Spis treści
Polska armia wkracza w nową erę zarządzania zasobami ludzkimi. Generał Wiesław Kukuła, Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, poinformował za pośrednictwem platformy X 9 lipca o strategicznej inicjatywie, która ma odmienić sposób, w jaki wojsko identyfikuje i rozwija potencjał swoich żołnierzy.
"W przyszłym roku rozpoczynamy wdrażanie systemu zarządzania talentami naszych ludzi. Jednym z jego narzędzi będzie Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK)" – napisał generał.
Jak zaznaczył generał system obejmie wszystkich żołnierzy rozpoczynających służbę wojskową. Następnie, system będzie sukcesywnie rozszerzany na kolejne grupy żołnierzy, którzy już pełnią służbę, co pozwoli na objęcie nim całej kadry. Aktualnie kończona jest faza testów, podczas której system jest testowany w rzeczywistych warunkach służby. Po jej zakończeniu i gruntownej walidacji, Siły Zbrojne RP rozpoczną pełne wdrożenie systemu zarządzania talentami i kompetencjami w 2027 roku. Celem nadrzędnym jest maksymalne wykorzystanie potencjału każdego żołnierza poprzez dopasowanie jego naturalnych predyspozycji, umiejętności i kompetencji do konkretnych zadań i ścieżek kariery w strukturach Sił Zbrojnych.
Wdrożenie tego systemu zarządzania talentami i kompetencjami jest bezpośrednią realizacją jednego z priorytetów strategicznych określonych w ramach „Wielkiej Siódemki” Szefa Sztabu Generalnego WP. Priorytet ten koncentruje się na budowie potencjału osobowego zgodnie z zasadą „ilości zwielokrotnionej jakością”. Pomysłodawcą i głównym motorem napędowym wprowadzanych zmian jest Zarząd Organizacji i Zasobów Osobowych – P1 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Realizuje on to przedsięwzięcie na podstawie stosownej decyzji ministra obrony narodowej oraz w ścisłej współpracy z szeregiem instytucji wojskowych i cywilnych.
Opracowanie tak zaawansowanego narzędzia jest realizowane z inicjatywy Ministra Obrony Narodowej oraz Szefa Sztabu Generalnego WP. Nad jego stworzeniem i weryfikacją czuwa starannie dobrany, interdyscyplinarny zespół specjalistów. W maju 2025 roku w Akademii Wojsk Lądowych we Wrocławiu odbył się kluczowy etap walidacji kwestionariusza. Celem tych prac było dostarczenie odpowiedzi na pytania dotyczące trafności, skuteczności oraz rzetelności opracowywanego narzędzia.
W skład zespołu weszli eksperci reprezentujący kluczowe instytucje wojskowe, co gwarantuje kompleksowe i wielowymiarowe podejście do projektu. Byli to przedstawiciele:
- Sztabu Generalnego Wojska Polskiego,
- Centrum Doktryn i Szkolenia Sił Zbrojnych,
- Akademii Wojsk Lądowych,
- Wojskowej Akademii Technicznej,
- Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni,
- Dowództwa Wojsk Obrony Terytorialnej.
Czterodniowe prace Zespołu ds. Walidacji miały dostarczyć odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące trafności, skuteczności oraz rzetelności opracowywanego narzędzia.
Filozofia zmian w Wojsku Polskim: Dlaczego system zarządzania talentami jest kluczowy?
Kluczowe znaczenie dla zrozumienia istoty i skali tej transformacji ma wypowiedź gen. Wiesława Kukuły, Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Podkreśla on, że:
"Zdolności Sił Zbrojnych RP budują ludzie – suma ich indywidualnych kompetencji, talentów i doświadczeń. Dlatego musimy przyspieszyć zmianę sposobu zarządzania personelem: lepiej poznawać potencjał każdego żołnierza, świadomie go rozwijać i właściwie wykorzystywać, uwzględniając również jego aspiracje oraz oczekiwania zawodowe. Systemu zarządzania talentami i kompetencjami nie można postrzegać wyłącznie w kontekście nowych procedur i narzędzi, a raczej zmiany filozofii zarządzania personelem. Jego celem jest tworzenie przejrzystych ścieżek rozwoju i organizacji, która umożliwia rozwijanie potencjału swoich ludzi, wzmacniając w ten sposób własne zdolności”.
Przygotowanie i wdrożenie systemu zarządzania talentami i kompetencjami SZ RP stanowi jedno z najbardziej kluczowych przedsięwzięć realizowanych obecnie przez Sztab Generalny Wojska Polskiego w obszarze transformacji systemu zarządzania zasobami osobowymi. W projekt zaangażowanych jest kilkudziesięciu specjalistów, reprezentujących różnorodne dziedziny wiedzy. Wśród nich znajdują się psychologowie, eksperci wojskowi z wieloletnim doświadczeniem, specjaliści w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi (HR), metodolodzy badań, analitycy danych oraz informatycy. Dzięki tej interdyscyplinarnej współpracy, obejmującej przedstawicieli wielu środowisk naukowych i praktycznych, powstaje nowoczesne rozwiązanie, które ma precyzyjnie odpowiadać na specyficzne potrzeby współczesnych Sił Zbrojnych RP. Warto podkreślić, że system ten, choć zaawansowany, nie będzie miał na celu zastępowania dowódców w podejmowaniu kluczowych decyzji personalnych. Jego główną funkcją będzie dostarczanie uporządkowanych, obiektywnych i rzetelnych informacji, które będą wspierać procesy kwalifikowania, planowania rozwoju oraz optymalnego wykorzystania potencjału każdego żołnierza.
Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK): Jak działa i co ocenia?
Istotne jest zrozumienie, czym WKK nie jest: nie jest to tradycyjny egzamin z wiedzy wojskowej ani klasyczne badanie psychologiczne. Jego cel jest znacznie szerszy i bardziej złożony – ma na celu wielowymiarowe rozpoznanie wiedzy, kompetencji i predyspozycji zarówno kandydatów, jak i żołnierzy. Obejmuje to również analizę potencjału poznawczo-behawioralnego, który jest niezwykle istotny z punktu widzenia efektywnego pełnienia służby wojskowej w różnorodnych warunkach.
Celem WKK nie będzie przypisywanie żołnierza do jednej, z góry ustalonej i zamkniętej ścieżki kariery. Wręcz przeciwnie, narzędzie to ma służyć dostarczaniu kompleksowych informacji, które wesprą lepsze rozpoznanie indywidualnego potencjału, predyspozycji oraz możliwych kierunków rozwoju każdego żołnierza. Wyniki uzyskane z WKK będą cennym wsparciem w wielu procesach: kwalifikowania, doradztwa zawodowego, planowania rozwoju oraz zarządzania kompetencjami w całych Siłach Zbrojnych RP.
Docelowo, Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji będzie imponującym narzędziem, składającym się z 14 400 pytań, obejmujących dwanaście różnorodnych obszarów wiedzy. Zakres ten jest niezwykle szeroki i rozciąga się od nauk ścisłych, takich jak matematyka, fizyka, chemia, informatyka, elektronika i mechanika, po nauki humanistyczne i społeczne, w tym historię, wiedzę o społeczeństwie, geografię, język polski, podstawy ekonomii oraz zagadnienia biologiczne. WKK będzie składał się z kilku modułów oceny, które będą diagnozować wiedzę, kompetencje i potencjał. Ponadto, system będzie wyposażony w moduł analizy danych i rekomendacji kadrowych, a także w zaawansowaną platformę informatyczną, umożliwiającą prowadzenie badań i efektywne gromadzenie wyników.
