Spis treści
Zadania na kierunku morskim
Morze jest dla Polski obszarem granicznym, komunikacyjnym i gospodarczym. Zadania Marynarki Wojennej nie ograniczają się więc do użycia uzbrojenia w razie konfliktu. Formacja odpowiada za obronę morskiej granicy państwa, ochronę żeglugi i interesów RP na polskich obszarach morskich oraz za morską obronę wybrzeża. Wspiera także Straż Graniczną w ochronie granicy i polskiej strefy ekonomicznej, a ponadto uczestniczy w ratowaniu życia na morzu, w ramach działań SAR.
Współczesne zadania obejmują również ochronę infrastruktury krytycznej. Dobrym przykładem może być ćwiczenie pk. "Strażnik Bałtyku-25", które miało zweryfikować zdolność struktur wojskowych i pozawojskowych do reagowania na zagrożenia na Bałtyku, ze szczególnym uwzględnieniem infrastruktury morskiej. Wzięły w nim udział siły Marynarki Wojennej, Morskiego Oddziału Straży Granicznej, Urzędu Morskiego w Gdyni, Wojsk Specjalnych i Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej.
Ochrony wymagają instalacje podwodne, ale także obiekty brzegowe, w tym terminale gazowe i naftowe, platformy wydobywcze oraz rozwijane farmy wiatrowe. Takie zadania łączą rozpoznanie sytuacji morskiej, bezpieczeństwo żeglugi, działań przeciwminowych, zdolności do interwencji oraz współpracy sił zbrojnych z administracją morską i służbami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo.
Dowodzenie siłami morskimi
Inspektorat Marynarki Wojennej jest komórką Sztabu Generalnego Wojska Polskiego odpowiedzialną za nadzór nad Marynarką Wojenną, planowanie jej rozwoju, ocenę zdolności bojowych i gotowości operacyjnej oraz koordynację szkolenia. Nie jest jednak dowództwem prowadzącym operacje morskie.
Funkcję operacyjną pełni Centrum Operacji Morskich - Dowództwo Komponentu Morskiego podległe pod Dowództwo Operacyjne RSZ. COM-DKM planuje, prowadzi i koordynuje działania morskie w czasie pokoju, kryzysu i wojny, a także utrzymuje całodobowy obraz sytuacji na morzu. Dowództwo współdziała z pozostałymi rodzajami sił zbrojnych, odpowiada za użycie wydzielonych sił w operacjach oraz pozostaje zintegrowane z systemem dowodzenia NATO.
Polecany artykuł:
8. Flotylla Obrony Wybrzeża im. wiceadm. Kazimierza Porębskiego
Flotylla ze Świnoujścia skupia siły przeznaczone do działań w przybrzeżnej strefie obrony, w tym działań minowych, transportu morskiego oraz działań desantowych. W jej strukturze znajdują się 2. Dywizjon Okrętów Transportowo-Minowych, 12. "Woliński" Dywizjon Trałowców, 13. Dywizjon Trałowców, 8. Dywizjon Przeciwlotniczy, 8. "Kołobrzeski" Batalion Saperów oraz Komenda Portu Wojennego w Świnoujściu.
2. Dywizjon Okrętów Transportowo-Minowych posiada pięć okrętów transportowo-minowych proj. 767 typu Lublin: ORP "Lublin" (821), ORP "Gniezno" (822), ORP "Kraków" (823), ORP "Poznań" (824) i ORP "Toruń" (825). Są one przeznaczone do transportu, prowadzenia desantu oraz przewożenia i stawiania min w czasie konfliktu. Struktura dywizjonu obejmuje także okręt dowodzenia siłami obrony przeciwminowej i wsparcia logistycznego ORP "Kadm. X. Czernicki" (511), przystosowany do realizacji funkcji okrętu dowodzenia dzięki rozbudowanym środkom łączności i dodatkowym pomieszczeniom sztabowym.
Komponent przeciwminowy tworzą 13. Dywizjon Trałowców (stacjonujący w Gdyni), dysponujący pięcioma trałowcami proj. 207M i trzema niszczycielami min typu Kormoran, oraz 12. Dywizjon Trałowców z 12 trałowcami bazowymi proj. 207P. Siły te mają znaczenie zarówno dla zapewnienia swobody działań własnych okrętów, jak i dla bezpieczeństwa torów wodnych, podejść do portów oraz infrastruktury morskiej.
3. Flotylla Okrętów im. kmdr. Bolesława Romanowskiego
Flotylla z Oksywia jest największym związkiem taktycznym Marynarki Wojennej. Jej struktura obejmuje (m.in.) Dywizjon Okrętów Bojowych, Dywizjon Okrętów Podwodnych, Dywizjon Okrętów Wsparcia, Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego, Grupę Okrętów Rozpoznawczych, Dywizjon Pomocniczych Jednostek Pływających oraz Morską Jednostkę Rakietową.
Dywizjon Okrętów Bojowych (dOB) skupia dwie fregaty rakietowe typu Oliver Hazard Perry: ORP "Gen. K. Pułaski" (272) i ORP "Gen. T. Kościuszko" (273). W jego składzie pozostają także trzy małe okręty rakietowe typu Orkan: ORP "Orkan" (421), ORP "Piorun" (422) i ORP "Grom" (423), korweta zwalczania okrętów podwodnych ORP "Kaszub" (240) oraz korweta patrolowa ORP "Ślązak" (241).
