Spis treści
Wizyta polskiej delegacji w Waszyngtonie okazała się kluczowa dla przyszłości stałej bazy amerykańskiej w Polsce. W czwartek, po powrocie z USA, wiceszefowa MON Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz oraz wiceminister obrony Paweł Zalewski podzielili się wynikami spotkań. We wtorek polscy przedstawiciele rozmawiali z szefem Pentagonu Petem Hegsethem, a jednym z głównych tematów była właśnie kwestia trwałej obecności amerykańskich żołnierzy. Po tych rozmowach minister Kosiniak-Kamysz wyraził optymizm, wskazując, że ze strony Pentagonu „jest zielone światło” dla utworzenia stałej bazy USA w Polsce.
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka została zapytana w programie TVN24 o termin ostatecznej decyzji, która, zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, ma zapaść na początku grudnia. Wiceszefowa MON potwierdziła te doniesienia, precyzując oczekiwania: „Z tego, co my usłyszeliśmy w Pentagonie, pierwsze dni grudnia, 3-4 grudnia powinny być tą datą, kiedy prezydent USA Donald Trump pochyli się nad tym dokumentem”.
Ważnym aspektem pozostaje również lokalizacja potencjalnej bazy. Chociaż Sobkowiak-Czarnecka była dopytywana o konkretne miejsce, zachowała dyskrecję, sygnalizując jedynie, że brakuje niewiele do wyboru konkretnego terenu. „Polska zachodnia i nic więcej nie powiem” – odparła, podkreślając strategiczne znaczenie i wrażliwość informacji dotyczących wojskowych planów.
Globalny przegląd sił USA i rosnące znaczenie wschodniej flanki NATO
Oczekiwania na decyzję w sprawie stałej bazy amerykańskiej w Polsce są częścią szerszego kontekstu. W Stanach Zjednoczonych trwa obecnie sześciomiesięczny przegląd amerykańskiej obecności wojskowej w Europie, który ma zostać zakończony pod koniec bieżącego roku. Ten strategiczny audyt ma na celu optymalizację rozmieszczenia sił USA, a jego decyzje mogą znacząco wpłynąć na obecność wojsk amerykańskich w krajach takich jak Niemcy, Włochy i Hiszpania. Według dostępnych doniesień, część z tych wojsk może zostać przeniesiona właśnie na wschodnią flankę NATO, co jest bezpośrednią odpowiedzią na zmieniającą się sytuację geopolityczną i rosnące zagrożenie ze strony Rosji. W ramach tego przeglądu, powstanie stałej bazy sił lądowych USA w Polsce jest realnym scenariuszem, który wzmocniłby zdolności obronne regionu i sojuszu.
Potencjalne przeniesienie wojsk na wschód ma na celu zwiększenie elastyczności i szybkości reagowania w przypadku kryzysu. Polska, jako kraj graniczący z Rosją i Białorusią, a także blisko związany z konfliktem na Ukrainie, jest postrzegana jako kluczowy punkt strategiczny. Stała baza amerykańska nie tylko wzmocniłaby obronność Polski, ale także stanowiłaby wyraźny sygnał dla potencjalnych agresorów, potwierdzając zaangażowanie USA w kolektywną obronę NATO.
Rumunia idzie w ślady Polski: oferta współfinansowania obecności wojsk USA
W kontekście amerykańskiego przeglądu obecności wojskowej, podobne inicjatywy pojawiają się również w innych krajach wschodniej flanki NATO. Jak poinformował w czwartek „Financial Times”, prezydent Rumunii Nicusor Dan zaproponował Stanom Zjednoczonym współfinansowanie stacjonowania amerykańskich wojsk w swoim kraju. Motywacją dla tej oferty są obawy o bezpieczeństwo w regionie Morza Czarnego oraz sygnały o możliwym ograniczeniu obecności wojsk USA w Europie.
W rozmowie z brytyjskim dziennikiem prezydent Dan podkreślił, że przedstawił stronie amerykańskiej propozycję „podziału kosztów” utrzymania wojsk USA w Rumunii, nawiązując tym samym do wcześniejszej oferty złożonej przez Polskę. Propozycja ta została przedstawiona podczas niedawnej wizyty wiceszefa Pentagonu Elbridge'a Colby'ego w Rumunii i Polsce. Nicusor Dan jasno wyraził oczekiwania swojego kraju: „Chcemy mieć więcej amerykańskich żołnierzy i większe zdolności bojowe”. Obecnie w Rumunii stacjonuje 1172 amerykańskich żołnierzy, zgodnie z danymi kancelarii prezydenta Rumunii.
Prezydent Dan oświadczył, że Rumunia, podobnie jak Polska, postrzega Rosję jako główne zagrożenie dla bezpieczeństwa regionu. Podkreślił, że wojna na Ukrainie bezpośrednio wpływa na sytuację jego kraju, wskazując na liczne przypadki naruszeń przestrzeni powietrznej przez rosyjskie drony oraz zagrożenie dla żeglugi na Morzu Czarnym. Wskazał również na strategiczne znaczenie dla USA bazy lotniczej Mihail Kogalniceanu nad Morzem Czarnym oraz portu w Konstancy. Przypomniał, że Rumunia umożliwiła amerykańskim siłom korzystanie z tej bazy podczas wojny z Iranem, gdy państwa UE odmówiły zgody na wykorzystanie swoich obiektów.
Bukareszt zamierza stopniowo zwiększać wydatki na obronność, jednak Rumunia mierzy się z wyższym deficytem budżetowym, co utrudnia osiągnięcie poziomu nakładów zbliżonego do Polski, która przeznacza na ten cel blisko 5 proc. PKB. Mimo tych wyzwań, prezydent Dan zauważył, że relacje Rumunii z administracją Donalda Trumpa uległy poprawie od czasu napięć związanych z unieważnieniem wyborów prezydenckich w 2024 roku. Rumuński prezydent stwierdził, że początkowe nieporozumienia wynikały z ograniczonej wiedzy nowych władz USA na temat współpracy między obu państwami.
