Uniwersalna platforma teleinformatyczna – serce mobilnego dowodzenia
Prezentowany system został przygotowany z myślą o wozach dowodzenia, ale jego konstrukcja pozwala na zastosowanie go również na innych platformach. Przykładem jest podwozie WARAN, na którym w ramach realizowanego programu rozpoczęto produkcję 140 wozów dowodzenia. Sama platforma teleinformatyczna ma jednak charakter uniwersalny i może zostać dostosowana do różnych pojazdów oraz wymagań użytkownika. Sercem rozwiązania są między innymi serwery integrujące poszczególne elementy systemu oraz brama radiowa, zapewniająca połączenie infrastruktury informatycznej z radiostacjami. Kolejną część stanowią dwa urządzenia pełniące funkcję serwera integratora. To one odpowiadają za współpracę poszczególnych elementów systemu i wymianę informacji pomiędzy nimi. W prezentowanej konfiguracji znalazły się również terminale przeznaczone dla dowódcy, operatora środków łączności, kierowcy oraz pozostałych osób funkcyjnych. System umożliwia pracę w dwóch wydzielonych strefach, określanych jako Red i Black. Do platformy można podłączyć także laptop, który za pośrednictwem odpowiedniego interfejsu korzysta z pokładowego systemu komunikacji.
Istotną cechą platformy jest możliwość pracy w wydzielonych segmentach sieciowych. Zastosowanie odpowiednich urządzeń, w tym szyfratorów, pozwala na jednoczesne przetwarzanie informacji o różnych klauzulach, w tym ZASTRZEŻONE, NATO RESTRICTED i NATO SECRET. Dzięki podziałowi na strefy jawne i niejawne poszczególni użytkownicy mogą korzystać z systemu zgodnie ze swoimi uprawnieniami i zakresem realizowanych zadań.
Platforma zapewnia komunikację głosową pomiędzy członkami załogi, transmisję danych oraz integrację z pokładowymi środkami łączności radiowej. Może również współpracować z systemem nawigacji i czujnikami pojazdu. Podczas rozmowy podano przykładowy scenariusza wykrycia pożaru w przedziale silnikowym w której informacja o pożarze w przedziale silnikowym była przekazywana na terminale załogi oraz za pomocą komunikatu głosowego. Tego rodzaju rozwiązanie pozwala na szybkie przekazywanie informacji o stanie pojazdu i potencjalnych zagrożeniach.
Jak podkreślał Piotr Wolak, zastępca dyrektora Departamentu Marketingu i Handlu Teldat w rozmowie z Portalem Obronnym, obecna postać systemu jest efektem wieloletniego rozwoju oraz doświadczeń firmy, która działa na rynku od niemal trzech dekad. Jednym z kierunków tego rozwoju była miniaturyzacja urządzeń przy jednoczesnym zachowaniu ich funkcjonalności. Prezentowana platforma została także zgłoszona do nagrody Defender.
System Zarządzania Polem Walki JAŚMIN – cyfrowy krwiobieg armii
System Zarządzania Polem Walki JAŚMIN – cyfrowy krwiobieg armii
Na stoisku Teldat-u prezentowano również rozwiązania z rodziny JAŚMIN, w tym systemy przeznaczone dla wozów bojowych i dowodzenia. HMS C3IS JAŚMIN wspiera dowodzenie na poziomie operacyjnym i taktycznym. Może być wykorzystywane na stanowiskach i punktach dowodzenia korpusów, dywizji, brygad, pułków, batalionów oraz ich pododdziałów, w tym w pojazdach dowódczych i bojowych. Natomiast BMS C3IS JAŚMIN jest przeznaczony do wykorzystania na poziomie batalionu, kompanii, plutonu i drużyny.
