- Polska ma otrzymać 43,7 mld euro z programu SAFE na modernizację armii, z czego 89% ma trafić do krajowego przemysłu.
- Środki zostaną przeznaczone m.in. na program Tarcza Wschód, rozwój systemów antydronowych oraz obronę przeciwlotniczą.
- Rząd planuje podpisać kluczową umowę już w najbliższy piątek, mimo wcześniejszego weta prezydenta.
Kluczowe szczegóły programu SAFE i polskie priorytety
Program SAFE (Support for Ammunition Production, or the European Defence Industry Reinforcement through Common Procurement Act) to unijna inicjatywa przewidująca wsparcie w wysokości 150 mld euro, głównie w formie niskooprocentowanych pożyczek. Środki te mają być przeznaczone na zakupy sprzętu wojskowego, z preferencją dla produktów wytwarzanych w Europie. Polska ma otrzymać 43,7 mld euro na realizację projektów obronnych.
Zgodnie z deklaracją rządu, aż 89 procent funduszy ma trafić do polskiego przemysłu i gospodarki. Ma to zapewnić nie tylko modernizację Sił Zbrojnych RP, ale także stymulować rozwój krajowych firm zbrojeniowych. Wicepremier i szef MON, Władysław Kosiniak-Kamysz, podkreślił na platformie X swoje zaangażowanie w „wzmocnienie bezpieczeństwa Polski i modernizacji naszych sił zbrojnych”, dodając, że „Finalna umowa ws. programu SAFE zostanie podpisana już w najbliższy piątek!”.
Na co zostaną przeznaczone środki z programu SAFE?
Zgodnie z polskim planem inwestycyjnym, fundusze z programu SAFE zostaną przeznaczone na szereg kluczowych obszarów, mających na celu kompleksowe wzmocnienie obronności kraju. Do najważniejszych z nich należą:
- Program Tarcza Wschód: Inwestycje w obronę wschodniej granicy Polski.
- Rozwój systemów antydronowych: Zwiększenie zdolności obronnych przed zagrożeniami z powietrza.
- Obrona przeciwlotnicza i artyleria: Modernizacja i rozbudowa systemów obrony powietrznej oraz sił artyleryjskich.
- Modernizacja infrastruktury transportowej: Usprawnienie infrastruktury o znaczeniu wojskowym, co ma kluczowe znaczenie dla szybkiego przemieszczania wojsk i sprzętu.
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocniczka rządu ds. SAFE, zapowiedziała, że podpisy pod umową złożą szef MON, minister finansów Andrzej Domański oraz dwaj przedstawiciele Banku Gospodarstwa Krajowego. Ze strony Komisji Europejskiej dokument podpiszą komisarz do spraw obronności Andrius Kubilius i komisarz ds. budżetu Piotr Serafin.
Kontrowersje wokół weta prezydenta i dalsze kroki
W marcu bieżącego roku prezydent Karol Nawrocki zawetował ustawę wdrażającą program SAFE, która przewidywała utworzenie specjalnego funduszu dla unijnych środków. W odpowiedzi na weto, rząd przyjął uchwałę w sprawie Programu Polska Zbrojna. Uchwała ta upoważnia ministra obrony narodowej oraz ministra finansów i gospodarki do podpisania w imieniu rządu umowy oraz dokumentów dotyczących pożyczki SAFE.
Pożyczka zostanie zaciągnięta przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) na rzecz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych (FWSZ). Spłata pożyczki ma nastąpić ze środków niewliczanych do minimalnego limitu wydatków na obronność, co ma zapewnić stabilność finansowania innych programów obronnych.
Polecany artykuł:
Unijne rozporządzenie przewiduje, że do końca maja państwa członkowskie mogą samodzielnie zamawiać sprzęt zbrojeniowy w ramach SAFE. Po tym terminie będą musiały poszukiwać krajów partnerskich do każdego zakupu. Dla Polski jest to kluczowy termin, ponieważ większość planowanych przez rząd zakupów to zamówienia w polskim przemyśle, co podkreśla strategiczne znaczenie terminowego podpisania umowy.
