- Cypr planuje zastąpić swoje rosyjskie czołgi T-80U, których utrzymanie stało się problematyczne z powodu sankcji, odrzucając przy tym greckie Leopardy 1A5 z uwagi na ich zły stan techniczny.
- W ramach modernizacji Cypr negocjuje zakup francuskich pojazdów rozpoznawczo-bojowych EBRC Jaguar, a także wielozadaniowych Griffon 6x6 i lżejszych Serval 4x4, z dostawami przewidywanymi od 2028 roku.
- Zakup francuskiego sprzętu ma być częściowo finansowany z europejskiego instrumentu SAFE, z którego Cypr otrzymał już pierwszą transzę środków.
- Równolegle Cypr prowadzi zaawansowane negocjacje z Izraelem w sprawie zakupu czołgów Merkava Mk3 lub Mk4, które miałyby stanowić trzon ciężkich sił pancernych, jednak rozmowy te zostały wstrzymane z powodu wojny Izrael-Hamas.
Jak już pisaliśmy w Portalu Obronnym Cypr poważnie rozgląda się za następcami rosyjskich czołgów T-80U, które stają się nieperspektywiczne przez sankcje nałożone na Rosję, a tym samym Cypr ma problem z częściami zamiennymi czy modernizacjami, utrzymanie tych pojazdów w pełnej sprawności stało się niezwykle trudne. Okazją do zastąpienia posowieckiego sprzętu miała być oferta Grecji i jej czołgów Leopard 1A5 jako rozwiązania pomostowego - propozycja prawdopodobnie zakładała dostawę 75–90 czołgów - jednak ostatecznie uznano, że nie spełniają one wymagań operacyjnych Gwardii Narodowej przez zły stan techniczny.
EBRC Jaguar – Nowoczesny drapieżnik w cypryjskim arsenale
W centrum planów modernizacyjnych znalazł się francuski EBRC Jaguar (Engin Blindé de Reconnaissance et de Combat), nowoczesny opancerzony pojazd rozpoznawczo-bojowy 6x6. Zaprojektowany w ramach francuskiego programu SCORPION przez konsorcjum firm KNDS France, Arquus i Thales, Jaguar jest platformą łączącą wysoką mobilność, znaczną siłę ognia i zaawansowane systemy sieciocentryczne. Jaguar nie jest klasycznym bojowym wozem piechoty ani następcą czołgu. Jego głównym zadaniem jest prowadzenie zaawansowanego rozpoznania, identyfikacja sił wroga i, w razie potrzeby, precyzyjne rażenie celów, w tym pojazdów opancerzonych. We francuskiej armii zastępuje trzy różne pojazdy, w tym AMX-10RC i ERC-90 Sagaie, co jest istotne, ponieważ Gwardia Narodowa Cypru również posiada na wyposażeniu starsze francuskie wozy, takie jak AMX-30B2 i ERC-90. Ewentualne pozyskanie Jaguarów to tylko jeden z elementów szerszej, wielopoziomowej restrukturyzacji cypryjskich sił pancernych. Plan zakłada stworzenie nowoczesnej, zdywersyfikowanej floty. Według cypryjskich mediów kompleksowy plan modernizacji, omawiany w ramach współpracy z Francją, obejmuje również potencjalny zakup około 80 wielozadaniowych pojazdów opancerzonych Griffon 6x6, około 100 lżejszych pojazdów Serval 4x4 - o czym poinformował dziennik La Tribune. Pojazdy te miałyby pełnić funkcje transportu żołnierzy, dowodzenia, wsparcia logistycznego i inne, tworząc spójny i nowoczesny ekosystem bojowy razem z Jaguarami. Planuje się także modernizację posiadanych już transporterów VAB.
