Turku na trasie zespołu przeciwminowego
Do fińskiego Turku weszły trzy okręty Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO Grupa 1 (ang. Standing NATO Mine Countermeasures Group One, SNMCMG1): litewski okręt dowodzenia i wsparcia LNS "Jotvingis" (N42), polski niszczyciel min ORP "Mewa" (603) oraz fiński niszczyciel min FNS "Purunpää" (41). Postój zaplanowano na odpoczynek załóg i uzupełnienie zapasów paliwa oraz żywności. Marynarka Wojenna poinformowała 18 listopada, że okręty opuściły port i kontynuują działania na Bałtyku. Wśród kolejnych zadań wymieniła działania przeciwminowe i monitorowanie podwodnej infrastruktury krytycznej.
Zespołem dowodzi kmdr por. Donatas Gečas z litewskiej marynarki wojennej. Jego okrętem flagowym jest LNS "Jotvingis". Oprócz niego w skład zespołu wchodzą cztery niszczyciele min: francuski FS "Sagittaire" (M650) typu Tripartite, polski ORP "Mewa" (603), niemiecki FGS "Homburg" (M1069) i fiński FNS "Purunpää" (41). Oficer był już szefem sztabu SNMCMG1, od października 2024 roku do kwietnia 2025 roku. Wcześniej dowodził litewskim niszczycielem min "Kuršis" (M54) oraz Bałtyckim Dywizjonem Okrętów (BALTRON).
SNMCMG1 i SNMCMG2 to dwa z czterech stałych zespołów okrętów podlegających Dowództwu Sił Morskich NATO. Grupa 1 działa zwykle na północnych akwenach Europy, gdzie oprócz ćwiczeń prowadzi operacje usuwania min i innych pozostałości uzbrojenia. Podczas operacji w Zatoce Ryskiej w kwietniu 2025 roku okręty zespołu odnalazły i zneutralizowały dziewięć niebezpiecznych obiektów, w tym miny i torpedy.
Polska dowodziła SNMCMG1 w pierwszej połowie 2026 roku. Kmdr por. Kacper Sterne przejął dowodzenie od łotewskiego komandora porucznika Jānisa Aucego 8 stycznia w Rydze. Okrętem flagowym był ORP "Kadm. Xawery Czernicki" (511), a trzon sztabu tworzyli oficerowie i podoficerowie z 8. Flotylli Obrony Wybrzeża. Kierowanie zespołem było głównym zadaniem Polskiego Kontyngentu Wojskowego Czernicki 2026. W kolejnej rotacji zmieniła się rola polskiego okrętu: ORP "Kadm. Xawery Czernicki" zapewniał zaplecze dowodzenia, natomiast ORP "Mewa" dołączył do zespołu, by prowadzić działania przeciwminowe.
Polski wkład: od okrętu dowodzenia do niszczyciela min
ORP "Mewa" (603) jest pierwszym okrętem proj. 258 skierowanym do stałego zespołu przeciwminowego NATO. Wcześniej Marynarka Wojenna wysyłała na misje sojusznicze niszczyciele min proj. 206FM, a po ich wycofaniu – trałowce proj. 207P. Różni się też rola okrętu w porównaniu z poprzednim polskim kontyngentem: ORP "Kadm. Xawery Czernicki" (511) pełnił funkcję okrętu flagowego i zapewniał zaplecze dowodzenia, natomiast ORP "Mewa" skierowano do bezpośrednich działań przeciwminowych.
Polski Kontyngent Wojskowy Kormoran 2026 rozpoczął misję 1 lipca i ma ją zakończyć 31 grudnia 2026 roku. Tworzą go oficerowie, podoficerowie i marynarze z 13. Dywizjonu Trałowców 8. Flotylli Obrony Wybrzeża. Kontyngentem i okrętem dowodzi kmdr ppor. Bartosz Blaszke. Do zadań kontyngentu należy (m.in.) oczyszczanie podejść do portów, akwenów ścieśnionych i szlaków żeglugowych z min oraz innych niebezpiecznych obiektów podwodnych. Rejon misji wykracza poza Bałtyk: obejmuje również Morze Północne, Morze Norweskie i Ocean Atlantycki.
Projekt 258: okręty i wyposażenie przeciwminowe
ORP "Mewa" jest trzecim okrętem typu Kormoran II. Pierwszy, ORP "Kormoran" (601), wszedł do służby 28 listopada 2017 roku. Na ORP "Albatros" (602) podniesiono banderę 28 listopada 2022 roku, a na ORP "Mewa" – 14 lutego 2023 roku. Dwa okręty seryjne zbudowało konsorcjum kierowane przez Remontowa Shipbuilding SA, z udziałem Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Centrum Techniki Morskiej SA w Gdyni oraz PGZ Stoczni Wojennej.
Kadłuby ORP "Albatros" i ORP "Mewa" wykonano ze stali amagnetycznej, by ograniczyć sygnaturę magnetyczną okrętów. Obie jednostki mają wyporność 830 t, długość 58,5 m, szerokość 10,3 m i zanurzenie 2,7 m. Ich prędkość wynosi 15 w., zasięg 2500 Mm, a klasa lodowa to L-3.
Wyposażenie przeciwminowe obejmuje (m.in.) holowany sonar Katfish firmy Kraken oraz pojazdy podwodne Saab Double Eagle SAROV, Gavia i Kongsberg Hugin. Pojazdy Głuptak występują w dwóch odmianach: inspekcyjnej, służącej do identyfikacji obiektów podwodnych, oraz bojowej, przeznaczonej do ich neutralizacji. Uzbrojenie okrętów obejmuje system OSU-35K z armatą AM-35K kal. 35 mm oraz wielkokalibrowe karabiny maszynowe WKM-Bm kal. 12,7 mm. Przewidziano również stanowiska dla operatorów przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych Grom.