Bayraktar TB3 na Bałtyku
Podczas części morskiej manewrów pk. "Steadfast Dart 26" Bayraktar TB3 operował z pokładu TCG „Anadolu” (L400), okrętu desantowego typu Juan Carlos I, o krótkim pokładzie startowym, pełniącego w ćwiczeniu rolę lotniskowca dla systemów bezzałogowych. Źródła tureckie podkreślają, że bezzałogowiec przeprowadził serię lotów w warunkach ujemnej temperatury (ok. minus 5 stopni Celsjusza), przy silnym wietrze i opadach śniegu, co wymagało od systemu zachowania parametrów operacyjnych w warunkach ograniczonej widzialności i turbulencji nad zimnym akwenem.
W trakcie jednego z kluczowych epizodów bezzałogowiec autonomicznie wystartował z krótkiego pokładu TCG „Anadolu”, wykonał nalot na wyznaczone cele nawodne na Bałtyku, używając bomb kierowanych MAM‑L w konfiguracji podwójnego odpalenia (twin‑salvo), a następnie powrócił i wylądował na tym samym okręcie. Tureckie ministerstwo obrony podkreśliło, że był to pierwszy przypadek wykonania przez UCAV uderzenia ogniowego z pokładu okrętu w trakcie ćwiczeń NATO i jednocześnie pierwsza zagraniczna demonstracja operacyjna TB3. W materiałach analitycznych wskazuje się, że na TCG „Anadolu” zaokrętowano trzy egzemplarze TB3, co pozwoliło na testowanie zarówno pojedynczych misji, jak i konfiguracji z potencjalnymi uderzeniami skoordynowanymi.
Jednoczesne spełnienie kilku warunków – operacja z krótkiego pokładu, warunki zimowe, wykorzystanie uzbrojenia precyzyjnego oraz integracja z architekturą ćwiczenia pk. "Steadfast Dart 26" – powoduje, że epizod bałtycki ma znaczenie wykraczające poza standardową próbę poligonową nowego typu sprzętu.
System automatycznego lądowania i znaczenie autonomii
Najistotniejszym elementem demonstracji TB3 na Bałtyku nie był sam fakt użycia uzbrojenia, lecz zastosowanie systemu automatycznego lądowania wspieranego sztuczną inteligencją, umożliwiającego autonomiczne operacje z pokładu okrętu. Baykar ujawnił, że rozwiązanie to łączy klasyczne metody nawigacji (m.in. INS/GPS) z wymianą danych z systemami okrętowymi oraz przetwarzaniem obrazu, co pozwala bezzałogowcowi samodzielnie identyfikować pokład, obliczać trajektorię podejścia i realizować lądowanie bez ingerencji operatora w fazie finalnej.
System automatycznego startu i lądowania TB3 był testowany wcześniej w warunkach morskich, w tym podczas prób na Morzu Marmara i innych akwenach, kiedy pojazd wykonywał serię ponad stu operacji z pokładu TCG „Anadolu”. W 2025 roku TB3 zrealizował także testy autonomicznego startu i lądowania z użyciem algorytmów AI w środowisku lądowym, co stanowiło etap przygotowawczy do szerszego zastosowania na morzu.
Demonstracja na Bałtyku w ramach "Steadfast Dart 26" była pierwszym przypadkiem, w którym system lądowania wspomagany przez AI został użyty w realnych, ćwiczebno‑operacyjnych warunkach sojuszniczych, z pełną integracją w scenariuszu ćwiczenia i obecnością obserwatorów z państw NATO. Dowódca Sojuszniczego Dowództwa Połączonego w Brunssum, gen. Ingo Gerhartz, ocenił na pokładzie TCG „Anadolu”, że wkład tureckich sił zbrojnych – w tym demonstracja TB3 – stanowi „istotny i godny uwagi” element "Steadfast Dart 26", wskazując na znaczenie rozwijania zdolności bezzałogowych na północnej flance.
Możliwość wykonywania autonomicznych operacji z pokładu jednostek o krótkim pokładzie startowym oznacza, że drony takie jak TB3 mogą wypełniać lukę między klasycznym lotnictwem pokładowym a bezzałogowymi systemami lądowymi, szczególnie w środowisku o wysokim ryzyku dla załogowych platform.
Kontekst Steadfast Dart‑26 oraz polski udział w manewrach
Ćwiczenie pk. "Steadfast Dart 26" stanowi jedno z głównych przedsięwzięć szkoleniowych NATO w 2026 roku, prowadzone na Morzu Bałtyckim i akwenach północnej Europy, ze scenariuszem obejmującym przerzut sił, operacje desantowe oraz działania morskie i przeciwminowe. W skład komponentu morskiego weszła (m.in.) turecka grupa zadaniowa z TCG „Anadolu” i fregatami eskorty, stanowiąca platformę dla testowania nowych zdolności bezzałogowych, w tym Bayraktara TB3 oraz amfibijnych pojazdów ZAHA.
Integracja TB3 z turecką grupą desantową i szerszym scenariuszem ćwiczenia stworzyła modelowy przykład zastosowania bezzałogowego lotnictwa pokładowego w operacjach przybrzeżnych Sojuszu – od rozpoznania i wskazywania celów, przez uderzenia precyzyjne na cele nawodne, po demonstrację odporności systemu na trudne warunki pogodowe Bałtyku. W literaturze dotyczącej wojny morskiej w Ukrainie wielokrotnie wskazywano, że rozwój systemów bezzałogowych – zarówno powietrznych, jak i nawodnych – zmienia sposób prowadzenia działań w zamkniętych akwenach, takich jak Morze Czarne czy Bałtyk; demonstracja TB3 wpisuje się w tę szerszą tendencję transformacji środowiska morskiego.
Polska uczestniczy w "Steadfast Dart 26" poprzez Polski Kontyngent Wojskowy „Czernicki 2026”, którego podstawą jest ORP „Kontradmirał Xawery Czernicki”, pełniący funkcję jednostki flagowej Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO (SNMCMG1). Do zadań kontyngentu należy dowodzenie komponentem przeciwminowym Sojuszu oraz zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi na kluczowych akwenach północnej Europy, co obejmuje również obszar Morza Bałtyckiego, na którym prowadzono epizody z udziałem TB3. Udział PKW „Czernicki” w ćwiczeniu, w którym testowane są nowe rozwiązania bezzałogowe, ma istotne znaczenie z punktu widzenia gromadzenia doświadczeń i budowy kompetencji w zakresie integracji platform bezzałogowych z morską infrastrukturą dowodzenia Sojuszu.
Polecany artykuł:
