- 24 września 2026 roku Rosja odebrała kolejną partię myśliwców piątej generacji Su-57 w „nowej konfiguracji technicznej”, będącą drugą dostawą w tym roku. Samoloty te zostały zmodernizowane w oparciu o doświadczenia bojowe z Ukrainy.
- Kluczowe modyfikacje obejmują ulepszony system obronny 101KS „Atoll” z nowymi czujnikami, pasywny nadzór 360 stopni oraz nowy radar do monitorowania celów naziemnych. Zwiększono także potencjał bojowy samolotu o 17-25% dzięki integracji nowych rodzajów uzbrojenia i ulepszeniom awioniki.
- Su-57 jest rozwijany jako platforma do sterowania rojem dronów i „matka” dla broni stealth dalekiego zasięgu. Rosja dąży do znacznego zwiększenia tempa produkcji, realizując kontrakt na 76 maszyn do 2028 roku, i podpisała nowe umowy eksportowe na wersję Su-57E.
24 września 2026 roku rosyjska Zjednoczona Korporacja Lotnicza (OAK), będąca częścią państwowego koncernu Rostec, poinformowała o przekazaniu siłom zbrojnym nowej partii myśliwców Su-57. Jest to druga oficjalnie ogłoszona dostawa tych maszyn w bieżącym roku, po partii przekazanej w lutym. Podobnie jak poprzednio, producent podkreślił, że samoloty dostarczono w „nowej konfiguracji technicznej”, z udoskonalonymi systemami pokładowymi i rozszerzonym pakietem uzbrojenia. Oświadczenie Rostec nie wyjaśnia, czy dostawa ta stanowi dalszą modernizację w stosunku do partii z lutego, czy też kolejne samoloty zbudowane w tym samym standardzie.
Przed dostawą samoloty przeszły „pełny cykl testów fabrycznych i zostały przetestowane w różnych trybach pracy przez pilotów Ministerstwa Obrony Rosji”. Komentując dostawę, dyrektor generalny United Aircraft Cooperation, Wadim Badecha, zauważył:
„Samolot Su-57 piątej generacji to najlepszy samolot w swojej klasie. Bezwarunkowa realizacja państwowego planu zamówień obronnych na te i inne samoloty operacyjno-taktyczne jest naszym najwyższym priorytetem. Nasi specjaliści, we współpracy z innymi firmami Rostec, stale udoskonalają procesy produkcyjne, aby zapewnić niezbędne tempo produkcji samolotów”.
Firma w oświadczeniu przekazała:
„Samolot sprawdził się już dobrze podczas specjalnej operacji wojskowej, a nowa konfiguracja techniczna pozwoli rozszerzyć zakres zadań, do których ten typ samolotu jest wykorzystywany. Obiecujące możliwości wbudowane w kompleks uzbrojenia lotniczego umożliwiają wykorzystanie nowych rodzajów broni pokładowej”.
Chociaż liczba dostarczonych egzemplarzy tradycyjnie nie została ujawniona, materiały fotograficzne sugerują co najmniej dwie maszyny. Kluczową informacją jest jednak fakt, że Rosja wdraża kolejne modyfikacje w samolotach seryjnych, a nie tylko w prototypach. Ten proces, napędzany przez „bogate doświadczenie” z operacji bojowych, ma na celu bezpośrednie przełożenie wniosków z pola walki na zdolności nowo produkowanych myśliwców.
Widoczne zmiany
Analiza dostępnych materiałów wskazuje na szereg modyfikacji wprowadzonych w standardzie produkcyjnym na 2026 rok. Najważniejsze z nich to zmodernizowany system obronny 101KS „Atoll”. Nowsze egzemplarze posiadają zmodyfikowane czujniki ostrzegające przed pociskami, które prawdopodobnie łączą kanały podczerwieni i ultrafioletu, co zwiększa skuteczność wykrywania zagrożeń w różnych warunkach. Wokół kadłuba rozmieszczono również dodatkowe sensory elektrooptyczne, które zapewniają pasywny, 360-stopniowy nadzór. Pozwala to na budowanie świadomości sytuacyjnej bez konieczności używania radaru, co jest kluczowe dla operacji w trybie stealth. Udoskonalono także kokpit, w tym wprowadzono nowy wyświetlacz przezierny (HUD), który ułatwia pilotowi zarządzanie rosnącą ilością danych z sensorów i systemów uzbrojenia. Zmiany te potwierdzają, że Su-57 ewoluuje w kierunku maszyny o zaawansowanych zdolnościach pasywnego wykrywania, co ma kluczowe znaczenie podczas misji w silnie bronionej przestrzeni powietrznej.