Polecany artykuł:
Unikalnym elementem WKK jest jego mechanizm adaptacyjny. Dzięki niemu, kwestionariusz będzie dobierał kolejne pytania na podstawie wcześniejszych odpowiedzi użytkownika oraz wynikającego z nich poziomu wiedzy. Oznacza to, że żołnierz nie będzie musiał odpowiadać na wszystkie kilkanaście tysięcy pytań, co znacząco usprawni proces diagnostyczny i uczyni go bardziej spersonalizowanym.
Na obecnym, pilotażowym etapie, w ramach WKK rozwijane są trzy kluczowe narzędzia:
- „TEST NA START” – narzędzie to służy do oceny poziomu wiedzy kandydatów do służby wojskowej oraz żołnierzy.
- „TEST KOMPETENCJE” – jego zadaniem jest diagnozowanie kompetencji przywódczych i specjalistycznych, kluczowych dla efektywnego funkcjonowania w wojsku.
- „TEST POTENCJAŁ” – narzędzie to ma za zadanie diagnozować potencjał poznawczo-behawioralny kandydatów do służby i żołnierzy, co pozwala na identyfikację ukrytych predyspozycji.
Platforma WKK została zaprojektowana jako rozwiązanie składające się z dwóch głównych elementów, odpowiadających za kolejne etapy oceny kompetencji użytkowników: Test na Start oraz Test Kompetencje. Pierwszym wdrażanym modułem jest Test na Start, przeznaczony przede wszystkim dla osób rozpoczynających służbę wojskową. Kolejne etapy rozwoju obejmują przygotowanie i integrację następnych funkcjonalności systemu, co zapewni jego kompleksowość i wszechstronność.
Test na Start umożliwia przeprowadzenie wstępnej oceny wiedzy, kompetencji oraz predyspozycji użytkownika. Przed przystąpieniem do testu, użytkownik uzupełnia elektroniczną metryczkę, która zawiera szereg istotnych informacji dotyczących jego wykształcenia, doświadczenia zawodowego, posiadanych kwalifikacji, znajomości języków obcych, zainteresowań oraz innych kompetencji, które mogą być istotne z punktu widzenia procesu kwalifikacji do służby. Następnie użytkownik przystępuje do samego testu, który obejmuje dwa główne obszary: ogólny (składający się z 6 dziedzin wiedzy i łącznie 90 pytań) oraz techniczny (również obejmujący 6 dziedzin wiedzy i łącznie 90 pytań). Zastosowany w teście mechanizm adaptacyjny dobiera kolejne pytania na podstawie wcześniejszych odpowiedzi użytkownika oraz prezentowanego przez niego poziomu wiedzy, co pozwala na przeprowadzenie indywidualnej i precyzyjnej oceny kompetencji.
Po zakończeniu testu, uzyskane wyniki są analizowane przez zaawansowany algorytm kwalifikacyjno-rekomendacyjny. Mechanizm ten ma za zadanie wspierać tworzenie kompleksowego profilu kompetencyjnego dla każdego żołnierza oraz przyporządkowywanie go do odpowiednich obszarów, grup stanowisk i specjalności wojskowych. Proces ten obejmuje analizę uzyskanych wyników, przygotowanie profilu kompetencyjnego, wsparcie w przyporządkowaniu użytkownika do odpowiednich obszarów, a także wskazanie grup stanowisk i specjalności wojskowych, które są najbardziej dopasowane do jego profilu kompetencyjnego. Zgromadzone dane będą następnie wykorzystywane w procesach związanych z kwalifikacją oraz planowaniem rozwoju zawodowego, co pozwoli na optymalne wykorzystanie potencjału ludzkiego w armii.
Inspiracje z NATO: Polskie rozwiązanie w kontekście międzynarodowym
Projektując Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK), twórcy przeanalizowali doświadczenia wybranych armii NATO, które już od dawna wykorzystują zaawansowane rozwiązania umożliwiające lepsze dopasowanie kwalifikacji, predyspozycji i aspiracji żołnierzy do dynamicznie zmieniających się potrzeb sił zbrojnych. Przykładem są US Army, która opiera zarządzanie talentami między innymi na cyfrowych profilach wiedzy, umiejętności i zachowań, oraz British Army, która rozwija portal zarządzania karierą oraz Army Talent Framework. W Stanach Zjednoczonych już na etapie rekrutacji szeroko stosowany jest test ASVAB, wspierający ocenę predyspozycji kandydatów i kierowanie ich do odpowiednich specjalności wojskowych.
