Spis treści
Narodowy Program Odstraszania i Obrony „Tarcza Wschód” to jedno z najważniejszych przedsięwzięć strategicznych dla bezpieczeństwa Polski w ostatnich dekadach. Jego realizacja budzi ogromne zainteresowanie opinii publicznej i polityków. Dlatego tez poseł Mariusz Błaszczak z Prawa i Sprawiedliwości złożył interpelację poselska nr 15738 do ministra obrony narodowej w sprawie realizacji programu "Tarcza Wschód". Jak czytamy w uzasadnieniu:
"Program „Tarcza Wschód” był zapowiadany jako jeden z filarów wzmacniania bezpieczeństwa wschodniej granicy Rzeczypospolitej Polskiej oraz realna odpowiedź na rosnące zagrożenia hybrydowe i konwencjonalne. W przekazie medialnym projekt przedstawiany jest jako przedsięwzięcie strategiczne, pilne i bezprecedensowe. Tymczasem w terenie – jak wynika z licznych sygnałów, które do mnie docierają – obraz jest zdecydowanie mniej imponujący. Do mojego biura poselskiego napływają informacje od samorządowców z województw przygranicznych, że prace postępują wolno, a w niektórych lokalizacjach prace nie są realizowane w ogóle. Pojawiają się wątpliwości dotyczące tempa realizacji inwestycji, koordynacji z jednostkami samorządu terytorialnego oraz realnego zabezpieczenia finansowego projektu".
Dlatego też poseł zadał następujące pytania:
- Ile kilometrów fizycznych umocnień, zapór inżynieryjnych, fortyfikacji terenowych lub innych elementów infrastruktury w ramach programu „Tarcza Wschód” zostało faktycznie wybudowanych do dnia udzielenia odpowiedzi na niniejszą interpelację?
- Ile kilometrów infrastruktury jest obecnie w budowie, a ile znajduje się wyłącznie na etapie projektowym lub koncepcyjnym?
- Jaki jest szczegółowy harmonogram realizacji programu – z podziałem na lata oraz województwa przygraniczne?
- Jakie środki finansowe zostały zabezpieczone w budżecie państwa na realizację programu w roku bieżącym oraz w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa?
- Jaka część tych środków została już zakontraktowana, a jaka faktycznie wydatkowana?
- Czy Ministerstwo Obrony Narodowej przeprowadziło analizę ryzyka opóźnień realizacyjnych? Jeżeli tak – jakie czynniki wskazano jako najistotniejsze zagrożenia dla terminowej realizacji programu?
- W jaki sposób MON współpracuje z samorządami w zakresie uzgodnień lokalizacyjnych, środowiskowych i infrastrukturalnych? Czy potwierdza Pan sygnały o problemach organizacyjnych i braku płynności decyzyjnej?
- Czy prawdą jest, że w części odcinków granicy nadal nie rozpoczęto prac budowlanych mimo wcześniejszych zapowiedzi publicznych?
- Jakie konkretne zdolności operacyjne Sił Zbrojnych RP zostały już realnie zwiększone dzięki dotychczasowej realizacji programu „Tarcza Wschód”?
Ponad 650 milionów złotych w budżecie na 2026 rok
Jak możemy przeczytać w odpowiedzi sekretarza stanu w MON Pawła Bejdy w budżecie resortu obrony narodowej na 2026 rok na realizację programu Tarcza Wschód zarezerwowano środki w łącznej wysokości ponad 652 milionów złotych. Kwota ta została podzielona na dwie główne kategorie: wydatki bieżące: ponad 160 mln zł oraz wydatki majątkowe: ponad 491 mln zł. Co istotne, Ministerstwo Obrony Narodowej zaznacza, że łączna kwota przeznaczona na program do końca 2026 roku może jeszcze ulec zwiększeniu.
Dotychczasowe osiągnięcia – co już udało się zrealizować?
Odpowiedź MON jasno wskazuje, że program nie jest jedynie planem na papierze. Od momentu jego ustanowienia podjęto konkretne działania inżynieryjne. Do tej pory zabezpieczono ponad 61 km granicy państwowej. Działania te polegały na rozbudowie istniejącej fizycznej bariery na granicy Polski z Federacją Rosyjską oraz Republiką Białorusi.
Kluczowe dla przyspieszenia prac okazały się zmiany legislacyjne wprowadzone w 2025 roku. Umożliwiły one rozpoczęcie budowy pierwszych miejsc składowania materiałów fortyfikacyjnych już w drugiej połowie ubiegłego roku. To strategiczny krok, który bezpośrednio wpłynął na bezpieczeństwo materiałowe tak ogromnego przedsięwzięcia, jakim jest program Tarcza Wschód.
Resort obrony ma ambitne plany na najbliższe lata. W 2026 roku planowana jest dalsza, linearna rozbudowa Tarczy Wschód. Głównym celem będzie budowa kolejnych kilometrów miejsc składowania materiałów fortyfikacyjnych. Dzięki temu możliwe będzie szybkie i sprawne zabezpieczenie dodatkowych około 207 kilometrów granicy. Stworzenie sieci takich magazynów jest kluczowe dla zdolności do błyskawicznej reakcji w sytuacji zagrożenia.
Jak się podkreśla w odpowiedzi:
"Wdrożenie programu Tarcza Wschód umożliwiło zwiększenie zdolności Sił Zbrojnych RP w obszarze inżynierii wojskowej, rozpoznania, logistyki oraz łączności. Realizacja przedmiotowego programu pozwoliła m.in. na budowę obiektów infrastruktury z wykorzystaniem blach stalowych pozwalających na realizację obiektów magazynowych, garaży, hal przez pododdziały wyposażone w specjalistyczny sprzęt budowlany (taki jak Ultimate Building Machine), jak również rozbudowę infrastruktury teleinformatycznej oraz inżynieryjnej umożliwiającej rozmieszczenie sensorów rozpoznania bliżej linii styczności z potencjalnym przeciwnikiem".
Logistyka, procedury i klauzula niejawności
Realizacja tak złożonego programu wymaga intensywnych działań organizacyjnych i przygotowawczych. Obecnie 12 kolejnych zadań znajduje się w toku procedur przygotowawczych, które zmierzają do ich zakontraktowania. Resort zapewnia, że celem jest sprawne uruchamianie kolejnych postępowań i kontraktów w dalszej części roku budżetowego.
Budowa infrastruktury obronnej, w tym Liniowych Rubieży Inżynieryjnych (LRI) i miejsc składowania, odbywa się na nieruchomościach pozyskiwanych z zasobów Skarbu Państwa oraz kupowanych od prywatnych właścicieli. Proces ten dotyczy głównie województwa warmińsko-mazurskiego oraz podlaskiego i jest planowany na lata 2026-2028.
Należy jednak podkreślić, że opinia publiczna nie pozna wszystkich szczegółów. Jak informuje MON, szczegółowy harmonogram zadań oraz stopień zaawansowania prac objęty jest klauzulą niejawności zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych.
