hełmy HBT-02 i kamizelki KKZ-01/K4
Dostarczony sprzęt to najnowsze rozwiązania technologiczne, które mają bezpośrednio wpłynąć na przeżywalność żołnierzy. Zarówno hełmy, jak i kamizelki zostały zaprojektowane z myślą o ergonomii, modułowości i zapewnieniu najwyższego poziomu ochrony.
Hełm bojowy HBT-02 jest jednym z kluczowych komponentów Zaawansowanego Indywidualnego Systemu Walki „Tytan” – polskiego programu „żołnierza przyszłości”, rozwijanego od 2007 roku. Jego konstrukcję opracował Maskpol, a urządzenie przeszło wielomiesięczne, rygorystyczne testy kwalifikacyjne zakończone w 2024 roku. Hełm zapewnia wysoką ochronę balistyczną przed odłamkami i pociskami zgodnie z normami NATO. Jego konstrukcja typu low-cut zakrywa uszy, co zwiększa powierzchnię ochronną w porównaniu do popularnych hełmów typu high-cut. Dzięki bocznym szynom montażowym oraz gniazdu na noktowizor hełm cechuje się wysoką modułowością, umożliwiając integrację z dodatkowym wyposażeniem, takim jak aktywne ochronniki słuchu, maska przeciwgazowa czy systemy ochrony wzroku i twarzy. Został zaprojektowany jako integralny element systemu TYTAN, a nie przypadkowy komponent, co gwarantuje pełną współpracę z pozostałymi elementami wyposażenia żołnierza.
Kamizelka kuloodporna zintegrowana KKZ-01/K4 to nowoczesna konstrukcja typu plate carrier, której głównym zadaniem jest ochrona tułowia przed pociskami z broni strzeleckiej i odłamkami. Wersja K4 charakteryzuje się podniesioną klasą kuloodporności (K4) oraz odłamkoodpornością na poziomie O3. W standardzie chroni przed pociskami karabinkowymi kalibrów 5,56 × 45 mm (standard NATO) oraz 7,62 × 39 mm (standard AK). Jej modułowa budowa umożliwia montaż dodatkowych miękkich wkładów balistycznych chroniących szyję, krtań, barki, ramiona i podbrzusze, co znacząco zwiększa poziom ochrony. Pokrycie kamizelki taśmami systemu PALS/MOLLE pozwala na dowolną konfigurację ponad dwudziestu elementów oporządzenia, takich jak ładownice, apteczka czy zasobniki. Projektanci z Maskpol zadbali również o ergonomię i funkcjonalność, w tym o system szybkiego wypinania, który umożliwia zrzucenie kamizelki w kilka sekund w sytuacji awaryjnej.
Co dalej z modernizacją wyposażenia indywidualnego?
Dostawy realizowane w ramach programu SAFE są częścią szerszej inicjatywy modernizacyjnej, znanej jako operacja „Szpej”. Jej celem jest systemowa poprawa jakości wyposażenia, z którym polscy żołnierze wykonują swoje zadania. W ramach tej operacji MON zamawia setki tysięcy mundurów, butów, śpiworów i innego sprzętu.
Dodatkowo, od października 2026 roku Ministerstwo Obrony Narodowej wprowadziło tzw. zieloną listę. Jest to mechanizm, który pozwala żołnierzom na używanie w służbie certyfikowanych, prywatnie zakupionych elementów wyposażenia, które spełniają wojskowe normy. Daje to żołnierzom większą elastyczność i możliwość dopasowania sprzętu do indywidualnych preferencji, co również przekłada się na ich skuteczność i komfort służby.
Wprowadzenie listy miało na celu pogodzenie dwóch pozornie sprzecznych interesów. Z jednej strony chodziło o potrzeby armii, czyli utrzymanie standaryzacji, kontroli nad jakością i zapewnienie interoperacyjności wyposażenia. Z drugiej strony uwzględniono potrzeby żołnierza, takie jak zwiększenie komfortu, możliwość dopasowania sprzętu do indywidualnych preferencji i budowy ciała, a także dostęp do najnowszych rozwiązań technologicznych szybciej, niż pozwalają na to masowe, centralne przetargi. Dzięki Zielonej Liście żołnierz zyskuje pewność, że kupowany przez niego sprzęt jest bezpieczny i akceptowany przez dowództwo.
Jak działa Zielona Lista w praktyce?
Mechanizm działania listy jest precyzyjnie określony. Nie każdy produkt dostępny w sklepie militarnym może być używany w służbie. Proces rozpoczyna się od weryfikacji i certyfikacji: producent, który chce, aby jego produkt znalazł się na Zielonej Liście, musi zgłosić go do weryfikacji za pomocą specjalnego formularza. Sprzęt jest następnie poddawany testom, na przykład przez zespoły problemowe powołane w Sztabie Generalnym WP, w celu sprawdzenia, czy spełnia wymagania dotyczące między innymi wytrzymałości, palności, maskowania w podczerwieni (IRR) czy kompatybilności z wyposażeniem etatowym. Pozytywnie zweryfikowane produkty, po zatwierdzeniu przez ministra obrony narodowej lub osobę upoważnioną, trafiają na oficjalną listę publikowaną online.
Lista jest regularnie aktualizowana i wskazuje konkretne modele produktów, ich parametry oraz dane producenta. Żołnierz może zakupić sprzęt z listy na własny koszt, ponieważ Ministerstwo Obrony Narodowej nie przewiduje zwrotu poniesionych wydatków. Ostateczną decyzję o dopuszczeniu danego elementu do użytku przez konkretnego żołnierza w danej jednostce podejmuje jego bezpośredni przełożony, co ma na celu zapewnienie, że wyposażenie jest spójne i adekwatne do wykonywanych zadań.
Przykładowe kategorie sprzętu, które mogą znaleźć się na Zielonej Liście, obejmują buty taktyczne, rękawice ochronne, pasy taktyczne i strzeleckie, okulary i gogle balistyczne, ochronniki słuchu, ładownice i kabury, plecak patrolowy oraz bieliznę termoaktywną. Warto podkreślić, że Zielona Lista nie obejmuje kluczowych elementów ochronnych, takich jak hełmy balistyczne czy wkłady do kamizelek, które są dostarczane wyłącznie drogą służbową, na przykład w ramach dostaw hełmów HBT-02 i kamizelek KKZ-01/K4 z Maskpolu.
