- Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz spotkał się 15 września w Warszawie z włoskim ministrem obrony Guido Crosetto, aby omówić zacieśnienie współpracy obronnej i bezpieczeństwa.
- Ministrowie rozmawiali o wspólnych zakupach sprzętu wojskowego, w tym śmigłowców szkolno-bojowych, z finalizacją negocjacji i pożądaną produkcją w Polsce.
- Włochy zadeklarowały wsparcie dla polskiej inicjatywy utworzenia w Polsce centrum zarządzania rozbudową rurociągów paliwowych NATO.
- Podkreślono zgodne stanowisko obu krajów w kwestii wsparcia Ukrainy oraz potrzebę natychmiastowego podjęcia decyzji UE o pełnej zdolności do przemieszczania się pojazdów militarnych.
Spotkanie ministrów obrony Polski i Włoch stanowiło kolejny ważny krok w pogłębianiu relacji dwustronnych, oferując cenną platformę do dyskusji nad perspektywami dalszego rozwoju współpracy w strategicznych obszarach bezpieczeństwa i obronności. Obie strony podkreślały wagę wzajemnego zaufania i wspólnych działań w obliczu dynamicznie zmieniającej się sytuacji geopolitycznej. Minister Władysław Kosiniak-Kamysz z wyraźnym zadowoleniem odniósł się do słów swojego włoskiego odpowiednika, Guido Crosetto, które wybrzmiały podczas spotkania.
„Bardzo dziękuję panu ministrowi za dwa zdania, które wybrzmiały dziś podczas spotkania. Pierwsze, że silniejsza Polska to silniejsze Włochy. Bardzo dziękuję za te słowa. Polska i Włochy nie chcą być samotnymi wyspami. Chcemy ze sobą współpracować, chcemy działać na rzecz bezpieczeństwa. To zasada, która będzie nam przyświecać” – powiedział szef polskiego MON. Ta deklaracja, według Kosiniaka-Kamysza, jest wyrazem zrozumienia, że „środowiska, które rozwijają się politycznie, skrajnie nacjonalistyczne w różnych państwach europejskich, nie mają racji”. Podkreślił on, że choć państwa europejskie powinny pielęgnować własną tradycję, historię, język i kulturę, to kluczowa jest współpraca z partnerami o podobnych poglądach, postrzegając ich jako przyjaciół, a nie konkurentów.
Drugie kluczowe stwierdzenie ministra Crosetta dotyczyło bezpośrednio roli Polski w architekturze bezpieczeństwa europejskiego. „Drugie zdanie, że obrona flanki wschodniej to obrona Włoch. Nie obrona granicy tylko państwa włoskiego, nie obrona granicy tylko państwa polskiego, ale obrona właśnie kolektywna, sojusznicza, wspólna” – cytował Władysław Kosiniak-Kamysz. Szef MON wyraził wdzięczność za tak „jasne postawienie sprawy i ten wymiar bardzo praktyczny”, wspominając o włoskich samolotach, systemach oraz okrętach Marynarki Wojennej Republiki Włoskiej, które w przeszłości wspierały misje na Bałtyku.
Rozmowy koncentrowały się również na bieżącej sytuacji bezpieczeństwa, ze szczególnym uwzględnieniem wojny na Ukrainie oraz nasilających się działań Rosji, które zagrażają państwom Sojuszu Północnoatlantyckiego, zwłaszcza poprzez naruszanie ich przestrzeni powietrznej. Ministrowie omówili także perspektywy rozwoju relacji dwustronnych i możliwości podejmowania nowych, wspólnych inicjatyw, które mogłyby wzmocnić potencjał obronny obu krajów. Ważnym aspektem spotkania była także wymiana doświadczeń w zakresie dotychczasowej współpracy zbrojeniowej, co ma kluczowe znaczenie dla przyszłych projektów.
Kluczowe negocjacje: Śmigłowce i rurociągi paliwowe NATO
Jednym z najbardziej konkretnych efektów spotkania były postępy w negocjacjach dotyczących strategicznych zakupów dla polskiej armii oraz włoskie wsparcie dla kluczowej infrastruktury NATO. Minister Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o istotnych rozmowach dotyczących śmigłowców szkolno-bojowych, które są jedną z pilnych potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i zostały wpisane w mechanizm SAFE (Sustainable Assistance for European Defence). Mechanizm ten ma na celu wspieranie europejskich inwestycji w obronność, a jego druga faza koncentruje się na wspólnych zakupach.
„Kolejna sprawa to współdziałanie gospodarcze. Jesteśmy w fazie drugiej mechanizmu SAFE i uzgadniamy wspólne zakupy. Dokonaliśmy wspólnego zakupu z Hiszpanią samolotów do transportu i tankowania w powietrzu - te decyzje już za nami. Dzisiaj z panem ministrem Crosetto, poruszaliśmy temat dotyczący śmigłowców szkolno-bojowych. To jest jedna z potrzeb określonych przez polską armię, wpisana do mechanizmu SAFE. I tutaj Włosi, państwo włoskie, wspierające swój przemysł, ale też ten, który jest rozlokowany w Polsce - bo przypomnę, że te inwestycje firm włoskich są na przykład w Świdniku, są w Polsce, to są tysiące osób. Chcemy zakupić jak najszybciej śmigłowce szkolno-bojowe i Włochy są tutaj dla nas ważnym partnerem. Wchodzimy w finałową fazę negocjacji w tym temacie. Liczę na wielką otwartość. Bardzo dla nas ważne jest to, żeby produkcja odbywała się w Polsce i takie zapewnienia ze strony pana ministra też otrzymałem” – podkreślił Władysław Kosiniak-Kamysz.
