- W odpowiedzi na rosnące zagrożenia i potrzebę wzmocnienia systemu medycznego, powołano Wojskową Radę Krwiodawstwa w celu systematyzacji i usprawnienia honorowego krwiodawstwa w Wojsku Polskim.
- Jej głównym zadaniem jest stworzenie stałego forum współpracy wewnątrz resortu obrony narodowej, integrującego doświadczenia żołnierzy-krwiodawców, potrzeby jednostek wojskowych i wiedzę wojskowej służby zdrowia, bez zastępowania istniejących instytucji operacyjnych.
- Rada ma kluczowe znaczenie dla budowania skuteczniejszego i odpornego systemu krwiodawstwa, co jest fundamentalne dla gotowości medycznej Sił Zbrojnych RP oraz stanowi ważny element systemu obronnego państwa w sytuacjach kryzysowych, mobilizacyjnych i konfliktów.
Powołanie Rady jest odpowiedzią na potrzebę nowego, systemowego spojrzenia na krwiodawstwo w Wojsku Polskim. W ostatnich latach, wobec realnych zagrożeń obserwowanych za wschodnią granicą Polski, szczególnego znaczenia nabrała konieczność wdrażania rozwiązań, które mogą usprawnić organizację krwiodawstwa w sytuacjach zagrożenia, mobilizacji, kryzysu lub konfliktu zbrojnego.
Wojskowa Rada Krwiodawstwa nie zastępuje instytucji odpowiedzialnych za pobieranie, przechowywanie i wydawanie krwi. Jej rolą jest stworzenie stałego forum współpracy wewnątrz resortu obrony narodowej - miejsca, w którym doświadczenie żołnierzy krwiodawców, potrzeby jednostek wojskowych, głos dowódców oraz wiedza wojskowej służby zdrowia będą mogły spotkać się w jednym celu: budowania skuteczniejszego, lepiej skoordynowanego i bardziej odpornego systemu wojskowego krwiodawstwa. Zadania związane z pobieraniem, konserwowaniem i wydawaniem krwi oraz przygotowaniem do działań w sytuacjach kryzysowych realizuje m.in. Wojskowe Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa.
Geneza powołania Rady
Idea powołania Wojskowej Rady Krwiodawstwa narodziła się już w 2016 roku z inicjatywy chor. Roberta Kowalewskiego. Rok wcześniej, w 2015 roku, zebrał on przedstawicieli wojskowych klubów honorowych dawców krwi z całej Polski, tworząc środowisko gotowe do wspólnej pracy na rzecz uporządkowania i systemowego rozwijania krwiodawstwa w Wojsku Polskim.
W 2016 roku został złożony pierwszy wniosek dotyczący powołania Rady. Od początku przyświecała temu jedna zasadnicza idea: Rada miała być ciałem działającym wewnątrz Ministerstwa Obrony Narodowej, tworzonym przez żołnierzy i dla żołnierzy, a nie zewnętrzną strukturą funkcjonującą poza resortem.
Wojskowa Rada Krwiodawstwa nie powstała z przypadku. To efekt wielu lat służby, rozmów, determinacji i wiary w to, że krwiodawstwo wojskowe powinno mieć swoje stałe miejsce w resorcie obrony narodowej. Rada miała być - i została - ciałem tworzonym przez żołnierzy, dla żołnierzy i w strukturach Wojska Polskiego.
Rusza modernizacja zakładu PIT-RADWAR w Czernicy. Inwestycja za 90 milionów wzmocni polską zbrojeniówkę
W 2025 roku chor. Robert Kowalewski podjął kolejną próbę doprowadzenia tej idei do realizacji. Widząc realną możliwość powołania Rady, przy wsparciu Dyrektora WCKiK płk Tomasza Stefańskiego, wielu kolegów żołnierzy ale także swoich dowódców, ponownie zebrał grupę wojskowych krwiodawców gotowych podjąć rękawicę i zawalczyć o systemowe rozwiązania dla krwiodawstwa w Wojsku Polskim.
Byli wśród nich żołnierze różnych stopni, formacji i środowisk - od podchorążych Akademii Wojsk Lądowych po przedstawicieli dowództw, od żołnierzy terytorialnej służby wojskowej po żołnierzy wojsk specjalnych, przy silnym wsparciu kolegów Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, Wojsk Obrony Terytorialnej, Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni, z Wojsk Pancernych oraz Dowództwa Komponentu Wojsk Specjalnych.