Według mediów zakup francuskiego sprzętu (Jaguar, Griffon, Serval) ma być sfinansowany w dużej mierze dzięki pożyczkom z europejskiego instrumentu finansowego SAFE (Security Action for Europe), w ramach którego Cypr uzyskał dostęp do ponad 1,18 mld euro. Pierwsza transza środków w wysokości 177,2 mln euro została już Cyprowi przekazana. Z kolei zakup izraelskich czołgów Merkava byłby finansowany oddzielnie, z krajowego budżetu obronnego. Ze względu na duże międzynarodowe zapotrzebowanie na sprzęt wojskowy i obciążenie linii produkcyjnych, oczekuje się, że pierwsze dostawy cięższych platform, takich jak pojazdy pancerne, zaczną materializować się od 2028 roku.
Izraelskie czołgi Merkava jako trzon sił pancernych
Równolegle do rozmów z Francją, Cypr prowadzi zaawansowane negocjacje z Izraelem w sprawie zakupu czołgów Merkava Mk3 lub Mk4. Miałyby one stać się nowym trzonem ciężkich sił pancernych, zastępując wysłużone T-80U. Chociaż rozmowy napotykały na trudności, Cypr aktywnie naciska na finalizację umowy, postrzegając czołgi Merkava jako dobrze dopasowane do lokalnych warunków terenowych i operacyjnych, a poza tym bliskość obu krajów, co ułatwiłoby wsparcie logistyczne dla czołgów. Według cypryjskiego dziennika Phileleftheros opinie w izraelskim rządzie w sprawie sprzedaży czołgów są podzielone. Część popiera sprzedaż Cyprowi czołgów Merkava, a część jest temu przeciwna. Rząd chce, aby czołgi pozostały do dyspozycji Sił Obronnych Izraela.
Rozmowy między Cyprem a Izraelem na temat zakupu używanych czołgów Merkava utknęły w martwym punkcie z powodu wybuchu wojny między Izraelem a Hamasem 7 października 2023 r., podają cypryjskie media. Izrael zapewnił, że dyskusje zostaną wznowione, gdy tylko sytuacja bezpieczeństwa się poprawi. W grudniu 2025 r. Izrael, Grecja i Cypr podpisały trójstronny plan współpracy wojskowej na rok 2026. Wśród planów znajdują się m.in. wspólne ćwiczenia i szkolenia, grupy robocze w różnych dziedzinach oraz strategiczny dialog wojskowy na tematy będące przedmiotem wspólnego zainteresowania. W ostatnich latach Cypr zwiększył współprace z Izraelem poprzez m.in zakup systemów obrony powietrznej i przeciwrakietowej BARAK-MX oraz platform radarowych z Izraela.
EBRC Jaguar: Pancerny drapieżnik nowej generacji we francuskiej armii
EBRC Jaguar (Engin Blindé de Reconnaissance et de Combat) to francuski kołowy wóz rozpoznawczo-bojowy, stanowiący trzon modernizacji wojsk lądowych w ramach programu Scorpion. Opracowany przez konsorcjum czołowych firm zbrojeniowych, pojazd ten łączy w sobie potężną siłę ognia, wysoką mobilność oraz zaawansowane systemy sieciocentryczne, zastępując aż trzy typy starszych pojazdów i wprowadzając francuską kawalerię pancerną w nową erę. Francuski program modernizacji wojsk lądowych o kryptonimie Scorpion (Synergie du contact renforcée par la polyvalence et l'infovalorisation) to rewolucyjny krok w kierunku cyfryzacji i sieciocentryczności pola walki. Jego głównym celem jest nie tylko wprowadzenie nowej generacji pojazdów bojowych, ale przede wszystkim zapewnienie ich płynnej współpracy i wymiany danych w czasie rzeczywistym. W ramach tego ambitnego przedsięwzięcia, obok transportera opancerzonego VBMR Griffon, kluczową rolę odgrywa właśnie EBRC Jaguar.
Zadaniem Jaguara jest zastąpienie w linii wysłużonych pojazdów: kołowych wozów rozpoznawczych AMX-10RC i ERC-90 Sagaie oraz niszczycieli czołgów VAB HOT. Konsolidacja zadań rozpoznawczych i bojowych w jednej platformie ma na celu zwiększenie elastyczności i siły uderzeniowej francuskich pododdziałów. Za rozwój i produkcję Jaguara odpowiada konsorcjum GME (Groupement Momentané d'Entreprises), w skład którego wchodzą giganci francuskiego przemysłu obronnego: KNDS (dawniej Nexter Systems), Arquus (dawniej Renault Trucks Defense) oraz Thales.