Należy jednak podkreślić, że WKK nie jest ani tłumaczeniem, ani prostą adaptacją zagranicznych testów, w tym ASVAB. Z zagranicznych doświadczeń zaczerpnięto przede wszystkim ogólną ideę i koncepcję wykorzystania ustrukturyzowanej diagnozy kompetencji w procesie zarządzania personelem. Sam kwestionariusz został opracowany od podstaw przez interdyscyplinarny zespół ekspertów wojskowych i cywilnych. Jest to autorskie polskie rozwiązanie, które zostało precyzyjnie dostosowane do specyfiki Sił Zbrojnych RP, polskiego systemu szkolenia wojskowego, krajowych uwarunkowań organizacyjnych, a także realiów społecznych i specyfiki funkcjonowania Wojska Polskiego. Dzięki temu WKK odpowiada na unikalne potrzeby Sił Zbrojnych RP, jednocześnie uwzględniając cenne wnioski z analizy wybranych zagranicznych systemów zarządzania talentami i kompetencjami.
Kto stoi za projektem? Instytucje i specjaliści zaangażowani w rozwój WKK
Sukces i kompleksowość projektu Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji są wynikiem zaangażowania wielu kluczowych instytucji oraz wybitnych specjalistów.
Sztab Generalny Wojska Polskiego jest głównym pomysłodawcą i inicjatorem systemu zarządzania talentami i kompetencjami Sił Zbrojnych RP jest Zarząd Organizacji i Zasobów Osobowych – P1 Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. To właśnie ten Zarząd odpowiada za wyznaczanie strategicznych kierunków prac, koordynację współdziałania wszystkich instytucji zaangażowanych w opracowanie i wdrożenie nowych rozwiązań, a także za zapewnienie spójności i efektywności całego procesu.
Eksperci z Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) odegrali kluczową rolę w opracowaniu merytorycznej bazy Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji. Naukowcy ze wszystkich wydziałów akademickich WAT przygotowali i zweryfikowali imponującą liczbę 14 400 pytań testowych. Pytania te obejmują dwanaście dziedzin wiedzy, od nauk ścisłych i technicznych po nauki humanistyczne, społeczne, ekonomiczne i biologiczne. Zostały one sklasyfikowane według pięciostopniowej skali trudności, uzupełnione o poprawne odpowiedzi i precyzyjnie dostosowane do wymagań przyszłego systemu diagnostycznego, co gwarantuje ich wysoką jakość i trafność.
W opracowanie Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji aktywnie zaangażowała się również kadra naukowa z Zakładu Badań nad Przywództwem Akademii Wojsk Lądowych. W jej skład wchodzą pierwsi w Wojsku Polskim certyfikowani asesorzy diagnozy kompetencyjnej metodą Assessment/Development Center (AC/DC). Metoda ta stanowi podstawę metodyki tworzenia kwestionariusza, a jej założenia zostały starannie dostosowane do specyficznych potrzeb rekrutacji, diagnozowania potencjału oraz doboru kadr w Siłach Zbrojnych RP, zapewniając najwyższe standardy oceny.
Program pilotażowy, kluczowy dla weryfikacji systemu w praktyce, jest obecnie realizowany w 15 jednostkach wojskowych rozmieszczonych na terenie całego kraju. W tych jednostkach Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji podlega gruntownej weryfikacji w rzeczywistych warunkach służby. Doświadczenia zgromadzone od uczestników pilotażu oraz kadry dowódczej będą miały nieocenione znaczenie dla dalszego doskonalenia zarówno samego narzędzia diagnostycznego, jak i całego systemu zarządzania talentami i kompetencjami Sił Zbrojnych RP.