To środowisko połączyła wspólna potrzeba: stworzyć rozwiązanie, które nie będzie jedynie formalnym zapisem, lecz realnym narzędziem wspierającym żołnierzy krwiodawców, dowódców jednostek wojskowych oraz system zabezpieczenia krwi na potrzeby Sił Zbrojnych RP.
Powołanie Wojskowej Rady Krwiodawstwa to dopiero pierwszy, mały krok, ale osiągnięty ogromnym wysiłkiem, konsekwencją i determinacją wielu osób. To także spełnienie największego służbowego marzenia jednego żołnierza - marzenia, które może przyczynić się do wielkich zmian i nowego spojrzenia na krwiodawstwo w Wojsku Polskim. Nie tylko jako na działalność społeczną, ale również jako na ważny element gotowości, odpowiedzialności i bezpieczeństwa państwa.
Znaczenie dla Wojska Polskiego
Krew i jej składniki są jednym z kluczowych zasobów medycznych, niezbędnych zarówno w czasie pokoju, jak i w sytuacjach kryzysowych, mobilizacyjnych oraz wojennych. Sprawnie zorganizowane krwiodawstwo w strukturach wojskowych może mieć bezpośrednie znaczenie dla zabezpieczenia rannych, poszkodowanych oraz osób wymagających pilnej pomocy medycznej.
Wojskowa Rada Krwiodawstwa może stać się miejscem, w którym doświadczenie oddolnych środowisk krwiodawców zostanie połączone z możliwościami organizacyjnymi resortu obrony narodowej. Jej powołanie otwiera drogę do lepszej koordynacji akcji honorowego krwiodawstwa, wzmacniania roli koordynatorów, wspierania klubów HDK, rozwijania edukacji oraz budowania gotowości do reagowania na zwiększone zapotrzebowanie na krew.
Szczególnego znaczenia nabiera również współpraca Rady z nowoczesnymi strukturami wojskowej służby zdrowia, w tym z rozwijanym Dowództwem Wojsk Medycznych. Ministerstwo Obrony Narodowej wskazywało przy jego powołaniu na potrzebę rozwoju medycyny pola walki, przygotowania na czas kryzysu, bezpośredniego zagrożenia i wojny oraz wzmacniania zdolności wojsk medycznych. W tym kontekście Wojskowa Rada Krwiodawstwa może stać się naturalnym zapleczem doradczym w zakresie zabezpieczenia krwi i jej składników na potrzeby Sił Zbrojnych RP.
Rada, skupiając żołnierzy i pracowników cywilnych RON praktyków, koordynatorów i osoby od lat zaangażowane w honorowe krwiodawstwo, może wspierać wypracowywanie rozwiązań dotyczących gotowości, mobilizacji, logistyki krwi, edukacji, współpracy z jednostkami wojskowymi oraz reagowania na sytuacje zwiększonego zapotrzebowania. To szansa, aby krwiodawstwo wojskowe zostało potraktowane jako ważny element systemu medycznego, operacyjnego i obronnego państwa.
To ważny moment dla żołnierzy, którzy od lat oddają krew, organizują akcje, budują lokalne środowiska i pokazują, że służba nie kończy się na mundurze. Honorowe krwiodawstwo w Wojsku Polskim zyskuje swoje forum - miejsce rozmowy, współpracy i wspólnej odpowiedzialności.
„Powołanie Wojskowej Rady Krwiodawstwa to dla środowiska wojskowych honorowych dawców krwi moment szczególny. To pierwszy krok, ale osiągnięty ogromnym wysiłkiem i po wielu latach starań. Wierzymy, że Rada stanie się realnym forum współpracy żołnierzy, dowódców i instytucji resortu obrony narodowej, a krwiodawstwo w Wojsku Polskim zyska nowe, systemowe znaczenie - zarówno w czasie pokoju, jak i w sytuacjach zagrożenia, mobilizacji czy konfliktu” – chor. Robert Kowalewski.
Tekst: płk Tomasz Stefański Dyrektor Wojskowego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa oraz chor. Robert Kowalewski Prezes Stowarzyszenia Honorowych Dawców Krwi Legion Dowództwo Wojsk Obrony Terytorialnej