Polski bohater wietnamskiej partyzantki. Niezwykła historia Stanisława Kubiaka
Stefan Kubiak urodził się w 1923 roku w robotniczej Łodzi. Wychowując się w ubogiej rodzinie tkaczy na Widzewie, odskoczni od szarej rzeczywistości szukał w powieściach przygodowych i filmach o egzotycznych krainach. Choć był przeciętnym uczniem, jego wyobraźnię rozpalały historia i geografia, budząc ciekawość odległego świata. Spokojne życie przerwał wybuch II wojny światowej. Szesnastoletni Stefan został wywieziony na roboty przymusowe, gdzie doświadczył głodu i brutalności. Pracował w fabryce w Westfalii i przy budowie fortyfikacji pod Kłajpedą, skąd kilkukrotnie udawało mu się uciec. Po wojnie, bez pieniędzy i dokumentów, został aresztowany w kontrolowanych przez aliantów Niemczech. Francuska żandarmeria postawiła go przed wyborem: więzienie lub służba w Legii Cudzoziemskiej. Wybrał to drugie. Po szkoleniu w Algierii i udziale w tłumieniu zamieszek w Maroku, w 1946 roku otrzymał rozkaz wyjazdu do Indochin, by walczyć z wietnamskimi powstańcami.
Polski bohater Wietnamu
Po przybyciu do Wietnamu w 1947 roku Kubiak na własne oczy zobaczył brutalność francuskiego kolonializmu. Represje, tortury i bombardowania celów cywilnych sprawiły, że jego sympatia szybko przeniosła się na stronę ciemiężonych Wietnamczyków. Zdezerterował z Legii Cudzoziemskiej i dołączył do Viet Minh – Ligi na Rzecz Niepodległości Wietnamu. Jego wiedza techniczna okazała się bezcenna. Potrafił naprawiać zdobyczną francuską broń, w tym armaty i moździerze, a także szkolił z jej obsługi partyzantów. Dzięki tym umiejętnościom zyskał przydomek „Toan”, czyli „Matematyk”. Jego największym dokonaniem był udział w decydującej bitwie wojny o Dien Bien Phu w 1954 roku. Według wietnamskich źródeł, Kubiak, przebrany we francuski mundur, przedostał się przez linie wroga i umożliwił zdobycie kluczowego bunkra.
Za swój wkład w walkę o niepodległość Wietnamu Stefan Kubiak został osobiście uhonorowany przez Ho Chi Minha, pierwszego prezydenta kraju. Otrzymał od niego honorowe nazwisko i drugie imię, stając się odtąd znany jako Ho Chi Toan. Awansowano go również do stopnia kapitana. W 1957 roku, z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, odszedł z armii i rozpoczął pracę jako reporter. Niestety, nie było mu dane długo cieszyć się życiem w swojej nowej ojczyźnie. Zmarł 28 listopada 1963 roku w wieku zaledwie 40 lat na skutek powikłań po starej ranie i malarii. Został pochowany na cmentarzu Van Đien pod Hanoi.