Kolejnym kluczowym obszarem współpracy było uzyskanie włoskiego wsparcia dla polskiej inicjatywy utworzenia centrum zarządzania programem rozbudowy rurociągów paliwowych NATO. Decyzja o rozbudowie natowskiej sieci rurociągów paliwowych CEPS (Central Europe Pipeline System) z zachodniej części Niemiec do Polski została podjęta na szczycie NATO w Ankarze. „To jest bardzo ważne, od kilkunastu lat o to zabiegaliśmy. Chcemy, żeby centrum zarządzające tym projektem było w Polsce. Możemy liczyć na wsparcie Włoch w tej sprawie w najbliższych posiedzeniach ministrów obrony państw NATO” – zaznaczył szef MON. Ta inicjatywa ma ogromne znaczenie dla logistyki wojskowej i zdolności operacyjnych NATO na wschodniej flance, a umiejscowienie centrum zarządzającego w Polsce wzmocni jej strategiczną rolę w Sojuszu. System CEPS, zbudowany w latach 50. XX wieku, liczy obecnie około 5 tysięcy kilometrów i jest kluczowy dla transportu paliwa lotniczego do baz wojskowych i lotnisk cywilnych w Europie Zachodniej. Rozszerzenie go na Europę Środkowo-Wschodnią, z polskim centrum zarządzania, stanowiłoby znaczące usprawnienie infrastruktury obronnej.
Wspólny front dla Ukrainy i mobilność militarna UE
Polska i Włochy potwierdziły również swoje jednolite stanowisko w kwestii wsparcia dla Ukrainy, która znajduje się w „bardzo trudnym momencie” w obliczu trwającej agresji rosyjskiej. Władysław Kosiniak-Kamysz podkreślił, że oba kraje są zdeterminowane, aby kontynuować i zwiększać pomoc dla Kijowa. „Ukraina jest w bardzo trudnym momencie i większe wsparcie dla niej jest konieczne; musimy robić więcej, Polska i Włochy są tu zdeterminowane” – oświadczył minister obrony narodowej. Zauważył on, że Rosja „nie zmarnowała czterech lat” i „zyskała nowe zdolności”, co czyni dalsze wsparcie dla Ukrainy „bardzo koniecznym”. Szef MON postawił również pytanie, czy „Europa wykorzystała wszystkie elementy związane z modernizacją przemysłu zbrojeniowego, z szybkością i precyzyjnością działania, z dostawami”, co wskazuje na potrzebę przyspieszenia działań na poziomie europejskim.
Wicepremier Kosiniak-Kamysz podkreślił także pilną potrzebę zwiększenia mobilności militarnej w ramach Unii Europejskiej. „Mobilność militarna - to jest wniosek, który wypływa z naszych państw od dawna. Unia Europejska powinna natychmiast podjąć decyzję o pełnej zdolności do przemieszczania się pojazdów militarnych, jeżeli któreś z państw potrzebuje pomocy i zaprasza do niej wojska swoich sojuszników” – zaapelował. Zaznaczył, że „to nie może być tak, że jakikolwiek land, jakikolwiek region, jakiekolwiek miejsce będzie blokować przejazd wojsk sojuszniczych, jeżeli ta pomoc byłaby konieczna”. Ta kwestia jest kluczowa dla szybkiego i efektywnego reagowania na kryzysy oraz dla wzmocnienia spójności obronnej UE i NATO. Zapewnienie swobodnego przepływu sił zbrojnych w Europie jest fundamentalne dla odstraszania i obrony kolektywnej, zwłaszcza w kontekście zagrożeń na wschodniej flance.
Ministrowie Kosiniak-Kamysz i Crosetto zgodzili się, że Polska i Włochy, choć odpowiadają za bezpieczeństwo na różnych odcinkach flanki NATO, dostrzegają wspólną potrzebę wzmacniania zdolności obronnych państw europejskich i zwiększania ich wkładu w bezpieczeństwo całego Sojuszu. „Polska i Włochy są przyjaciółmi, nasze relacje nigdy nie były tak dobre. Rozwój zdolności do obrony wspólnej jest na najwyższym poziomie. Najbliższe miesiące to też zacieśnianie jeszcze tej współpracy i większa aktywność wspólna Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej i Sił Zbrojnych Republiki Włoskiej, za co bardzo serdecznie dziękuję” – podsumował Władysław Kosiniak-Kamysz. Kontynuacja dialogu na szczeblu ministerialnym potwierdza wzajemne zainteresowanie dalszym rozwijaniem relacji w obszarze obronności, w tym poszukiwaniem kolejnych pól współpracy przemysłów obronnych. Spotkanie w Warszawie to jasny sygnał, że oba kraje są gotowe do brania odpowiedzialności za bezpieczeństwo w Europie i w ramach NATO, aktywnie współpracując ze Stanami Zjednoczonymi.