HMS C3IS JAŚMIN stanowi główny system programowy w ramach SWD C3IS JAŚMIN i posiada większość funkcjonalności tego rozwiązania. System służy do wspierania dowodzenia strukturami wojskowymi, ich działań i współdziałania. W warunkach operacyjnych pozwala na tworzenie i zwiększanie świadomości sytuacyjnej wojsk, a także na uzyskanie przewagi informacyjnej poprzez szybką dystrybucję danych o zagrożeniach i bieżącym położeniu sił własnych. Jedną z podstawowych funkcji HMS C3IS JAŚMIN jest tworzenie Połączonego Obrazu Sytuacji Operacyjnej. System może integrować informacje pochodzące z innych systemów dowodzenia, łączności, rozpoznania i walki, w tym dane z sensorów pola walki. Mogą to być informacje pozyskiwane ze śmigłowców, bezzałogowych statków powietrznych, pojazdów czy wyposażenia żołnierza. System umożliwia również bieżące zobrazowanie sytuacji operacyjnej i śledzenie wojsk własnych oraz sprzymierzonych, aż do poziomu pojedynczego żołnierza. W tym zakresie wykorzystuje standardy NFFI i FFI, a także może pełnić funkcję HUB-a wymiany informacji o położeniu wojsk własnych.
HMS C3IS JAŚMIN jest przeznaczony do pracy także w warunkach mobilnych, z wykorzystaniem radiostacji. Pozwala na automatyczną wymianę danych operacyjnych, planowanie misji oraz obsługę planów, rozkazów i meldunków. Użytkownicy mogą składać meldunki, prowadzić dziennik działań, przesyłać wiadomości tekstowe i korzystać z przygotowanych szablonów. Ważnym elementem systemu jest możliwość prezentowania sytuacji na cyfrowych mapach oraz analizy warunków terenowych. Oprogramowanie obsługuje między innymi wizualizację przestrzeni trójwymiarowej oraz analizę stref Fresnela, czyli obszarów propagacji energii sygnału radiowego. Pozwala to między innymi oceniać warunki łączności i właściwie lokalizować anteny.
HMS C3IS JAŚMIN może współpracować z systemami sojuszniczymi i rozwiązaniami wykorzystującymi standardy NATO jak MIP, ADatP-3, Link 16, VMF, OTH-GOLD, NVG i JIPS. System może także wymieniać dane z systemami NATO, w tym JCOP i NCOP. Istotną funkcją jest replikacja danych operacyjnych z wykorzystaniem autorskiego protokołu BRM, czyli Battlefield Replication Mechanism. Mechanizm ten pozwala na wymianę danych na poziomie taktycznym, także za pośrednictwem łączy radiowych o wąskim paśmie. Dzięki temu system może funkcjonować w warunkach ograniczonej przepustowości i działania mobilnego.
HMS C3IS JAŚMIN umożliwia również archiwizację danych, w tym warstw graficznych i komunikatów głosowych. Pozwala to na późniejsze odtworzenie przebiegu działań oraz analizę zdarzeń. System współpracuje ponadto z różnymi formatami map i podkładów topograficznych, w tym mapami rastrowymi, wektorowymi i modelami terenu. HMS C3IS JAŚMIN posiada rekomendacje i certyfikaty interoperacyjności NATO, referencje eksploatacyjne AON/ASzWoj oraz
znajduje się na sojuszniczej liście zaufanych produktów AFPL, obecnie określanej jako A2SL. System przeszedł również testy z wykorzystaniem referencyjnego systemu NATO MTRS i jest wdrożony oraz eksploatowany w Siłach Zbrojnych RP.
Drugim ważnym rozwiązaniem był BMS C3IS JAŚMIN, czyli Zautomatyzowany System Zarządzania Walką przeznaczony dla batalionu, kompanii, plutonu i drużyny. System został zaprojektowany do wykorzystania w pokładowych systemach wsparcia dowodzenia, działań wojsk i łączności, między innymi w wozach dowódczych i bojowych. BMS C3IS JAŚMIN może współpracować z systemami dowodzenia szczebla wyższego i niższego. Oznacza to możliwość wymiany danych między pododdziałami a systemami przeznaczonymi dla wyższych poziomów dowodzenia, takimi jak HMS C3IS JAŚMIN, a także z systemami przeznaczonymi dla pojedynczego żołnierza lub wyspecjalizowanych obszarów działania.