Generał major lotnictwa Siergiej Lipowoj, przewodniczący Prezydium Wszechrosyjskiej Organizacji „Oficerowie Rosji” cytowany przez Vzglyad.ru, stwierdził:
„Zmodernizowane Su-57 zasadniczo różnią się od poprzednich wersji. W szczególności zwiększono ich zasięg operacyjny i możliwości radarowego monitorowania przestrzeni powietrznej. Zainstalowano również nowy radar, który identyfikuje i monitoruje sytuację na ziemi: teraz, z dużej odległości, możliwe jest nie tylko wykrywanie celów punktowych, ale także ich identyfikacja – niezależnie od tego, czy są to czołgi, punkty oporu, transportery opancerzone, czy działa artyleryjskie”.
Z kolei pilot wojskowy Federacji Rosyjskiej, generał major lotnictwa Władimir Popow, kontynuuje:
„Mówimy o pociskach powietrze-powietrze średniego i dalekiego zasięgu, pociskach hipersonicznych oraz bombach kierowanych i ślizgowych. Wymiary niektórych pocisków zostały zmniejszone, a włazy i wewnętrzne komory uzbrojenia zostały zmodernizowane. To kluczowa cecha samolotów piątej generacji: uzbrojenie jest przenoszone wewnątrz, aby zmniejszyć sygnaturę radarową. Podwieszenie zewnętrzne jest możliwe, ale niweczy to zalety technologii stealth” – wyjaśnił Popow.
Według niego zmiany w konstrukcji przedziału miały charakter lokalny i nie wpłynęły na konstrukcję płatowca.
„Dzięki temu uniknęliśmy długotrwałych prób wytrzymałościowych i testowych, które opóźniłyby projekt. Najważniejsza była jednak modernizacja podzespołów wewnętrznych: systemu celowniczego i nawigacyjnego, systemów sterowania uzbrojeniem oraz elektroniki pokładowej. Zwiększyła się szybkość przetwarzania informacji, pojemność pamięci i udoskonalono oprogramowanie. Szacuje się, że potencjał bojowy samolotu w zakresie użycia broni wzrósł o około 17-25%”.
Wspomniany Lipowoj uważa jednak, że obecna konfiguracja techniczna Su-57 nie może być uznana za ostateczną. Dodaje, że samolot jest stale udoskonalany w trakcie eksploatacji.
„Strefa Obrony Powietrznej to dobry poligon doświadczalny dla sprzętu: niuanse są identyfikowane w praktyce, modernizacje są wdrażane na bieżąco, a uwagi i sugestie załóg lotniczych są uwzględniane w zależności od zmieniającej się sytuacji” – wyjaśnia.
Modernizacja objęła nie tylko uzbrojenie, ale także systemy walki elektronicznej i zautomatyzowane systemy sterowania. Dzięki temu pilotom przechodzącym z Su-35 i innych samolotów generacji 4+ łatwiej będzie się uczyć obsługi samolotu.
Doświadczenia z Ukrainy a taktyka użycia Su-57
Su-57 jest wykorzystywany w działaniach bojowych nad Ukrainą niemal od początku konfliktu. Jego misje obejmują szerokie spektrum zadań: od zwalczania obrony powietrznej (SEAD), przez walkę powietrzną, po precyzyjne uderzenia na cele naziemne. Ze względu na wysoką wartość i ograniczoną liczbę maszyn, Su-57 operują głównie z bezpiecznej odległości, spoza zasięgu ukraińskiej obrony przeciwlotniczej, wykorzystując uzbrojenie dalekiego zasięgu.
Najczęściej używanym orężem są pociski manewrujące Ch-69, zaprojektowane specjalnie do przenoszenia w wewnętrznych komorach uzbrojenia Su-57, co pozwala zachować niską wykrywalność radarową. Rosyjskie źródła donoszą również o testowaniu nowych taktyk, takich jak misje w formacjach, gdzie część maszyn zapewnia osłonę powietrzną, a inne dokonują ataku. Doświadczenia te bezpośrednio wpływają na rozwój samolotu, co potwierdził jeden z pilotów w komunikacie Rostec, stwierdzając, że nowa konfiguracja „rozszerzy zakres zadań” do których ten typ samolotu jest wykorzystywany” i umożliwią integrację „nowych rodzajów broni pokładowej”.
