Rząd reaguje na weto prezydenta
W czwartek, 12 marca prezydent Karol Nawrocki poinformował, że nie podpisze ustawy wdrażającej unijny program SAFE. Jak argumentował, nigdy nie podpisze ustawy, która uderza w suwerenność, niezależność, bezpieczeństwo ekonomiczne i militarne Polski. Prezydent podkreślał, że wszelkie próby zagranicznego zadłużania naszego kraju w sposób pozaprawny, tylnymi drzwiami, wcześniej, czy później spotkają się z odpowiedzialnością, zarówno polityczną, jak i prawną. W odpowiedzi na tę decyzję, w piątek rano odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Rady Ministrów. Premier Donald Tusk zapowiedział wówczas przyjęcie uchwały, która ma umożliwić realizację programu "Polska Zbrojna". Weto prezydenta nas nie zatrzyma - oświadczył Tusk.
W posiedzeniu rządu uczestniczył szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki, zgodnie z zapisami ustawy o Radzie Ministrów, które przewidują udział przedstawiciela prezydenta w posiedzeniach dotyczących bezpieczeństwa i obronności państwa.
Szczegóły programu "Polska Zbrojna" i finansowanie z SAFE
Przyjęta przez rząd uchwała upoważnia Ministra Obrony Narodowej oraz Ministra Finansów i Gospodarki do podpisania umowy dotyczącej SAFE. Główną rolę w koordynacji zadań finansowanych z programu ma pełnić szef MON, a budżet resortu obrony ma być chroniony. Pożyczka z SAFE zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych.
Zgodnie z komunikatem KPRM, decyzja rządu wynika z potrzeby wzmocnienia potencjału obronnego oraz zdolności odstraszania polskiego wojska w obecnej sytuacji geopolitycznej. Podkreślono również konieczność wsparcia i rozwoju krajowego przemysłu zbrojeniowego. Uchwała przewiduje także wewnętrzny system kontroli oraz osłonę antykorupcyjną i kontrwywiadowczą w zakresie wykorzystania środków z SAFE.
Polska złożyła wniosek do programu SAFE na kwotę 43,7 mld euro, co zostało zaakceptowane przez instytucje unijne, czyniąc Polskę największym beneficjentem programu. Według deklaracji rządu, blisko 89% tych środków miało trafić do polskich firm zbrojeniowych.
Alternatywa prezydenta i dalsze kroki
Przed wetem prezydent Nawrocki wraz z prezesem Narodowego Banku Polskiego Adamem Glapińskim przedstawili własną alternatywę - „polski SAFE 0 proc.”. Projekt ustawy o Polskim Funduszu Inwestycji Obronnych, złożony w Sejmie, zakłada utworzenie funduszu, którego podstawowym źródłem finansowania mają być środki pochodzące z zysku NBP. Ma to zapewnić państwu suwerenność decyzyjną, stabilność finansową i odporność na ryzyka zewnętrzne.
Szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki zaapelował do rządu na posiedzeniu Rady Ministrów, aby zajął się prezydenckim projektem. Weto prezydenta oznacza jednak, że środki z SAFE prawdopodobnie nie trafią do wszystkich służb, w tym Policji i Straży Granicznej, a także na infrastrukturę związaną z bezpieczeństwem. Ponadto, środki te nie będą zwolnione z podatku VAT, co podniesie koszty operacji.
