- Prezydent Karol Nawrocki wyraża obawy dotyczące programu SAFE, podkreślając potrzebę gwarancji bezpieczeństwa dla Polski.
- Kwestionuje warunki programu SAFE, zwłaszcza możliwość swobodnego wydatkowania środków i okres realizacji projektów.
- Nawrocki apeluje o ujawnienie listy 139 projektów i uczciwą debatę, aby Polacy poznali prawdziwy koszt zobowiązania.
- Czy obawy prezydenta są uzasadnione i co program SAFE oznacza dla przyszłości polskiego bezpieczeństwa?
Wątpliwości prezydenta dotyczące programu SAFE
Karol Nawrocki odniósł się do programu SAFE, zwracając uwagę na aspekt suwerennościowy oraz na to, na ile swobodnie Polska będzie mogła wydatkować te pieniądze w kontekście zasady warunkowości. Prezydent podkreślił, że podstawową zasadą budowy bezpieczeństwa jest pewność, a co za tym idzie, Polska musi mieć gwarancję, że środki te nie będą wstrzymane czy zawieszone. Zaznaczył również, że potrzebna jest chłodna ocena, spokój, uczciwa debata, a nie polityczny zgiełk.
Nawrocki ocenił też, że w związku z pytaniami dotyczącymi kontroli i przejrzystości wydatków w ramach programu SAFE, zasadne jest ujawnienie listy przewidzianych do realizacji 139 projektów. Podkreślił, że to olbrzymi dług, który będzie spłacany przez państwo polskie przez dziesięciolecia, dlatego Polacy mają prawo wiedzieć, jaki będzie prawdziwy koszt zaciągniętego zobowiązania oraz na jakich warunkach będzie one udzielane.
Karol Nawrocki poruszył również kwestię okresu wydatkowania środków z programu SAFE, który przewidziany jest do 2030 roku. Stwierdził, że zasadne wydają się także wątpliwości ekspertów dotyczące okresu wydatkowania środków do 2030 roku. Według prezydenta rodzi to naturalne pytania o rzeczywistą możliwość rozbudowy linii produkcyjnych polskiego przemysłu zbrojeniowego w tak krótkim czasie przy użyciu tych pożyczek.
Program SAFE wzmocni polskie bezpieczeństwo?
Program SAFE (Strategic European Fund for Defence) to pożyczkowy mechanizm finansowania zbrojeń państw członkowskich UE, którego celem jest szybkie zwiększenie zdolności obronnych Europy oraz wsparcie przemysłu obronnego na kontynencie. Łączna pula programu to ok. 150 mld euro w formie nisko oprocentowanych pożyczek na zakupy uzbrojenia i sprzętu wojskowego produkowanego głównie w Europie, a jego największym beneficjentem jest Polska, której plan obejmuje 139 projektów o wartości 43,7 mld euro, co przekłada się na blisko 200 mld zł potencjalnego finansowania.
Magdalena Sobkowiak-Czarnecka, pełnomocniczka rządu ds. SAFE w rozmowie z Portalem Obronnym zwróciła uwagę, że środki zostaną wydane m.in. na „wzmocnienie tarczy wschód, cyberprzestrzeni, bezpieczny Bałtyk, tarczę antydronową System San, wsparcie rakietowe i przeciwrakietowe”.
