- Rząd może podpisać umowę z KE w sprawie programu SAFE, nawet jeśli prezydent zawetuje ustawę wdrażającą ten program w Polsce. Ustawa ta dotyczy bowiem instrumentu finansowego w BGK, a nie bezpośrednio przyznanych środków.
- Program SAFE to unijna inicjatywa mająca na celu umożliwienie państwom członkowskim inwestycji w obronność poprzez nisko oprocentowane pożyczki, z czego Polska ma być jednym z głównych beneficjentów (ok. 43,7 mld euro).
- Prezydent zgłasza zastrzeżenia do ustawy wdrażającej program SAFE, proponując poprawki dotyczące warunków udzielania i spłaty pożyczki, jednak rząd jest zdeterminowany do rozwiania tych wątpliwości w drodze dialogu.
Czym jest program SAFE i jakie są jego założenia?
Program SAFE to inicjatywa Unii Europejskiej, której celem jest umożliwienie państwom członkowskim szybkich inwestycji w obronność poprzez zaciąganie nisko oprocentowanych pożyczek. Środki te mają być przeznaczone przede wszystkim na zakup sprzętu wojskowego od europejskich producentów.
Polska ma być jednym z głównych beneficjentów programu, z przewidywaną kwotą około 43,7 mld euro z całkowitej puli 150 mld euro. Program ma na celu wzmocnienie bezpieczeństwa i zdolności obronnych państw członkowskich w obliczu zmieniającej się sytuacji geopolitycznej.
Dlaczego ustawa budzi kontrowersje?
Mimo że program SAFE jest postrzegany jako kluczowy dla wzmocnienia obronności, ustawa wdrażająca go w Polsce budzi pewne wątpliwości. Rzecznik prezydenta, Rafał Leśkiewicz, poinformował, że szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki oraz szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Sławomir Cenckiewicz rozpoczęli prace nad poprawkami do projektu ustawy.
Proponowane zmiany mają dotyczyć warunków udzielenia pożyczki oraz jej spłaty w ramach programu SAFE. Te działania wskazują na potrzebę doprecyzowania niektórych aspektów prawnych i finansowych, aby zapewnić transparentność i bezpieczeństwo dla państwa.
Rozmowy z Pałacem Prezydenckim: Czy uda się rozwiać wątpliwości?
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka wyraziła determinację w prowadzeniu rozmów z Pałacem Prezydenckim w celu rozwiania wszelkich wątpliwości. Jak podkreśliła w rozmowie w Trójce Polskiego Radia, „Jeżeli są wątpliwości po stronie Pałacu Prezydenckiego, będę je do końca rozwiewać, bo wiem, jak ten program jest skonstruowany i wiem, że jest dobrze skonstruowany i wiem, że jest potrzebny po to, żebyśmy byli bezpieczni”. Kontynuacja dialogu ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia konsensusu i sprawnego wdrożenia programu, który jest uznawany za istotny dla bezpieczeństwa Polski.
Znaczenie ustawy a przyznane środki
Pełnomocniczka rządu jasno zaznaczyła, że ustawa o SAFE nie dotyczy samych środków finansowych przyznanych Polsce w ramach programu. Jej głównym celem jest stworzenie instrumentu finansowego w Banku Gospodarstwa Krajowego, który będzie zarządzał napływającymi pieniędzmi. Obejmuje to opisanie mechanizmów zapewniających płynność oraz kontrolę i audyt wydatków. To rozróżnienie jest istotne, ponieważ sugeruje, że nawet w przypadku weta prezydenta, możliwość pozyskania środków z programu SAFE dla Polski może pozostać otwarta, choć proces ich zarządzania i kontroli wymagałby alternatywnych rozwiązań prawnych.