Produkcja, plany i wyzwania przemysłowe
Rosja postawiła sobie ambitny cel znacznego zwiększenia tempa produkcji Su-57. Plan na 2024 rok zakładał wyprodukowanie 20 myśliwców, w porównaniu do 12 w 2023 i zaledwie 6 w 2022 roku. Choć oficjalne dane nie są publikowane, Rostec podaje, że do 2026 roku zbudowano ponad 44 egzemplarze, wliczając w to wczesne samoloty testowe i odrzutowce gotowe do walki. Realizacja kontraktu z 2020 roku na dostawę 76 maszyn do 2028 roku pozostaje priorytetem dla OAK. W sierpniu 2025 roku w zakładach lotniczych Komsomolsk nad Amurem na rosyjskim Dalekim Wschodzie otwarto nowe obiekty do produkcji Su-57, które mają zwiększyć tempo produkcji o czym mówił w lipcu 2025 roku zastępca dowódcy Sił Powietrzno-Kosmicznych Rosji, generał porucznik Aleksandr Maksimcew. United Aircraft Corporation przeprowadziła również loty testowe Su-57 z nowym silnikiem Izdelije 177, który według Rostecu generuje do 16 000 kg ciągu z włączonym dopalaczem. Silnik ten stanowi krok w kierunku ulepszonego wariantu Su-57M, który ma być wyposażony w jeszcze mocniejszy silnik Izdelije 30/AL-51F, który ma zapewnić zdolność do lotu z prędkością naddźwiękową bez użycia dopalacza i znacząco poprawić osiągi.
Jednocześnie, zdaniem wspomnianego Popowa, przejście na standardowe silniki drugiego stopnia (Izdielje 30) nie jest warunkiem krytycznym dla dalszego rozwoju Su-57. Zmiany wpłyną przede wszystkim na oszczędność paliwa i zautomatyzowane zarządzanie paliwem, a nie na konstrukcję aerodynamiczną. „Kluczowymi cechami Su-57 są wysoka manewrowość i efektywne wykorzystanie pełnego arsenału uzbrojenia. Nie oczekuje się znaczącej poprawy jego osiągów” – podkreślił. Według Popowa, takie podejście odzwierciedla rosyjską filozofię rozwoju samolotów piątej generacji, która początkowo różniła się od podejścia amerykańskiego. USA priorytetowo traktowały stealth, następnie potencjał bojowy, a dopiero na drugim miejscu aerodynamikę.
„Nasze priorytety są różne: wysoka manewrowość, wszechstronność uzbrojenia (powietrze-powietrze, powietrze-ziemia, powietrze-morze), a dopiero potem stealth – ale nie kosztem aerodynamiki. Tę widoczność rekompensują potężne systemy walki elektronicznej, które, zdaniem samych amerykańskich analityków, są o rząd wielkości skuteczniejsze w starciu z rosyjskimi samolotami” – zauważył Popow.
Podczas niedawnych targów wojskowych w Egipcie zaprezentowano koncepcję Su-57 nie tylko jako klasycznego myśliwca przewagi powietrznej, ale także jako węzła dystrybucyjnego. Samolot jest przekształcany w platformę nośną dla całej rodziny broni stealth dalekiego zasięgu i bezzałogowych statków powietrznych. W ten sposób Su-57 jest przygotowywany do pełnienia roli „matki” do sterowania rojem niewykrywalnych, szybkich dronów, które mogą być wystrzeliwane bezpośrednio z samolotu lub obsługiwane w połączeniu z nim w celu przebicia warstwowej obrony powietrznej. W Egipcie także Rostec i Rosoboroneksport po raz pierwszy publicznie zaprezentowały wersję eksportową Su-57E, a także najnowsze precyzyjne uzbrojenie kierowane, w tym kierowane pociski rakietowe S-71M i S-71K, których wcześniej nie prezentowano ani w Rosji, ani za granicą.
Produkcja napotyka jednak na wyzwania. W kwietniu 2026 roku w zakładach w Komsomolsku nad Amurem, gdzie powstają Su-57, wybuchł pożar w hali produkującej specjalistyczne elementy kompozytowe dla myśliwca. Mimo to, wrześniowa dostawa świadczy o zdolności przemysłu do utrzymania ciągłości produkcji, przynajmniej w krótkim terminie. Według rosyjskich mediów (co nie warto brać za coś pewnego) choć koszt godziny lotu Su-57 jest ponad dwukrotnie wyższy niż w przypadku Su-35S, to jego przewidywane koszty utrzymania w całym cyklu życia mają być porównywalne z myśliwcami czwartej generacji. Co ma go czynić, w ocenie rosyjskich analityków, bardziej opłacalną inwestycją w perspektywie długoterminowej.
Według Popowa, dominującym trendem w rosyjskim przemyśle lotniczym jest adaptacja istniejących platform do masowej, taniej i precyzyjnej broni.
„Wprowadzane są cyfryzacja i elementy sztucznej inteligencji, ale bez euforii: nikt na świecie nie ma w pełni rozwiniętej AI; istnieją jedynie pojedyncze elementy, bazy danych i zwiększona prędkość przetwarzania. Najważniejsze to robić to sprawnie, efektywnie, szybko i niedrogo. Wpływ powszechnego stosowania sprawdzonych rozwiązań jest ważniejszy niż dążenie do koncepcji „chmury”” – argumentuje Popow.
Co ciekawe, postępy osiągnięte podczas modernizacji Su-57 mają zostać wykorzystane w innych projektach. Według Popowa cytowanego przez Vzglyad.ru, doświadczenia w rozwoju myśliwca są integrowane z sieciocentrycznymi systemami sterowania, opracowanymi w Rosji 20 lat temu.
„Wszystkie te zmiany zostaną zastosowane w modernizacji Su-75 Checkmate i Su-35S. To rozwój systemowy, a nie odosobniony projekt” – podsumował generał major.
Perspektywy eksportowe i przyszłość programu
Równolegle z produkcją na potrzeby krajowe, Rosja aktywnie promuje Su-57 na rynkach zagranicznych. Algieria stała się pierwszym potwierdzonym klientem eksportowym, a pierwsze dwie maszyny w wersji Su-57E miała otrzymać pod koniec 2025 roku. Prowadzone były również zaawansowane rozmowy z Indiami na temat licencyjnej produkcji, jednak w sierpniu 2026 roku Nowe Delhi oficjalnie odrzuciło rosyjską ofertę, decydując się na rozwój własnego myśliwca AMCA i modernizację floty Su-30MKI. Wśród potencjalnych klientów wymienia się także Kazachstan i Iran. Na początku września Rosoboronexport poinformował o nowych kontraktach na dostawę myśliwców piątej generacji Su-57E. Szef Rosoboronexportu i wiceprzewodniczący Sojuzmaszu Rosji Aleksandr Michiejew oświadczył, że Rosja zawarła nowe umowy na dostawę tych samolotów zagranicznym odbiorcom, a w bieżącym roku rozpocznie się realizacja zobowiązań wynikających z tych kontraktów. W portfelu zamówień Rosoboronexportu znajduje się obecnie kilka umów na dostawę Su-57E, a w 2026 roku planowane jest rozpoczęcie ich realizacji na rzecz nowych zagranicznych klientów. Niestety nie ujawniono jakie państwa zdecydowały się na zakup. Według Aleksandra Michiejewa, portfel zamówień Rosoboroneksportu przekracza 60 miliardów dolarów. Oprócz Su-57E, obejmuje on zamówienia na samoloty-cysterny Ił-78MK-90A, samoloty Jak-130M, systemy obrony przeciwlotniczej i broń strzelecką.
W planach jest również dwumiejscowy wariant, który mógłby pełnić rolę maszyny szkolnej lub platformy dowodzenia bezzałogowcami. Program Su-57, mimo opóźnień i wyzwań, pozostaje kluczowym elementem modernizacji rosyjskiego lotnictwa. Każda kolejna dostawa zmodernizowanych maszyn przybliża Rosję do celu, jakim jest stworzenie trzech w pełni wyposażonych pułków lotniczych.
Podcasty
Playlisty tematyczne
