Piątkowy poranek przyniósł wzmożone napięcie w polskiej przestrzeni powietrznej, spowodowane intensywnymi działaniami militarnymi Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy. Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych aktywnie monitorowało sytuację, uruchamiając lotnictwo wojskowe w ramach ochrony polskiego nieba. Jak przekazało DORSZ na platformie X,
„Zakończyło się operowanie lotnictwa wojskowego w polskiej przestrzeni powietrznej związane z uderzeniami Federacji Rosyjskiej z wykorzystaniem środków napadu powietrznego na cele w Ukrainie. System obrony powietrznej powrócił do standardowej działalności operacyjnej”.
Jednakże, zanim operacje zostały zakończone, pojawiło się poważne podejrzenie naruszenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej, które mogło mieć miejsce w godzinach porannych. W związku z tym podjęto natychmiastowe działania weryfikacyjne. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) wydało alert dla mieszkańców województw lubelskiego i podkarpackiego, ostrzegając przed zagrożeniem atakiem z powietrza i zalecając znalezienie bezpiecznego miejsca. W Lublinie i okolicach zawyły syreny alarmowe, sygnalizując potencjalne niebezpieczeństwo.
Szczególnie niepokojące były doniesienia o możliwym upadku obiektu w okolicach miejscowości Chmielek i Nowy Lipowiec w powiecie biłgorajskim. Ppłk Jacek Goryszewski, rzecznik DORSZ, potwierdził w rozmowie z TVN24, że „mogło dojść do upadku obiektu w miejscowości Chmielek, blisko Nowego Lipowca (pow. biłgorajski, woj. lubelskie)”. W celu weryfikacji zarejestrowanego sygnału radiolokacyjnego oraz zgłoszeń od pobliskiej ludności, na miejsce zdarzenia skierowano Naziemny Zespół Poszukiwawczo-Ratowniczy (NZPR) z Wojsk Obrony Terytorialnej (WOT).
Reakcje władz i działania na miejscu zdarzenia
Informacje o potencjalnym naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej i upadku obiektu szybko dotarły do najwyższych władz państwowych. Premier Donald Tusk przekazał, że „Odebrałem meldunek od ministrów Kosiniaka-Kamysza i Kierwińskiego o stanie bezpieczeństwa w powiecie biłgorajskim w związku z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej. Obecnie nie ma zagrożenia z powietrza. Na miejscu działają odpowiednie służby”. Rzecznik rządu, Adam Szłapka, dodał, że premier jest w stałym kontakcie z ministrami.
Szef BBN Bartosz Grodecki poinformował, że Prezydent Karol Nawrocki jest na bieżąco informowany o sytuacji. „Biuro Bezpieczeństwa Narodowego jest w stałym kontakcie z Ministerstwem Obrony Narodowej, właściwymi dowództwami Sił Zbrojnych RP oraz zaangażowanymi służbami” – napisał Grodecki na platformie X. Minister spraw wewnętrznych i administracji, Marcin Kierwiński, również potwierdził stały kontakt z Władysławem Kosiniakiem-Kamyszem (szefem MON) oraz służbami, podkreślając, że „w obecnej chwili nie ma zagrożenia z powietrza, a na miejscu działają służby”.
Na terenie powiatu biłgorajskiego podjęto intensywne działania procesowe. Prokuratura Okręgowa w Lublinie poinformowała, że „Działania na miejscu realizuje Wydział do Spraw Wojskowych Prokuratury Okręgowej w Lublinie we współpracy z Żandarmerią Wojskową oraz Służbą Kontrwywiadu Wojskowego (SKW)”. Ich celem jest zabezpieczenie terenu, ustalenie dokładnej liczby i charakteru obiektów oraz przeprowadzenie wstępnych oględzin i analiz. Mjr Damian Stanula, rzecznik prasowy oddziału Żandarmerii Wojskowej w Lublinie, potwierdził PAP otrzymanie zgłoszenia o „niezidentyfikowanym obiekcie spadł w miejscowości Nowy Lipowiec w powiecie biłgorajskim”, zaznaczając, że nie ma informacji o poszkodowanych.
Szczegóły akcji poszukiwawczej i ostrzeżenia dla mieszkańców
Dojście do miejsca, gdzie mógł spaść niezidentyfikowany obiekt, okazało się utrudnione. Nadinsp. Dariusz Działo, dyrektor Wydziału Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego, przekazał w TVN24, że „na ten moment nie wiadomo, jakiego rodzaju obiekt spadł w pobliżu miejscowości Chmielek” i że „dojście do tego obiektu jest bardzo utrudnione z uwagi na to, że ten obiekt cały czas płonie”. Teren został wygrodzony, a służby apelują o zachowanie szczególnej ostrożności.
DORSZ wystosowało pilny apel do mieszkańców, aby w przypadku odnalezienia przedmiotów, które mogą być szczątkami obiektu, „nie zbliżali się do nich, nie dotykali ich ani nie podejmowali prób ich przemieszczania”. Zamiast tego, należy „niezwłocznie powiadomić odpowiednie służby, dzwoniąc pod numer alarmowy 112”. Nadinsp. Dariusz Działo dodatkowo podkreślił: „Wręcz kategorycznie sugerujemy, żeby nie zbliżać się do tego obiektu dotąd, dopóki specjaliści nie sprawdzą, z czym mamy do czynienia, czy to jest rakieta, czy to jest dron, czy posiadała ze sobą jakieś substancje, które mogą zagrażać jeszcze życiu i zdrowiu osobom, które się zbliżą do danego obiektu”.
Wznowienie operacji lotniczych i stały monitoring
W związku z zagrożeniem dla przestrzeni powietrznej, podjęto decyzję o ewakuacji wieży kontroli lotów na Lotnisku Rzeszów-Jasionka. Minister infrastruktury Dariusz Klimczak poinformował, że „władze Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej po raz pierwszy pojęły decyzję o ewakuacji wieży kontroli lotów w Porcie Lotniczym Rzeszów-Jasionka. 9 osób w tym 6 osób personelu operacyjnego przebywało w doraźnym miejscu schronienia”. Dodał, że podobne ewakuacje miały miejsce dwukrotnie w Lublinie.
Po ustabilizowaniu sytuacji i zakończeniu operowania lotnictwa wojskowego, Polska Agencja Żeglugi Powietrznej (PAŻP) przekazała, że Lotnisko w Rzeszowie wznowiło operacje lotnicze, a ewakuacja personelu wieży kontroli ruchu lotniczego została zakończona. Dowództwo Operacyjne RSZ zaznaczyło, że „na bieżąco monitoruje sytuację. Dalsze informacje zostaną przekazane po zakończeniu prowadzonych czynności i potwierdzeniu szczegółów zdarzenia”. Służby wciąż pracują nad pełnym wyjaśnieniem incydentu, który na kilka godzin postawił Polskę w stan podwyższonej gotowości.