- Rząd zajmie się projektem nowelizacji ustawy o działaniach antyterrorystycznych, wprowadzającym status "wydarzenia specjalnego".
- Status ten będzie przyznawany wydarzeniom państwowym lub międzynarodowym, organizowanym przez najważniejsze organy państwowe lub z ich znaczącym współudziałem.
- Decyzję o przyznaniu statusu podejmie szef MSWiA po konsultacji z ABW, KGP i SOP, co umożliwi uruchomienie dodatkowych środków bezpieczeństwa i przetwarzanie danych osobowych przez Policję.
- Celem nowelizacji jest usprawnienie zabezpieczania dużych wydarzeń o znaczeniu międzynarodowym, dla których dotychczasowe przepisy okazały się niewystarczające.
Projektowana nowelizacja ustawy o działaniach antyterrorystycznych ma na celu przede wszystkim stworzenie mechanizmu prawnego, który pozwoli na efektywniejsze zabezpieczanie wydarzeń o strategicznym znaczeniu dla państwa. Wprowadzenie statusu wydarzenia specjalnego ma umożliwić uruchomienie szeregu dodatkowych działań zabezpieczających, które wykraczają poza standardowe procedury. Jak wynika z informacji o projekcie, chodzi o podniesienie bezpieczeństwa w obliczu potencjalnych zagrożeń terrorystycznych lub innych niebezpieczeństw dla porządku publicznego.
Polska, jako kraj organizujący liczne międzynarodowe i państwowe wydarzenia, potrzebuje elastycznych narzędzi do zarządzania bezpieczeństwem. W przeszłości nasz kraj był gospodarzem wielu znaczących przedsięwzięć, takich jak polska prezydencja w Radzie UE, Euro 2012, Światowe Dni Młodzieży czy konferencje klimatyczne. Projektodawcy podkreślają, że w przypadku takich wydarzeń, dotychczasowe rozwiązania prawne, np. te zawarte w ustawie o bezpieczeństwie imprez masowych czy prawie o ruchu drogowym, okazywały się niewystarczające. Ich zdaniem, charakter tych przedsięwzięć wymaga podjęcia środków dodatkowych, by zapewnić pełne bezpieczeństwo uczestnikom i obywatelom.
Jakie wydarzenia otrzymają status specjalny i kto o tym zdecyduje?
Kryteria przyznawania statusu wydarzenia specjalnego zostały precyzyjnie określone w projekcie nowelizacji. Status ten będzie mógł zostać nadany wydarzeniom o charakterze państwowym lub międzynarodowym, które są organizowane w Polsce przez najważniejsze organy państwowe. Wśród nich wymieniono: prezydenta, marszałków obu izb parlamentu oraz co najmniej jednego członka Rady Ministrów. Co istotne, projekt przewiduje również alternatywną przesłankę:
„W odniesieniu do ostatniego warunku, projektodawca dopuszcza alternatywną przesłankę przyznania statusu wydarzenia specjalnego takiemu przedsięwzięciu, które nie jest formalnie organizowane rzez ww. organy, jednakże co najmniej jeden z nich powinien współuczestniczyć w jego organizacji”.
Oznacza to, że nawet jeśli wydarzenie nie jest formalnie organizowane przez te organy, ich znaczący udział w jego przygotowaniu i zapewnieniu bezpieczeństwa może być podstawą do przyznania specjalnego statusu. Projektodawcy wyjaśniają, że:
„Przy czym odpowiedzialność ta musi być znacząca, wykraczająca poza standardowe funkcjonowanie administracji lub podległych takiemu organowi służb, np. poprzez ustanowienie specjalnego pełnomocnika lub koordynatora odpowiedzialnego za zapewnienie w imieniu tego organu bezpiecznego przebiegu wydarzenia”.
Decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania statusu wydarzenia specjalnego będzie leżała w gestii szefa MSWiA. Zanim jednak taka decyzja zostanie podjęta, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji będzie zobowiązany do zasięgnięcia opinii kluczowych służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa. Mowa tu o szefie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ABW), Komendancie Głównym Policji oraz Komendancie Służby Ochrony Państwa (SOP). Opinie te będą kluczowe w ocenie potencjalnego ryzyka wystąpienia zdarzeń terrorystycznych lub innych zagrożeń dla porządku publicznego. Ostateczne przyznanie statusu będzie następowało w drodze rozporządzenia ministra SWiA, co zapewni odpowiednią rangę prawną i przejrzystość procedury.
Większe bezpieczeństwo, ale i szersze uprawnienia służb
Nadanie statusu wydarzenia specjalnego pociągnie za sobą konkretne konsekwencje operacyjne. Przede wszystkim szef MSWiA będzie miał za zadanie zapewnić ścisłą współpracę i bieżąco monitorować działania wszystkich służb zaangażowanych w zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego podczas danego przedsięwzięcia. Będzie to wymagało skoordynowanego działania wielu instytucji i efektywnej wymiany informacji.
Kolejnym ważnym elementem jest rola wojewody. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji będzie mógł polecić właściwemu miejscowo wojewodzie opracowanie szczegółowego planu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego dla miejsc, w których będą odbywały się najważniejsze części wydarzenia. W związku z tym,
„Wojewoda będzie wówczas zobowiązany przygotować w uzgodnieniu z właściwymi podmiotami taki dokument i przedstawić go – z zachowaniem przepisów dotyczących ochrony informacji niejawnych – właściwym organom w terminie określonym przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych”.
Jednym z najbardziej znaczących aspektów nowego statusu jest przyznanie Policji rozszerzonych uprawnień. Zgodnie z projektem, nadanie wydarzeniu statusu wydarzenia specjalnego będzie równoznaczne z uprawnieniem Policji do przetwarzania informacji, w tym danych osobowych, o osobach lub podmiotach uczestniczących w tym wydarzeniu lub współpracujących przy jego organizacji. Jest to istotna zmiana, która ma umożliwić służbom skuteczniejsze identyfikowanie potencjalnych zagrożeń i zapobieganie im, ale jednocześnie rodzi pytania o zakres i sposób ochrony prywatności obywateli. Wdrożenie tych regulacji ma na celu stworzenie solidniejszych podstaw prawnych dla działań prewencyjnych i ochronnych, dostosowanych do współczesnych wyzwań w obszarze bezpieczeństwa.
