x
Minister obrony Turcji Yaşar Güler przedstawił plany modernizacji sił powietrznych 18 listopada br. podczas posiedzenia parlamentarnej Komisji Planowania i Budżetu, poświęconego budżetowi resortu obrony na 2027 rok. Jak informuje Türkiye Today, program rozwoju krajowego myśliwca KAAN zakłada dostarczenie pierwszych 20 samolotów do końca 2030 roku. Do końca 2035 roku flota ma liczyć 100 maszyn.
Güler podkreślił, że rozwój własnych zdolności lotniczych nie oznacza rezygnacji z zagranicznych platform. Turcja zamierza utrzymywać dotychczasowy potencjał bojowy, wykorzystując zakupy zagraniczne do czasu osiągnięcia odpowiedniego poziomu możliwości krajowego przemysłu.
Ankara nadal zabiega o F-35 i F-16 Block 70
Turcja prowadzi rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi dotyczące dostawy sześciu myśliwców F-35 wyprodukowanych wcześniej dla tego kraju. Güler zaznaczył, że Ankara oczekuje zniesienia sankcji nałożonych na podstawie ustawy CAATSA oraz ograniczeń dotyczących tureckiego przemysłu obronnego.
Minister wyraził nadzieję na pozytywne zakończenie negocjacji, zgodne z interesami obu państw i ich relacjami sojuszniczymi. Równolegle prowadzone są działania związane z zakupem F-16 Block 70. Rozmowy w tej sprawie odbywają się w koordynacji z amerykańskimi partnerami, a szczegóły mają zostać przedstawione opinii publicznej po osiągnięciu konkretnych ustaleń.
Dodatkowo w ramach kontraktu zawartego w 2025 roku z Wielką Brytanią Turcja pozyskuje 20 myśliwców Eurofighter Typhoon wraz z uzbrojeniem i wyposażeniem. Umowę uzupełniono o pakiet wsparcia technicznego i logistycznego, obejmujący części zamienne, symulatory, sprzęt testowy, urządzenia obsługi naziemnej oraz szkolenia pilotów i personelu technicznego. Szkolenie tureckich pilotów w Wielkiej Brytanii rozpoczęło się w sierpniu 2026 roku.
Ankara zamierza również kupić od Wielkiej Brytanii 12 samolotów transportowych C-130J. Ich obsługa i utrzymanie mają być realizowane z wykorzystaniem krajowych możliwości. Szkolenie pilotów, załóg, techników i inżynierów ma zakończyć się do końca 2026 roku, a dostawa pierwszych dwóch maszyn jest planowana na grudzień.
Turcja rozwija także system obrony powietrznej
Güler zwrócił uwagę na rosnące zagrożenie ze strony pocisków, bezzałogowych statków powietrznych i innych środków ataku powietrznego. Wskazał, że doświadczenia związane z atakami Iranu potwierdzają potrzebę budowy wielowarstwowej, zintegrowanej obrony powietrznej.
Priorytetami Turcji pozostają projekt Steel Dome, rozwój krajowego samolotu bojowego, systemów bezzałogowych oraz ochrona infrastruktury krytycznej. Minister podkreślił również znaczenie zwiększenia seryjnej produkcji uzbrojenia. W tym celu przewidziano specjalne środki budżetowe na lata 2026–2028.
Turecki myśliwiec 5. generacji KAAN
KAAN jest klasycznym przedstawicielem myśliwców piątej generacji, dwusilnikowym, naddźwiękowym samolotem stealth, zdolnym do prowadzenia operacji zarówno w zakresie walki powietrznej, jak i uderzeń na cele naziemne. Kadłub zaprojektowano z naciskiem na niską wykrywalność radarową. KAAN ma wewnętrzne komory uzbrojenia, co eliminuje konieczność stosowania zewnętrznych pylonów, pogarszających charakterystykę stealth. Wyposażono go w aktywny radar AESA, system IRST, zaawansowane systemy walki elektronicznej oraz architekturę umożliwiającą fuzję danych z różnych sensorów i wspomaganie decyzji pilotów przez sztuczną inteligencję.
KAAN ma osiągać prędkości naddźwiękowe, wykazywać dużą manewrowość w walce oraz dysponować zasięgiem bojowym przekraczającym 1000 kilometrów. Już teraz pojawiają się doniesienia, że w przyszłości może potencjalnie przenosić broń hipersoniczną, a ostatnio Turcja pochwaliła się opracowaniem pocisków powietrze‑ziemia SOM‑M specjalnie na potrzeby KAAN-a. Rozwój i integracja myśliwca w siłach powietrznych mają potrwać do początku lat 30., a pełną gotowość operacyjną KAAN ma osiągnąć w 2035 r.
Rozwój KAAN-a ma znaczenie nie tylko dla tureckiego lotnictwa, lecz także dla potencjału przemysłowego NATO. Coraz częściej pojawiają się głosy, że KAAN wcale nie musi zastąpić amerykańskich F-35. Jeśli Turcja w przyszłości ponownie uzyska dostęp do amerykańskiego programu, oba typy maszyn mogłyby się uzupełniać. F-35 zapewniałby sprawdzoną platformę o wysokiej interoperacyjności z państwami NATO, natomiast KAAN dawałby możliwość samodzielnego rozwijania uzbrojenia, systemów walki elektronicznej oraz przyszłych modernizacji.