Na poziomie taktycznym BMS C3IS JAŚMIN służy do zwiększania świadomości sytuacyjnej wojsk i zapewnienia przewagi informacyjnej. System może przekazywać informacje o zagrożeniach oraz automatycznie informować o aktualnym położeniu sił własnych. Wspiera także bieżące zobrazowanie sytuacji taktycznej oraz śledzenie żołnierzy i jednostek własnych oraz sojuszniczych. Podobnie jak HMS, BMS C3IS JAŚMIN może wykorzystywać standardy NFFI i FFI oraz pełnić funkcję HUB-a wymiany danych o położeniu wojsk. System jest przeznaczony do pracy mobilnej i może automatycznie wymieniać dane operacyjne za pośrednictwem radiostacji.
BMS C3IS JAŚMIN umożliwia planowanie misji, przygotowywanie i obsługę planów, rozkazów oraz meldunków, a także prowadzenie dziennika działań. Użytkownicy mogą wprowadzać obiekty i znaki taktyczne za pomocą spersonalizowanego interfejsu, w tym interfejsu dotykowego. Dostępny jest także moduł szybkiej wymiany wiadomości tekstowych, wykorzystujący predefiniowane meldunki i szablony. System pozwala analizować warunki terenowe i prezentować przestrzeń w ujęciu trójwymiarowym. Może także analizować strefy Fresnela, co wspiera ocenę warunków propagacji sygnału radiowego i właściwe rozmieszczenie anten. W przypadku pojazdów bojowych ważna jest również funkcja integracji i monitorowania wyposażenia, obejmującego środki łączności, media transmisyjne, sensory, efektory oraz urządzenia końcowe.
BMS C3IS JAŚMIN obsługuje dane przechowywane w bazie modelu JC3IEDM programu MIP oraz mechanizmy ich replikacji z wykorzystaniem protokołu BRM. System może pracować z komunikatami w standardach MIP MEM, ADatP-3, OTH-GOLD, Link 11B, Link 16, a także VMF. Przewidziano również komunikację z żołnierzami z użyciem protokołu NATO JDSS. Rozwiązanie korzysta z różnych rodzajów podkładów topograficznych, w tym danych wektorowych, rastrowych i modeli terenu. Może być instalowane i konfigurowane automatycznie z wykorzystaniem oprogramowania Zarządzanie Modułami JAŚMIN.
BMS C3IS JAŚMIN posiada rekomendacje i certyfikaty interoperacyjności NATO, referencje eksploatacyjne AON/ASzWoj i jest wykorzystywany w Siłach Zbrojnych RP. System brał również udział w międzynarodowych przedsięwzięciach wojskowych, między innymi w ramach Wielostronnego Programu Interoperacyjności MIP, ćwiczeń COMBINED ENDEAVOR, NATO CWIX/CWID i BOLD QUEST. W 2010 roku przeszedł także testy, w tym testy mobilne, prowadzone przez MON podczas ćwiczenia ASTER. HMS i BMS C3IS JAŚMIN tworzą dwa uzupełniające się poziomy środowiska dowodzenia. HMS jest przeznaczony przede wszystkim do wsparcia dowodzenia na poziomie operacyjnym i taktycznym, natomiast BMS koncentruje się na dowodzeniu batalionem i jego pododdziałami. Ich współpraca ma zapewniać ciągłość wymiany danych pomiędzy różnymi szczeblami dowodzenia.
SZK JAŚMIN – technologia w służbie zarządzania kryzysowego
Ważnym elementem ekspozycji był SZK JAŚMIN, czyli Wielośrodowiskowy Zautomatyzowany System Zarządzania Kryzysowego. Rozwiązanie jest przeznaczone do wspierania działań podejmowanych podczas różnego rodzaju sytuacji kryzysowych. Może być wykorzystywane między innymi w czasie powodzi, poszukiwania osób zaginionych oraz innych operacji wymagających współdziałania wielu służb. Przedstawiciel firmy wskazywał, że system służy nie tylko do obserwowania bieżącej sytuacji, lecz także do planowania działań i kolejnych etapów operacji. Obejmuje to również planowanie czynności związanych z usuwaniem skutków zdarzenia i odbudową.