Dywizjon Okrętów Podwodnych (dOP) eksploatuje ORP "Orzeł" (291), okręt podwodny projektu 877E. Rozpoznanie radioelektroniczne zapewniają ORP "Nawigator" (262) i ORP "Hydrograf" (263), których załogi prowadzą na morzu nasłuch oraz analizę sygnałów radiowych i elektronicznych w ramach działań Grupy Okrętów Rozpoznania (gOR).
Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego (dZH) odpowiada z kolei za zabezpieczenie nawigacyjno-hydrograficzne działań Marynarki Wojennej, prace hydrograficzne i oceanograficzne oraz aktualizację map i publikacji nautycznych. W jego skład wchodzą okręty hydrograficzne ORP "Arctowski" (266), ORP "Heweliusz" (265), ORP "Iskra", dwa kutry i trzy motorówki hydrograficzne oraz pododdziały zabezpieczenia radionawigacyjnego, topogeodezyjnego i transportowego.
Dywizjon Okrętów Wsparcia (dOW) 3. Flotylli Okrętów obejmuje (m.in.) okręty ratownicze ORP "Piast" (281) i ORP "Lech" (282), zbiornikowiec ORP "Bałtyk" (Z-1), okręt szkolny ORP "Wodnik" (251), kutry ratownicze, holowniki oraz pływającą stację demagnetyzacyjną SD-13. Dywizjon Pomocniczych Jednostek Pływających (dywizjon PJP) zabezpiecza jednostki bojowe, specjalne i pomocnicze, wykonując (m.in.) transport paliwa, prace holownicze, poławianie torped i przewozy.
W skład 3. FO wchodzi również Morska Jednostka Rakietowa (MJR) w Siemirowicach. Jednostka przeznaczona jest przede wszystkim do zwalczania nawodnych sił okrętowych przeciwnika, osłony baz morskich oraz ważnych obiektów wojskowych i przemysłowych wzdłuż wybrzeża. Jej podstawowym uzbrojeniem są pociski typu Naval Strike Missile. System nadbrzeżny uzupełnia okręty wykonujące zadania na morzu, lecz nie zastępuje ich w tych działaniach.
Polecany artykuł:
Pozostałe elementy
Struktura Marynarki Wojennej obejmuje również Akademię Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni, Brygadę Lotnictwa Marynarki Wojennej (BLMW), Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej (BHMW), 6. Ośrodek Radioelektroniczny, Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej (CSMW), Szkołę Podoficerską Marynarki Wojennej oraz Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego. Te instytucje zapewniają rozpoznanie, wsparcie nawigacyjne, szkolenie specjalistów, zabezpieczenie techniczne i zdolność działania w powietrzu oraz pod wodą.
Akademia kształci kandydatów na żołnierzy zawodowych oraz studentów cywilnych z kraju i zagranicy, stanowiąc zaplecze kadrowe i eksperckie dla Marynarki Wojennej oraz szerzej - systemu bezpieczeństwa państwa.
Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej utrzymuje ciągłą gotowość do prowadzenia działań ratowniczych z powietrza nad polskimi obszarami morskimi i w pasie 100 km wybrzeża. Całodobowe dyżury SAR/ASAR pełnią załogi śmigłowców typu W-3WARM z 43. "Oksywskiej" Bazy Lotnictwa Morskiego w Gdyni-Babich Dołach i 44. "Kaszubsko-Darłowskiej" Bazy Lotnictwa Morskiego w Darłowie, wspierane przez patrolowe samoloty typu M28B 1R Bryza dyżurujące w Siemirowicach. Zdolności brygady uzupełniają śmigłowce wielozadaniowe Leonardo AW101 Mk 614.
Maszyny w wersji zwalczania okrętów podwodnych (ASW) są przystosowane również do prowadzenia operacji poszukiwawczo-ratowniczych. W wyposażeniu BLMW znajdują się także samoloty wczesnego ostrzegania i alarmowania Saab 340 AEW, których radar pozwala jednocześnie śledzić do 1000 obiektów morskich oraz do 500 celów powietrznych.
Brygada łączy tym samym zadania ratownicze, patrolowo-rozpoznawcze, zwalczanie okrętów podwodnych i budowę rozpoznanego obrazu sytuacji powietrznej oraz morskiej. Formuje również (m.in.) kolejne zmiany Polskiego Kontyngentu Wojskowego w operacji Unii Europejskiej IRINI na Morzu Śródziemnym.
Biuro Hydrograficzne Marynarki Wojennej opracowuje mapy morskie i pomoce nawigacyjne, natomiast Dywizjon Zabezpieczenia Hydrograficznego wykonuje prace hydrograficzne, oceanograficzne i geodezyjne oraz zabezpiecza działania okrętów pod względem nawigacyjno-hydrograficznym. Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków Wojska Polskiego przygotowuje personel do zadań podwodnych, a system szkolenia Marynarki Wojennej uzupełniają Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej i Szkoła Podoficerska Marynarki Wojennej.
Okręty, nadbrzeżne systemy rakietowe, lotnictwo, rozpoznanie radioelektroniczne, hydrografia, ratownictwo i zabezpieczenie techniczne tworzą jeden system zdolności. Pozwala on Marynarce Wojennej prowadzić działania na morzu, wspierać ochronę żeglugi oraz reagować na zagrożenia wobec polskich interesów na obszarach morskich.
