• Rosja i Ukraina zgodziły się rozszerzyć kolejną rundę negocjacji o europejskich partnerów. Nie wiadomo, kto miałby ich reprezentować.
• USA pracują nad wymianą jeńców, która byłaby największą w tej wojnie i mogłaby połączyć z rodzinami tysiące ludzi.
• Putin i rosyjscy przedstawiciele sygnalizowali, że nie zrezygnowali z żądań terytorialnych, a NATO nie może się dalej rozszerzać.
Trwały pokój wymaga gwarancji bezpieczeństwa i zobowiązań do deeskalacji
„Obie strony zgodziły się teraz rozszerzyć kolejną rundę negocjacji o naszych europejskich partnerów. Pozwoli nam to zająć się szerszymi powojennymi ustaleniami w sprawie bezpieczeństwa Europy równolegle z kwestiami terytorialnymi między Ukrainą a Rosją” – napisał Jared Kushner na platformie X. Nie wskazał, kto miałby reprezentować Europę.
Spotkanie w Dublinie zakończyło dni intensywnych rozmów. Najpierw w Abu Zabi odbyły się dwudniowe negocjacje trójstronne Ukrainy, USA i Rosji, które poprzedziły konsultacje z przedstawicielami Niemiec, Francji, Włoch, Wielkiej Brytanii, NATO i Komisji Europejskiej. Następnie wysłannicy Donalda Trumpa, Steve Witkoff i Jared Kushner, spotkali się z Władimirem Putinem w Rosji. Stamtąd polecieli prosto do Dublina, gdzie Wołodymyr Zełenski uczestniczył w szczycie Europejskiej Wspólnoty Politycznej.
Na lotnisku w Dublinie Kushner skonsultował się też z doradcami ds. bezpieczeństwa narodowego Ukrainy, Niemiec, Włoch, UE, Francji, Irlandii i Polski. Nie podał, jak wyglądały te rozmowy ani kto reprezentował Polskę.
Amerykański wysłannik podkreślił, że trwały pokój wymaga „wiarygodnych gwarancji bezpieczeństwa, mechanizmów zapobiegania incydentom i wzajemnych zobowiązań do deeskalacji”.
Zapewnił też, że żadne szersze ustalenia dotyczące bezpieczeństwa Europy nie zostaną sfinalizowane bez uwzględnienia obaw Ukrainy. Kwestie bezpieczeństwa europejskiego i wstrzymania walk mają być omawiane równolegle. Poza uzgodnieniami humanitarnymi nic nie zostanie przesądzone, dopóki nie powstanie kompleksowe porozumienie.
Kushner poinformował także o pracach nad wymianą jeńców, która byłaby największą w tej wojnie i mogłaby „potencjalnie połączyć z rodzinami tysiące ludzi”. Dodał, że wkrótce ogłoszone zostaną ścieżki negocjacyjne, harmonogram i dalsze szczegóły.
Prezydent USA podsumował efekty pertraktacji
Zełenski wymienił trzy rezultaty minionych dni. Pierwszy to „rezultat humanitarny”, czyli uwolnienie jeńców w ramach wymiany. Drugi to aktywniejsze włączenie Europejczyków, „aby mogli mieć równe miejsce przy stole negocjacyjnym”. Stwierdził: „Ukraina zawsze broni interesów całej Europy. Trzecim rezultatem są przygotowania do kolejnych spotkań wielostronnych. Kolejna runda ma odbyć się w przyszłym tygodniu.
W czwartek prezydent Ukrainy spotkał się w kuluarach szczytu Europejskiej Wspólnoty Politycznej (w którym uczestniczyło ponad 40 szefów państw i rządów) z przywódcami 13 państw. Te kraje Zełenski nazwał „przyjaciółmi Ukrainy” i jej „największymi partnerami”. Był wśród nich premier Donald Tusk. Spotkanie zorganizował brytyjski premier Andy Burnham.
Rozmawiano o wzmocnieniu wsparcia dla Ukrainy w obliczu rosyjskich ataków, zwłaszcza o pociskach obrony powietrznej, wsparciu energetycznym i budowie nowych schronów. Omawiano też odporność finansową Ukrainy, nowe wpłaty na program PURL (Priorytetowa Lista Potrzeb Ukrainy) oraz gwarancje bezpieczeństwa.
W spotkaniu wzięli też udział szefowie instytucji UE i NATO. Koordynacja między partnerami ma być kontynuowana na spotkaniu koalicji chętnych w przyszłym tygodniu w Berlinie.
Prezydent Ukrainy podziękował również Wielkiej Brytanii za nowy pakiet sankcji na rosyjski sektor naftowy. Podkreślił: „Jest to pierwszy kraj, który nałożył sankcje na wszystkich dziesięciu największych rosyjskich producentów ropy. To kolejny krok w stronę ograniczenia zasobów, z których Rosja finansuje swoją wojnę”.
Optymizm Amerykanów studzi stanowisko Moskwy
Kushner i Witkoff przekonywali w Dublinie, że rozmowy były bardzo pozytywne i owocne, ale Władimir Putin i rosyjscy przedstawiciele dawali do zrozumienia, że nie zrezygnowali z żądań terytorialnych. Jurij Uszakow, doradca Putina ds. polityki zagranicznej, określił spotkanie z amerykańskimi wysłannikami jako „owocne” i „pożyteczne”.
Według niego Putin poparł amerykańską propozycję rozwiązania kwestii bezpieczeństwa Rosji i Ukrainy poprzez stworzenie systemu bezpieczeństwa europejskiego. Uszakow przypomniał, że Kreml przedstawił taką propozycję już w 2021 r. – było to ultimatum sprzed pełnoskalowej inwazji, w którym Moskwa żądała m.in. wycofania sił NATO z państw wschodniej flanki oraz wykluczenia członkostwa Ukrainy i innych państw postsowieckich w Sojuszu.
Rosja liczy, że państwa europejskie poprą amerykańsko-rosyjskie rozmowy na ten temat. Uszakow podkreślił, że Moskwa jasno dała do zrozumienia, iż NATO nie może się dalej rozszerzać, a rozmowy trójstronne z USA i Ukrainą będą kontynuowane.
Reuters, powołując się na rosyjskie media państwowe, przekazał też, że Putin zaproponował amerykańskim wysłannikom wspólną rosyjsko-ukraińską misję humanitarną w Konstantynówce na wschodzie Ukrainy. Miałaby ona być wzorowana na podobnej operacji w okupowanych przez Rosję Ołeszkach w obwodzie chersońskim.