Przykładem zastosowania może być sytuacja powodziowa. System pozwala monitorować aktualny poziom wód, wykorzystując między innymi dane pochodzące z systemu Copernicus. Według przedstawiciela Teldat-u rozwiązanie sprawdziło się podczas operacji Feniks prowadzonej po powodzi i było intensywnie wykorzystywane przez Wojska Obrony Terytorialnej.
System umożliwia również zarządzanie informacjami o zasobach znajdujących się na określonym obszarze. Operator może sprawdzić dostępność wyposażenia, takiego jak łopaty i inne środki potrzebne podczas działań ratowniczych. Dane mogą być wyszukiwane dla konkretnego miejsca lub obszaru zaznaczonego na mapie.
Komponent mapowy systemu może zawierać zarówno wcześniej zgromadzone dane, jak i informacje wprowadzane przez użytkowników. Na mapach mogą znajdować się między innymi dane dotyczące jednostek Policji i Państwowej Straży Pożarnej, hydrantów, schronów czy granic administracyjnych. Użytkownik może także oznaczać miejsca zbiórki i ewakuacji, wyznaczać obszary poszukiwań oraz wskazywać inne punkty istotne z punktu widzenia prowadzonej operacji.
Funkcjonalność ta może mieć szczególne znaczenie podczas poszukiwania osób zaginionych. Służby mogą wskazywać na mapie teren działań i przypisywać zadania poszczególnym zespołom. System pozwala w ten sposób uporządkować przebieg operacji i ograniczać ryzyko pominięcia części obszaru. SZK JAŚMIN może również integrować obraz pochodzący z różnych urządzeń. Do systemu można podłączyć przekaz z drona, kamery GoPro, telefonu komórkowego lub innego źródła wideo.
SZK JAŚMIN został wyposażony także w moduł czatu, który może służyć do komunikacji pomiędzy poszczególnymi służbami i organizowania akcji. Kolejne funkcje dotyczą zakwaterowania oraz dostępności miejsc w szpitalach. Jak wyjaśniał przedstawiciel firmy, moduł zakwaterowania został wdrożony w województwie kujawsko-pomorskim. System pozwala na bieżące gromadzenie informacji o liczbie wolnych miejsc w hotelach i innych obiektach noclegowych. Podobna funkcja umożliwia monitorowanie liczby wolnych łóżek w szpitalach. Podobnie działa moduł szpitalny, który dostarcza informacji o wolnych łóżkach.
Założeniem systemu jest zgromadzenie w jednym środowisku danych pochodzących z wielu źródeł. Oprócz informacji własnych rozwiązanie może współpracować z zewnętrznymi systemami i usługami, dostarczającymi między innymi prognozy pogody oraz dane dotyczące ruchu statków i samolotów. Firma Teldat podkreśla, że rozwój systemu uwzględniał doświadczenia zdobywane podczas ćwiczeń oraz pracy w centrach zarządzania kryzysowego.
Mobilność i łączność – przenośne centrum dowodzenia
Na stoisku zaprezentowano również przenośne centrum zarządzania. Jego głównym zadaniem jest integracja środków łączności wykorzystywanych przez różne służby. Do urządzenia można podłączyć do sześciu radiostacji, należących na przykład do wojska, Policji czy straży pożarnej. Dzięki temu uczestnicy działań mogą prowadzić wspólną komunikację i wymieniać informacje w ramach jednego środowiska, zamiast korzystać z niezależnych, niepołączonych kanałów. Konfiguracja centrum może być dostosowana do potrzeb konkretnej operacji. Użytkownicy mogą tworzyć odrębne grupy komunikacyjne, obejmujące wybrane służby albo wszystkich uczestników działań. System może również wykorzystywać dostępne w danym miejscu środki transmisji danych, takie jak sieć 5G czy łącze Starlink. Wbudowany router pozwala na dystrybucję zapewnionego w ten sposób dostępu do sieci.
Uzupełnieniem oferty były węzły teleinformatyczne przeznaczone dla wojska. Teldat prezentuje je w dwóch odmianach: kontenerowej i przenośnej. Wersja kontenerowa może być zabudowana w kontenerze umieszczonym na podwoziu Jelcz, natomiast wariant przenośny jest przewożony w osobnych opakowaniach transportowych i może zostać rozwinięty bezpośrednio w rejonie prowadzenia działań
