- Wzrost zainteresowania obronnością w Polsce prowadzi do nieścisłości w terminologii broni strzeleckiej.
- Artykuł wyjaśnia kluczowe kryteria podziału broni: kaliber, typ amunicji i zasada działania.
- Poznaj różnice między bronią powtarzalną, samopowtarzalną i samoczynną oraz jej klasyfikację.
- Dowiedz się, jak poprawnie nazywać broń, aby unikać popularnych błędów terminologicznych.
Najważniejsze kryteria podziału broni strzeleckiej
Dlatego warto uporządkować choćby kwestie związane z nazewnictwem broni strzeleckiej, tak aby orientować się w tym, co przekazują choćby wojskowi rzecznicy prasowi na licznych konferencjach i briefingach.
Aby orientować się w oficjalnych komunikatach, warto zdawać sobie sprawę z tego, że kryteriów podziału jest kilka. Najważniejszymi z nich są kaliber i typ wykorzystywanej amunicji oraz zasada działania danej jednostki uzbrojenia. W przypadku wojskowych istotne jest również zastosowanie: czy będzie to broń osobista czy też zespołowa – przeznaczona do wsparcia całego oddziału.
Co łączy karabiny wyborowe i sztucery myśliwskie?
W przypadku zasady działania ważne jest, w jaki sposób kolejne naboje są wprowadzone do komory. W broni powtarzalnej cały proces jest wykonywany ręcznie przez strzelca - każdorazowo po oddaniu strzału. W pełni manualną obsługą charakteryzują się karabiny wyborowe oraz broń wykorzystywana przez poddziały reprezentacyjne. Taką konstrukcję ma również znaczna część sztucerów myśliwskich.
Broń samoczynna - pistolety, karabiny i karabinki
Sytuacja ulega zmianie, gdy podczas oddawania strzału gazy prochowe są wykorzystywane zarówno do rozpędzenia pocisku w lufie, jak i do ekstrakcji łuski i wprowadzenia kolejnego naboju do komory. Jeżeli po jednym naciśnięciu spustu padnie pojedynczy strzał z równoczesnym przeładowaniem, wtedy mamy do czynienia z bronią samoczynną. Na tej zasadzie oparte są zarówno pistolety, jak też karabiny i karabinki. Te ostatnie często są wykorzystywane jako precyzyjna broń wsparcia. Mniej celna na dalszych odległościach, ale znacznie bardziej szybkostrzelna niż ręcznie przeładowywane karabiny wyborowe.
Najbardziej typową dla wojska odmianą broni samopowtarzalnej są konstrukcje samoczynne. To właśnie w nich pojedyncze ściągnięcie spustu powoduje nie tylko przeładowanie, ale również oddanie kolejnego strzału. Czyli broń strzela serią tak długo, aż zostanie zwolniony język spustowy lub wyczerpie się amunicja.
Kryterium typu stosowanej amunicji
Drugim, równie istotnym kryterium podziału, jest typ stosowanej amunicji. Upraszczając, mamy do czynienia z amunicją pistoletową, pośrednią, karabinową (w tym wielkokalibrową). Ciekawym i najnowszym rozwiązaniem jest najnowsza amunicja klasy PDW (personal defence weapon) będąca rozwiązaniem pośrednim pomiędzy nabojami pistoletowymi a pośrednimi.
Zgodnie z tą nomenklaturą broń strzelająca amunicją pistoletową będzie pistoletem, lub pistoletem maszynowym (czyli bronią długą i mogącą strzelać seriami). Broń strzelająca amunicją pośrednią określa się mianem karabinków bądź zasilanych zataśmowaną amunicją karabinków maszynowych. Odpowiednio jednostki ładowane pełnowymiarową amunicją karabinową określa się mianem karabinów lub karabinów maszynowych. Ich szczególna odmianą są karabiny wielkokalibrowe – wyborowe lub maszynowe.
Taka klasyfikacja, stosowana przez resorty siłowe w Polsce, nie klasyfikuje karabinków jako skróconej wersji karabinów, skupiając się na typie stosowanej amunicji. Jest to istotne zwłaszcza w sytuacji, gdy karabinki zasilane amunicją pośrednią często przewyższają rozmiarami pełnoprawne karabiny o skróconej lufie.
Rozszyfrowanie nazewnictwa wojskowego
W praktyce taka wiedza pozwala na rozszyfrowanie nazewnictwa wojskowego, które często bazuje na enigmatycznych skrótach. I tak:
- kbk AK to po prostu karabinek systemu Kałasznikowa (do amunicji pośredniej 7,62 x 39 mm lub 5,54 x 39 mm),
- wkbw Tor to wielkokalibrowy karabin wyborowy dostosowany do strzelania potężną amunicją 12,7 x 99 mm (.50 BMG),
- wielkokalibrowy karabin maszynowy zasilany taką amunicją będzie określany skrótem wkm,
- klasyczny karabin maszynowy (zasilany standardową amunicją NATO 7,62 x 51 mm) określimy skrótem km,
- pistolety maszynowe określa się skrótem pm (na przykład PM-84 Glauberyt).
Znając powyższe systemy klasyfikacji, można łatwo uniknąć błędów w nazewnictwie, takich jak określanie samoczynnych karabinków MSBS Grot C16 FB-M1 mianem „karabinów maszynowych”, co w polskiej infosferze jest zadziwiająco popularne.