Eksperci z Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni (DKWOC) odegrali fundamentalną rolę w stworzeniu technologicznego zaplecza projektu. Opracowali oni zaawansowaną platformę informatyczną Wojskowego Kwestionariusza Kompetencji, która umożliwia efektywne pozyskiwanie, gromadzenie i analizowanie danych o kompetencjach personelu Sił Zbrojnych RP.
Ponadto, w projekt zaangażowane są również inne ważne instytucje, takie jak Departament Wojskowej Służby Zdrowia MON, Centralne Wojskowe Centrum Rekrutacji oraz Akademia Sztuki Wojennej, co świadczy o szerokiej kooperacji i multidyscyplinarnym podejściu do rozwoju tego innowacyjnego systemu.
Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji (WKK), jako narzędzie analityczne, powstał w toku prac nad „Koncepcją zarządzania kompetencjami i talentami w Siłach Zbrojnych RP (Talent Management)”. Jego głównym celem jest wspieranie procesów oceny kompetencji, kwalifikacji oraz planowania rozwoju zawodowego w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Implementacja WKK realizowana jest poprzez dedykowaną platformę informatyczną, opracowaną przez ekspertów Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni (DKWOC). Platforma ta umożliwia pozyskiwanie i analizę informacji dotyczących kwalifikacji, doświadczenia oraz kompetencji osób rozpoczynających służbę. Zebrane dane pozwalają na tworzenie precyzyjnych profili kompetencyjnych oraz wspierają procesy związane z kwalifikacją, doborem specjalności wojskowych i zarządzaniem potencjałem kadrowym Sił Zbrojnych RP.
Zakres prac realizowanych przez ekspertów DKWOC w ramach tego projektu jest niezwykle szeroki i obejmuje kompleksowy proces projektowania, budowy i rozwoju całego rozwiązania informatycznego. Do głównych obszarów ich pracy należą: opracowanie oraz utrzymanie aplikacji służącej do przeprowadzania testów kompetencji; przygotowanie środowiska umożliwiającego uruchamianie i obsługę platformy; rozwój i utrzymanie oprogramowania; opracowanie zaawansowanych mechanizmów analizy wyników; budowa algorytmów wspierających proces kwalifikacyjno-rekomendacyjny; oraz przygotowanie architektury rozwiązania, która umożliwi dalszą rozbudowę i integrację z kolejnymi systemami.
Jak zaznacza Sztab Generalny WP w komunikacie w ramach prac nad Wojskowym Kwestionariuszem Kompetencji przeprowadzono szereg testów oraz walidacji rozwiązania. Ich celem była weryfikacja poprawności przyjętych założeń funkcjonalnych oraz przygotowanie solidnych podstaw do dalszej rozbudowy systemu. Kolejne etapy rozwoju platformy obejmują integrację z modułem Test Kompetencje, rozszerzenie zakresu analizowanych danych, rozwój funkcjonalności wspierających procesy diagnostyczne i kwalifikacyjne, a także integrację z innymi systemami wspierającymi zarządzanie zasobami osobowymi Sił Zbrojnych RP.
Wojskowy Kwestionariusz Kompetencji stanowi kluczowy element działań ukierunkowanych na rozwój nowoczesnych narzędzi wspierających zarządzanie potencjałem kadrowym Sił Zbrojnych RP. Przygotowana przez ekspertów DKWOC platforma obejmuje zarówno warstwę aplikacyjną, środowisko systemowe, jak i zaawansowane mechanizmy analityczne odpowiedzialne za przetwarzanie wyników. Opracowana architektura zapewnia możliwość dalszej rozbudowy rozwiązania oraz integracji kolejnych funkcjonalności związanych z oceną kompetencji, kwalifikacją i planowaniem rozwoju zawodowego, co czyni ją elastyczną i przyszłościową.
Na podstawie komunikatu prasowego Sztabu Generalnego WP i DKWOC