EBRC Jaguar został zaprojektowany jako pojazd o wysokiej mobilności, zdolny do szybkiego przemieszczania się w zróżnicowanym terenie. Jego konstrukcja opiera się na podwoziu kołowym w układzie 6x6, co zapewnia doskonałą trakcję i stabilność. Przy masie bojowej wynoszącej około 25 ton, pojazd jest napędzany przez zmilitaryzowaną wersję sześciocylindrowego silnika wysokoprężnego Volvo D11 o mocy 500 KM. Współpracuje on z automatyczną skrzynią biegów ZF, co pozwala osiągnąć prędkość maksymalną na drodze utwardzonej do 90 km/h.
Najważniejsze cechy mobilności Jaguara:
- Silnik: Volvo D11 o mocy 500 KM.
- Układ jezdny: 6x6.
- Masa: 25 ton.
- Prędkość maksymalna: 90 km/h.
- Zasięg operacyjny: około 800 km.
Załoga Jaguara składa się z trzech żołnierzy: dowódcy, działonowego i kierowcy. Kierowca zajmuje miejsce z przodu kadłuba, a dowódca i działonowy operują z dwuosobowej wieży.
Ochrona załogi jest jednym z priorytetów konstrukcji Jaguara. Kadłub wykonany ze spawanych płyt pancernych zapewnia ochronę balistyczną na poziomie 4 według normy STANAG 4569A. Oznacza to odporność na ostrzał amunicją przeciwpancerną kalibru 14,5 mm oraz na odłamki pocisków artyleryjskich kalibru 155 mm z odległości 30 metrów. Pojazd może być również wyposażony w dodatkowe modułowe zestawy pancerza, zwiększające jego odporność. Oprócz pasywnej ochrony pancernej, Jaguar dysponuje zaawansowanymi systemami aktywnej obrony, w tym systemem ostrzegania o opromieniowaniu wiązką lasera, systemem wykrywania odpalonych pocisków rakietowych, wyrzutniami granatów dymnych Galix (14 wyrzutni kalibru 80 mm) oraz systemami zakłócającymi w paśmie radiowym i podczerwieni.
Głównym atutem EBRC Jaguar jest jego innowacyjny system uzbrojenia, który zapewnia mu zdolność do zwalczania szerokiego spektrum celów – od piechoty, przez lekkie pojazdy opancerzone, aż po nowoczesne czołgi podstawowe. Główne uzbrojenie stanowi 40-milimetrowa armata automatyczna 40 CTAS (Cased Telescoped Armament System), umieszczona w stabilizowanej, dwuosobowej wieży. Jest to konstrukcja francusko-brytyjska, strzelająca amunicją teleskopową, co pozwala na zmniejszenie rozmiarów i masy całego systemu. Szybkostrzelność teoretyczna armaty wynosi 200 strzałów na minutę, a jej maksymalny zasięg skuteczny to około 1500 metrów. Co istotne, armata posiada duży kąt podniesienia, co umożliwia prowadzenie ognia do celów znajdujących się na wyższych piętrach budynków w terenie zurbanizowanym, a nawet do wolno poruszających się celów powietrznych.
Uzupełnieniem siły ognia jest podwójna, chowana w wieży wyrzutnia przeciwpancernych pocisków kierowanych Akeron MP (Missile Moyenne Portée). Są to pociski piątej generacji typu "odpal i zapomnij" z możliwością korekty toru lotu, zdolne do precyzyjnego rażenia celów na dystansie do 4000 metrów. Ich tandemowa głowica bojowa jest w stanie przebić pancerz o grubości do 1000 mm RHA (jednorodnej stali walcowanej). Dodatkowo, na stropie wieży zamontowano zdalnie sterowany moduł uzbrojenia (RCWS) T3 Hornet S z karabinem maszynowym kalibru 7,62 mm, przeznaczony do samoobrony i zwalczania celów nieopancerzonych.
50
