- Belgia znacząco zwiększy wsparcie dla Ukrainy, przekazując w 2026 roku siedem myśliwców F-16, z czego trzy będą w pełni operacyjne, a cztery posłużą jako części zamienne.
- Minister obrony Theo Francken zapowiedział, że Belgia rozważy przekazanie Ukrainie całej swojej floty F-16 w nadchodzących latach. Będzie to możliwe po tym, jak Belgia otrzyma zamówione myśliwce F-35.
- Wsparcie wojskowe Belgii obejmuje także pakiet o wartości 1 miliarda euro, w ramach którego Ukraina otrzyma 15 zmodernizowanych samobieżnych zestawów przeciwlotniczych Gepard. Mają one wzmocnić obronę powietrzną krótkiego zasięgu
Przed spotkaniem ministrów obrony państw NATO w Brukseli, szef belgijskiego resortu obrony Theo Francken przedstawił zrewidowane plany pomocy dla ukraińskich sił powietrznych. Zgodnie z nową deklaracją, Ukraina otrzyma w 2026 roku siedem myśliwców F-16.
„Pomożemy im (przyp. red. Ukrainie) dostarczyć w tym roku siedem samolotów F1-6 – cztery na części zamienne i trzy do operowania w przestworzach Ukrainy w celu obrony przed rosyjską agresją” – powiedział.
To istotne wzmocnienie w stosunku do pierwotnych obietnic, które zakładały jedynie dostawę 4 samolotów jako dawcy części zamiennych. Belgia planowała dostawę samolotów F-16 w latach 2025–2026. Minister Francken podkreślił, że gotowe do boju F-16 dowiodły już swojej skuteczności w zwalczaniu rosyjskich dronów, takich jak Shahed, oraz pocisków manewrujących. Decyzja ta zapadła w dniu wizyty prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego w Belgii.
Długoterminowa perspektywa: Czy wszystkie belgijskie F-16 trafią na front?
Deklaracja ministra obrony sięga jednak znacznie dalej niż bieżący rok. Theo Francken zapowiedział, że zaproponuje rządowi przekazanie Ukrainie wszystkich posiadanych przez Belgię myśliwców F-16 w nadchodzących latach. Obecnie belgijskie siły powietrzne dysponują flotą ponad 40 takich maszyn. Realizacja tego ambitnego planu jest jednak obwarowana kluczowym warunkiem. Gdy w 2024 roku Belgia zgodziła się przekazać Ukrainie myśliwce F-16, oficjalnie ogłoszono, że zostanie dostarczonych 30 samolotów. Jednak w ciągu trzech lat od czasu ogłoszenia Belgia nie dostarczyła ani jednego myśliwca
„Zaproponuję rządowi wysłanie wszystkich naszych F-16 na Ukrainę w nadchodzących latach. Zależy to od tego, czy będziemy mieli F-35. Mamy swoje zasady w doktrynie nuklearnej NATO. Musimy więc mieć F-35, zanim będziemy mogli dostarczyć F-16” – dodał minister obrony.
Pełne przekazanie floty F-16 Ukrainie będzie możliwe dopiero po tym, jak Belgia otrzyma zamówione amerykańskie myśliwce F-35. Nowoczesne samoloty są niezbędne Brukseli do wypełniania zobowiązań sojuszniczych. Belgia zamówiła łącznie 34 samoloty F-35A, a pierwsze z nich zaczęły docierać do kraju pod koniec 2025 roku, choć program zanotował pewne opóźnienia. Dostawy całej partii mają zostać zrealizowane do 2028 roku, co otwiera drogę do stopniowego wycofywania i przekazywania F-16 Ukrainie.
Belgia dysponowała kiedyś flotą 160 myśliwców F-16, która z biegiem lat została zredukowana do 54. Według stanu na 2025 rok, Belgijskie Siły Powietrzne miały w służbie 42 myśliwce F-16AM i osiem samolotów F-16BM, co daje łącznie 50 samolotów,
Według informacji dziennika Le Soir z maja Belgijskie Ministerstwo Obrony planuje przekazać Ukrainie wszystkie obiecane myśliwce F-16 do końca 2029 roku. Dostawa większości samolotów ma nastąpić w ostatnim roku obecnej kadencji parlamentu. Przekazanie samolotów byłoby realizowane równolegle z dostawą F-35A. Według dziennika plan zakłada dostawę 5 samolotów w 2027 roku, 14 w 2028 roku i 27 w 2029 roku.
Instruktorzy belgijskich sił powietrznych szkolą także ukraińskich pilotów w ośrodku szkoleniowym na terenie rumuńskiej bazy lotniczej w Fetesti.
Polecany artykuł:
Kompleksowe wsparcie obronne: Nie tylko samoloty
Wsparcie Belgii dla Ukrainy nie ogranicza się wyłącznie do lotnictwa. Ogłoszone plany są częścią szerszego pakietu pomocy wojskowej o wartości 1 miliarda euro. W ramach tego wsparcia Bruksela zamierza zakupić i odnowić 15 wycofanych z eksploatacji samobieżnych zestawów przeciwlotniczych Gepard. Systemy te, po modernizacji w belgijskich zakładach, trafią na Ukrainę, aby wzmocnić obronę powietrzną krótkiego zasięgu, która jest kluczowa do zwalczania dronów i nisko lecących celów.
Inicjatywa ta wpisuje się w szerszą współpracę obronną, która obejmuje również rozwój systemów bezzałogowych oraz dostawy artylerii dalekiego zasięgu. Kwestie te były omawiane z przedstawicielami Ukrainy i Hiszpanii przed spotkaniem w formacie Ramstein.
Myśliwce F-16 dla Ukrainy
Myśliwce F-16, z których korzystają Ukraińcy, to maszyny przekazane przez sojuszników z NATO. Wśród darczyńców znajdują się Dania, Norwegia, Belgia i Holandia. Minister obrony ostatniego ze wspomnianych państw, Ruben Brekelmans w maju 2025 r. informował o wysłaniu ostatniego z obiecanych F-16 na Ukrainę, co w praktyce oznacza, że Holandia zakończyła wówczas dostawy 24 samolotów.
Nie wiadomo jednak, ile dokładnie F-16 trafiło do ukraińskiej armii, ale wspomniana koalicja darczyńców deklarowała przekazanie łącznie około 60 samolotów. Taka liczba jest istotnym wsparciem dla Sił Powietrznych Ukrainy, które do tej pory bazowały na radzieckich konstrukcjach. Odgrywa to też kluczową rolę w procesie przekazywania zachodniego uzbrojenia, w tym pocisków powietrze-powietrze i powietrze-ziemia.
Ukraina od swoich sojuszników otrzymuje głównie starsze modele myśliwców F-16. Mowa tutaj przede wszystkim o wariancie F-16AM/BM, którego początki sięgają końca lat 70. W praktyce są to samoloty F-16A/B Block 15 po modernizacji do standardu Block 20 MLU. Program MLU został zaprojektowany, by przedłużyć żywotność tych maszyn oraz dostosować je do współczesnych standardów walki powietrznej i uderzeniowej. Obejmował on głównie nową awionikę i elektronikę, w tym radaru AN/APG-66(V)2A, czy system łączności Link 16, wzmocnienie struktur i systemów pokładowych, a także dostosowanie myśliwców do przenoszenia nowocześniejszego uzbrojenia.
