Spis treści
Od maja bieżącego roku Rosja włączyła do swoich działań ofensywnych przeciwko Ukrainie nowe odrzutowe drony bojowe Gerań-4. Informację tę przekazał w poniedziałek (25 maja) ukraiński wywiad wojskowy (HUR). Jak podkreślono, drony Gerań-4 są szybsze i posiadają znacznie lepsze zdolności manewrowania niż ich poprzednicy oraz inne maszyny stworzone w odpowiedzi na ukraińskie drony przechwytujące. To zjawisko sygnalizuje kolejny etap w ewolucji uzbrojenia wykorzystywanego w konflikcie.
Testy i początek użycia Gerań-4
W ramach zakończenia przygotowań do seryjnej produkcji Gerań-4 (do stycznia 2026 r.), pierwsze testowe wystrzelenia przeprowadzono z obiektu w obwodzie orłowskim w Rosji i z terenu dawnego lotniska w Doniecku. W maju 2026 r. przeciwnik rozpoczął ich bojowe wykorzystanie do ataków na terytorium Ukrainy - napisał HUR.
Ukraiński wywiad wojskowy ujawnił, że Rosja stworzyła Gerań-4 jako bezpośrednią odpowiedź na skuteczność ukraińskich dronów przechwytujących. Ten odrzutowy bezzałogowy statek powietrzny wyróżnia się „własnym, nowym płatowcem o ulepszonych właściwościach aerodynamicznych, wzmocnioną konstrukcją oraz silnikiem turboodrzutowym o zwiększonym ciągu.” To świadczy o dążeniu do stworzenia maszyny, która będzie trudniejsza do zestrzelenia i bardziej efektywna w realizacji celów.
Zaskakujące osiągi i pochodzenie komponentów drona
Dane techniczne Gerań-4 wskazują na jego znaczną przewagę nad wcześniejszymi konstrukcjami. Według HUR, nowy dron może manewrować z prędkościami w zakresie od 300 km/h do 400 km/h, a w sprzyjających warunkach potrafi przyspieszyć nawet do 500 km/h. Jego zdolność do wznoszenia się na wysokość do 5 tys. metrów oraz zasięg przelotu wynoszący do 450 km sprawiają, że stanowi on poważne zagrożenie dla odległych celów. Co ciekawe, HUR zaznacza, że „silniki turboodrzutowe nowego drona pochodzą z Chin.” Jest to istotna informacja w kontekście międzynarodowych powiązań w produkcji uzbrojenia.
Mimo znaczących ulepszeń w konstrukcji płatowca i silnika, pokładowe systemy sterowania oraz elektroniczna baza komponentów drona Gerań-4 pozostają podobne do tych stosowanych we wcześniejszych rosyjskich konstrukcjach. Dotyczy to w szczególności produktów wytwarzanych przez zakład Ałabuga. Wymiary nowego drona nie uległy drastycznym zmianom – jego długość wynosi około 3,5 metra, a rozpiętość skrzydeł to około 3 metry.
Zakład Ałabuga – centrum produkcji rosyjskich dronów
Zakład Ałabuga, zlokalizowany w Jełabudze w Tatarstanie, na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, odegrał kluczową rolę w rozwoju rosyjskiego programu dronowego. W 2023 roku w tym miejscu zbudowano fabrykę przeznaczoną do produkcji dronów, w tym bezzałogowców uderzeniowych typu Shahed. Geograficzne położenie Jełabugi, około 1400 km od granicy z Ukrainą, podkreśla strategiczne znaczenie tego ośrodka dla rosyjskiej logistyki wojskowej i zdolności produkcyjnych.
Nowa taktyka na polu walki – jak Rosja wykorzystuje Gerań-4?
Wprowadzenie szybszych dronów odrzutowych wymusiło na Rosjanach zmianę taktyki. Ich głównym celem jest przełamanie i przeciążenie ukraińskiej obrony powietrznej. Gerań-4, ze względu na swoją prędkość, jest znacznie trudniejszy do zestrzelenia przez mobilne grupy ogniowe wyposażone w broń maszynową, które dotychczas skutecznie radziły sobie z wolniejszymi Shahedami.
Rosjanie stosują obecnie ataki kombinowane, wysyłając roje dronów złożone z różnych typów maszyn – od starszych i tańszych modeli pełniących rolę wabików, po najnowsze, odrzutowe Gerań-4, które mają uderzać w kluczowe cele.
Pojawiły się również doniesienia o testowaniu jeszcze bardziej niebezpiecznych konfiguracji. Niektóre zestrzelone drony Gerań-4 miały być uzbrojone w radzieckie rakiety powietrze-powietrze R-60. Taka modyfikacja mogłaby pozwolić im na zwalczanie ukraińskich dronów, a nawet śmigłowców, co stanowiłoby zupełnie nową jakość w wojnie bezzałogowców. Analizowane są także scenariusze, w których drony te mogłyby być wystrzeliwane z samolotów, np. Su-25, co dodatkowo zwiększyłoby ich zasięg i skomplikowało wykrycie.
Mimo skoku technologicznego po stronie Rosji, Ukraina nie pozostaje bezbronna. Ukraińskie siły zbrojne również rozwijają własne technologie, w tym drony przechwytujące, zaprojektowane specjalnie do walki z bezzałogowcami wroga. Już w pierwszych tygodniach stosowania Gerań-4 pojawiły się udokumentowane przypadki ich zestrzelenia.
W maju 2026 roku żołnierze z 1020. Pułku Przeciwlotniczego zdołali zniszczyć odrzutowego drona przy użyciu ukraińskiego bezzałogowca przechwytującego. Mimo że nowe rosyjskie maszyny stanowią poważne zagrożenie, strona ukraińska utrzymuje, że jej systemy obrony powietrznej wciąż zachowują wysoką, sięgającą 90% skuteczność w zwalczaniu nadlatujących dronów.
