Modernizacja Sił Zbrojnych RP. MON ujawnia kluczowe plany na 2026 rok i kolejne lata

W kwietniu poseł Aleksandra Gajewska złożyła interpelacje nr 16494 do ministra obrony narodowej w sprawie modernizacji Sił Zbrojnych RP. Jak pisała w uzasadnieniu:

"W związku ze wzrostem wydatków na bezpieczeństwo oraz planowanym budżetem obronnym na 2026 r., który ma przekroczyć 200 mld zł (blisko 5% PKB), a także informacjami o pozyskaniu przez Polskę 43,7 mld euro z instrumentu SAFE na modernizację Sił Zbrojnych RP oraz budowę odporności państwa". 

Dlatego zadała następujące pytania:

1. Jak kształtuje się planowany podział środków budżetu obronnego na 2026 r. pomiędzy główne obszary wydatków?
2. Jak rząd planuje rozłożyć środki z instrumentu SAFE pomiędzy główne cele finansowania?
3. Jakie postępy odnotowano w procesie zwiększania udziału krajowej wartości dodanej w zamówieniach modernizacyjnych realizowanych z udziałem zagranicznych podmiotów, np. pozyskania systemów Homar-K, AH-64 czy budowy systemu Narew?
4. Jakie działania podejmowane są w celu zwiększenia udziału polskich przedsiębiorstw w realizacji programów modernizacyjnych Wojska Polskiego, tak jak ma to miejsce w przypadku np. produkcji armatohaubic Krab czy bojowych wozów piechoty Borsuk?
5. Jak wyglądają postępy w realizacji programów dobrowolnych powszechnych szkoleń wojskowych i realizacji programu "Szpej", czyli doposażenia żołnierzy w sprzęt indywidualny?

Finansowanie i strategiczne priorytety

Transfer technologii i rola polskiego przemysłu obronnego

Jednym z kluczowych założeń modernizacji jest maksymalne zaangażowanie polskiego przemysłu. MON podkreśla, że zagraniczne kontrakty na dostawy sprzętu wojskowego są nierozerwalnie związane z transferem technologii. Współpraca przemysłowa odbywa się na trzech poziomach: poprzez umowy offsetowe, bezpośredni transfer wiedzy w ramach głównych kontraktów lub na drodze współpracy między konkretnymi firmami. Jak czytamy:

"W ramach przedmiotowej współpracy ustanawiane są w polskim przemyśle obronnym nowe zdolności obejmujące m.in. produkcję wybranego sprzętu wojskowego lub jego podzespołów, a także późniejsze serwisowanie, naprawy i modernizacje w cyklu życia"

Aby zapewnić stabilność i efektywność tych procesów, trwają prace nad Narodowym Programem Gotowości Zbrojeniowej Państwa. Równolegle Ministerstwo Rozwoju i Technologii, we współpracy z MON, opracowuje Strategię Rozwoju Przemysłu Obronnego. Jak czytamy:

"Powyższe działania powinny przełożyć się na stabilność dostaw, rozbudowę zdolności produkcyjnych i rozszerzenie portfolio produktów polskiego przemysłu obronnego w korelacji z potrzebami Sił Zbrojnych RP".

Szkolenia dla cywilów biją rekordy popularności

Modernizacja armii to nie tylko sprzęt, ale również ludzie. MON z powodzeniem realizuje szereg dobrowolnych, powszechnych szkoleń wojskowych, które cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Od 2025 roku prowadzony jest pilotażowy projekt Powszechnych Dobrowolnych Szkoleń Obronnych „wGotowości”, w którym do tej pory wzięło udział już ok. 18,3 tys. osób. Program jest skierowany zarówno do obywateli indywidualnych, jak i zorganizowanych grup z firm czy urzędów.

Inne inicjatywy również przyciągają tłumy chętnych:

• „Trenuj z wojskiem”: program dla dorosłych i młodzieży (od 15. roku życia), który ukończyło łącznie ponad 36 tysięcy osób.
• „Trenuj jak żołnierz”: bardziej zaawansowane szkolenie, które ukończyło ok. 1 tysiąc osób.
• „Samoobrona kobiet – Zaufaj Wojsku”: wzięło w nim udział ponad 6,5 tys. kobiet.
• „Wakacje z wojskiem”: forma Dobrowolnej Zasadniczej Służby Wojskowej, którą ukończyło ok. 16,7 tys. osób.

Program „Szpej” – nowoczesne wyposażenie dla żołnierza

Równolegle do zakupów ciężkiego sprzętu, MON kontynuuje realizację programu „Szpej”, którego celem jest zapewnienie każdemu żołnierzowi nowoczesnego indywidualnego wyposażenia i umundurowania. Zakupy realizowane są na podstawie umów wieloletnich, a zaopatrywanie jednostek odbywa się bez zakłóceń.

Co ważne, program nie ogranicza się jedynie do dostaw. Prowadzone są ciągłe prace rozwojowe i modernizacyjne nad używanymi elementami ekwipunku. Główny nacisk kładziony jest na poprawę parametrów pod kątem ergonomii, funkcjonalności, a przede wszystkim bezpieczeństwa i komfortu żołnierzy. Procedowane są także zmiany w przepisach, które mają dostosować normy i zasady noszenia umundurowania do realnych potrzeb na współczesnym polu walki. MON podkreśla, że program „Szpej” jest w fazie ciągłej realizacji, a jego szczegółowe dane, ze względów bezpieczeństwa, stanowią informację niejawną.