Polska odgrywa kluczową rolę w architekturze bezpieczeństwa NATO, stając się ważnym punktem dla obecności wojsk sojuszniczych, zwłaszcza amerykańskich. Jak podkreślił wiceszef MON Paweł Zalewski na posiedzeniu sejmowej komisji obrony, amerykańscy żołnierze stacjonują w Polsce w dwóch głównych formułach: stałej i rotacyjnej. Liczba wojsk w ramach obecności rotacyjnej może osiągać nawet 10 tysięcy żołnierzy.
Stała obecność obejmuje strategiczne lokalizacje takie jak Redzikowo, gdzie znajduje się baza tarczy antyrakietowej, Poznań z wysuniętym dowództwem 5. Korpusu sił lądowych USA oraz garnizonem zajmującym się logistyką i infrastrukturą, a także Powidz, gdzie magazynowany jest sprzęt dla amerykańskiej brygady pancernej. W Powidzu przechowywane są tysiące sztuk sprzętu, w tym czołgi, artyleria, wozy bojowe piechoty i wozy zabezpieczenia, gotowe do użycia przez przerzuconych do Polski żołnierzy w razie kryzysu.
Rotacyjna obecność koncentruje się przede wszystkim na amerykańskiej pancernej grupie bojowej, której pododdziały rozmieszczone są na zachodzie Polski w miejscowościach takich jak Żagań, Świętoszów, Bolesławiec, Skwierzyna i Toruń. Jedna zmiana tej grupy bojowej, działającej w ramach misji Atlantic Resolve, trwa dziewięć miesięcy. W Powidzu stacjonują również jednostki amerykańskiego lotnictwa, w tym samoloty transportowe, które odgrywają kluczową rolę w obsłudze logistycznej i wspólnych ćwiczeniach. Baza lotnicza w Łasku gości natomiast samoloty bojowe US Air Force, takie jak F-15 i F-16, które uczestniczą w patrolach wraz z polskimi myśliwcami. Dodatkowo, w Bolesławcu znajduje się wysunięte dowództwo dywizyjne amerykańskich sił lądowych, zarządzające większością sił USA w Polsce i na wschodniej flance NATO. W Bemowie Piskim w województwie warmińsko-mazurskim stacjonuje batalionowa grupa bojowa NATO, której trzon stanowią Amerykanie, wspierani przez żołnierzy z Wielkiej Brytanii, Rumunii i Chorwacji.
Poza wojskami amerykańskimi, w Polsce obecni są również żołnierze z innych państw sojuszniczych. 150 żołnierzy kanadyjskich w Warszawie i Rzeszowie koordynuje wsparcie dla Ukrainy i uczestniczy w szkoleniach ukraińskich wojskowych. Są oni także obecni w jednostkach NATO w Elblągu, Szczecinie i Bydgoszczy. Europejscy sojusznicy wspierają również misję Eastern Sentry, mającą na celu ochronę polskiej przestrzeni powietrznej. Około 150 żołnierzy niemieckich z czterema myśliwcami Eurofighter stacjonuje w Malborku, wspierając polską obronę powietrzną. Holendrzy natomiast rozmieszcili w Polsce cztery myśliwce F-35 oraz systemy przeciwlotnicze Patriot i NASAMS, a także systemy antydronowe, angażując około 240 żołnierzy. Wsparcie zapewniają także Czesi z trzema śmigłowcami oraz Norwegowie z dwoma samolotami F-35 i udziałem w szkoleniach ukraińskich żołnierzy w Nowej Dębie. Francuzi z kolei szkolą Ukraińców na poligonie w Wędrzynie w ramach unijnej operacji EUMAM. W mniejszych liczbach obecni są także wojskowi z Chorwacji, Indii, Kosowa, Bułgarii, Bośni i Hercegowiny, Estonii, Finlandii, Belgii, Włoch, Portugalii i Grecji.
Polecany artykuł:
Inwestycje infrastrukturalne dla sojuszników: Miliony na bezpieczeństwo
Polska aktywnie inwestuje w rozwój infrastruktury wojskowej, aby sprostać wymaganiom obecności sojuszniczej i wzmocnić swoje zdolności obronne. Wiceszef MON Paweł Zalewski podkreślił, że na mocy umowy z USA z 2020 roku, w Polsce zaplanowano realizację 115 projektów infrastrukturalnych w 12 kluczowych lokalizacjach. Inwestycje te mają na celu zabezpieczenie amerykańskiej obecności w Polsce oraz zapewnienie możliwości szybkiego przyjęcia wsparcia sojuszniczego w razie potrzeby.
Projekty obejmują szeroki zakres przedsięwzięć – od budowy koszar i stołówek dla żołnierzy, po centra szkoleniowe, bazy logistyczne, składy paliw i amunicji. Kluczowe inwestycje powstają w Poznaniu, Powidzu, Żaganiu, Świętoszowie i Toruniu, a także na lotnisku Wrocław-Strachowice, które ma stać się bazą logistyczną przystosowaną do rozładowywania amerykańskich transportów lotniczych. W planach są również obiekty związane z rozmieszczeniem amerykańskich bezzałogowców w Mirosławcu oraz budowa obiektu sił specjalnych w Lublińcu, gdzie działa polska Jednostka Wojskowa Komandosów.
Paweł Zalewski zapewnił, że priorytety i harmonogram realizacji inwestycji są na bieżąco uzgadniane z Amerykanami. Program został podzielony na dwa etapy. Pierwszy, priorytetowy, obejmuje budowę infrastruktury dla dowództwa 5. Korpusu w Poznaniu, rozbudowę baz lotniczych we Wrocławiu i Łasku oraz kompleksów wojskowych w Powidzu, Świętoszowie, Żaganiu i Toruniu. Te zadania są realizowane od 2021 roku. Drugi etap dotyczy obiektów o niższym priorytecie, takich jak zapasowe lokalizacje dla najważniejszych ośrodków wojsk amerykańskich, obiekty wsparcia i zabezpieczenia, czy budowa składu amunicji w Łasku.
Postępy i finansowanie projektów obronnych
Generał Dariusz Mendrala, szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, przedstawił szczegóły dotyczące postępów w realizacji tych ambitnych planów. Poinformował, że z zaplanowanych 115 projektów, 55 już się rozpoczęło, a kolejne 4 mają ruszyć w bieżącym roku. Do tej pory na te inwestycje wydano już 2,4 miliarda złotych, a na rok 2026 przewidziano dodatkowe 735 milionów złotych. Co istotne, w finansowaniu części inwestycji uczestniczy również strona amerykańska, co świadczy o wspólnym zaangażowaniu w budowanie silnej infrastruktury obronnej.
Polecany artykuł:
Podczas dyskusji na forum komisji, Paweł Zalewski został zapytany o ewentualne plany Amerykanów dotyczące zmniejszenia ich obecności w Polsce i regionie. W odpowiedzi, wiceszef MON kategorycznie zapewnił, że „nie ma żadnych nowych informacji o tego typu planach USA”, co potwierdza stabilność i trwałość obecności amerykańskich wojsk w Polsce.
Polecany artykuł:
