Spis treści
"Sea Breeze 2026" w Portland: profil ćwiczenia i uczestnicy
Manewry pk. "Sea Breeze" od lat stanowią główną platformę współpracy morskiej Ukrainy i Stanów Zjednoczonych, a tegoroczna edycja została przeniesiona z akwenów Morza Czarnego na wody kanału La Manche w rejonie brytyjskiego Portland. Gospodarzem morskiej fazy ćwiczenia pk. "Sea Breeze 2026" była Royal Navy, która udostępniła infrastrukturę portową, poligony morskie w rejonie Portland i Zatoki Weymouth oraz własne okręty i zespoły nurków.
Według informacji 6. Floty USA i NATO Maritime Command do ćwiczenia pk. "Sea Breeze 2026" dołączyło ponad 20 państw, w tym (m.in.) Zjednoczone Królestwo, Stany Zjednoczone, Ukraina, Bułgaria, Dania, Estonia, Francja, Grecja, Gruzja, Łotwa, Polska, Hiszpania, Szwecja i Turcja. W manewrach uczestniczyły siły NATO oraz państw partnerskich, a kluczową rolę odegrało dowództwo MARCOM oraz komponenty specjalistyczne odpowiedzialne za zwalczanie min morskich i działania nurków-minerów.
Oficjalne komunikaty określają tegoroczne manewry pk. "Sea Breeze 2026" jako przedsięwzięcie skoncentrowane na interoperacyjności i budowie wiarygodnych bojowo zdolności do zwalczania min na morzu. Scenariusz obejmował pełne spektrum działań przeciwminowych: od planowania operacji, przez poszukiwanie, klasyfikację i identyfikację obiektów minopodobnych, po neutralizację min ćwiczebnych z użyciem ładunków wybuchowych oraz zdalnie odpalanych ładunków podwodnych.
Istotnym elementem manewrów była współpraca zespołów nurków i pododdziałów EOD marynarek sojuszniczych – (m.in.) brytyjskich 22. i 33. Pułków Inżynieryjnych (ang. 22. Engineering Regiment, 33. Engineering Regiment - EOD) – z zespołami ukraińskimi w zakresie podwodnego rozminowania i likwidacji niebezpiecznych obiektów.
Ukraińskie siły dowodzące wielonarodową grupą
Siły morskie Ukrainy wystawiły do ćwiczenia pk. "Sea Breeze 2026" sztab taktycznej grupy okrętów przeciwminowych oraz okręty przeciwminowe typu Alkmaar, które po przekazaniu przez partnerów zachodnich otrzymały nazwy "Mariupol" (M313) i "Melitopol" (M312). Ukraiński sztab w ramach morskiej fazy manewrów w Portland planował i prowadził operacje przeciwminowe na wyznaczonym akwenie podejść do portu, dowodząc ugrupowaniem okrętów w realnie odwzorowanym środowisku operacyjnym. Według opisu scenariusza strona ukraińska odpowiadała za opracowanie planu rozminowania, wyznaczenie sektorów poszukiwania oraz koordynację działań okrętów i sił nurków.
Komunikat ukraińskiej marynarki wojennej podkreśla, że w trakcie ćwiczenia, sztab zwalczania min ukraińskiej MW przećwiczył pełen cykl planowania operacji, reagowanie na zmiany sytuacji oraz wydawanie rozkazów okrętom i pododdziałom w warunkach dynamicznie modyfikowanego scenariusza. W jednej z faz, po symulowanym ponownym zaminowaniu podejść do Portland, główne siły zostały przegrupowane w innej części akwenu, co wymagało w krótkim czasie opracowania nowej koncepcji działania, wyznaczenia tras przejścia i ponownego podziału sektorów poszukiwania.
Według ukraińskich źródeł, ukraiński sztab koordynował działania okrętów Francji, Zjednoczonego Królestwa, Litwy i Polski, wykonujące zadania w ramach ugrupowania przeciwminowego. Ukraiński sztab współdziałał również z elementami sił sojuszniczych, w tym ze stałymi grupami przeciwminowymi, w standardowym systemie wymiany danych i meldunków o zagrożeniu minowym.
Najważniejszym wynikiem udziału Ukrainy w tegorocznych manewrach pozostaje jednak ocena certyfikacyjna. Zgodnie z komunikatem Marynarki Wojennej Ukrainy sztab zwalczania min 1. Dywizjonu Okrętów Przeciwminowych (ukr. Перший дивізіон протимінних кораблів) uzyskał podczas ćwiczenia ocenę NEL-2 (NATO Evaluation Level 2) w ramach programu oceny i informacji zwrotnej NATO, ze wskazaniem "Mission Capable". Kryteria NEL-2 obejmują nie tylko interoperacyjność, ale weryfikację pełnej zdolności operacyjnej do planowania i prowadzenia działań zgodnie ze standardami Allied Command Operations. Pozytywna ocena oznacza formalne włączenie ukraińskiego stanowiska dowodzenia zwalczaniem min w system dowodzenia morskimi siłami przeciwminowymi NATO, z możliwością dowodzenia siłami wielonarodowymi do poziomu stałej grupy przeciwminowej włącznie.
Okręty "Mariupol" i "Melitopol": certyfikacja i znaczenie dla Morza Czarnego
Ukraińskie okręty przeciwminowe typu Alkmaar "Mariupol" (M313) i "Melitopol" (M312) były w centrum ćwiczenia, w wymiarze praktycznego szkolenia załóg oraz procesu certyfikacji. Według komunikatu strony ukraińskiej obie jednostki w trakcie manewrów przeszły ocenę pierwszego poziomu NEL-1, która potwierdziła ich interoperacyjność z siłami sojuszniczymi oraz zdolność do działania zgodnie z procedurami NATO w zakresie zwalczania min.
Załogi ukraińskich okrętów razem z partnerami ćwiczyły pełny cykl działań przeciwminowych – od prowadzenia torów poszukiwania, przez klasyfikację i identyfikację obiektów minopodobnych za pomocą środków hydrolokacyjnych i pojazdów podwodnych, po ich neutralizację z użyciem ładunków ćwiczebnych.
Równolegle zespoły ukraińskich nurków, współdziałając z brytyjskimi i amerykańskimi pododdziałami EOD, realizowały zadania podwodnego rozminowania i niszczenia przeznaczonych do likwidacji obiektów w wyznaczonych rejonach. W komunikacie MW Ukrainy wskazano, że partnerzy zwracali uwagę na tempo pracy ukraińskiego sztabu i załóg okrętów oraz na fakt, iż procedury stosowane podczas ćwiczenia odpowiadają standardom wypracowanym w toku realnych operacji rozminowania w warunkach wojennych.
Ukraina wiąże wyniki manewrów pk. "Sea Breeze 2026" bezpośrednio z przyszłymi działaniami na Morzu Czarnym i Morzu Azowskim. W oficjalnym stanowisku MW Ukrainy podkreślono, że uzyskana certyfikacja NEL-2 i NEL-1 dla okrętów przeciwminowych tworzy podstawę do pełnej integracji ukraińskich sił przeciwminowych w wielonarodowych ugrupowaniach NATO, które w perspektywie mają brać udział w długotrwałym procesie oczyszczania akwenów wokół ukraińskich portów.
Komunikaty NATO zwracają uwagę, że odtworzenie bezpiecznej żeglugi w rejonie Morza Czarnego i Azowskiego jest warunkiem odbudowy potencjału gospodarczego Ukrainy, a rozwój zdolności przeciwminowych – zarówno na poziomie sztabów, jak i okrętów – stanowi kluczowy element tej układanki.
