List intencyjny na pięć lat
Shield AI, Polska Grupa Zbrojeniowa S.A. oraz Wojskowe Zakłady Lotnicze Nr 2 S.A. podpisały 8 września 2026 roku podczas XXXIV Międzynarodowego Salonu Przemysłu Obronnego w Kielcach list intencyjny dotyczący X-BAT. Dokument obejmuje współpracę przy projektowaniu, produkcji i dostawach systemu, a także jego utrzymaniu w Polsce. Ma obowiązywać przez pięć lat.
Porozumienie nie określa jeszcze szczegółowego podziału prac ani miejsc ich realizacji. Strony mają rozpocząć prace nad ostatecznymi umowami, które wskażą zarówno zadania poszczególnych podmiotów, jak i lokalizacje związane z programem.
Polski udział przemysłowy
List intencyjny zakłada określenie sposobu udziału spółek Grupy PGZ w projektowaniu, produkcji i dostawach X-BAT dla Polski i innych podmiotów. Zakres planowanej współpracy może objąć również inne przedsiębiorstwa Grupy PGZ. Rozmowy dotyczą ponadto oprogramowania autonomicznego Hivemind, bezzałogowego statku powietrznego V-BAT, obsługi technicznej, napraw i remontów, szkoleń, udziału w łańcuchu dostaw Shield AI oraz transferu i rozwoju technologii.
Ryan Tseng, prezes, współzałożyciel i dyrektor ds. strategii Shield AI, wskazał, że celem spółki jest budowa w Polsce bazy przemysłowej zdolnej do wytwarzania i wspierania X-BAT na potrzeby krajowe oraz eksportowe. Deklaracja ta nie oznacza jednak zawarcia umowy produkcyjnej ani zamówienia systemu przez Siły Zbrojne RP.
WZL-2 odpowiadają obecnie za obsługę i utrzymanie samolotów F-16 oraz C-130 eksploatowanych przez Siły Zbrojne RP. Zakłady przygotowują się również do rozszerzenia kompetencji o prace związane z rodziną silników F110, która — według informacji prasowej — ma napędzać X-BAT.
X-BAT i etap programu
X-BAT jest bezzałogowym, wielozadaniowym myśliwcem uderzeniowym o konstrukcji zapewniającej niską wykrywalność. System ma startować i lądować pionowo, co według producenta umożliwi mu operowanie z niewielkich terenów, dróg i pokładów okrętów, bez konieczności wykorzystywania pasów startowych.
Producent deklaruje promień działania bojowego X-BAT na poziomie 1000 mil morskich. Wewnętrzne komory uzbrojenia mają mieć wymiary odpowiadające komorom F-35 i umożliwiać przenoszenie środków bojowych o masie do 2000 funtów. Instalacja elektryczna o mocy 80 kW ma zasilać systemy walki elektronicznej, radar oraz systemy rozpoznania, obserwacji i dozoru. Próby w locie mają rozpocząć się w 2026 roku.
Informacja prasowa rozróżnia X-BAT od V-BAT. Ten drugi system został wybrany przez Agencję Uzbrojenia dla Marynarki Wojennej, a jego dostawy zaplanowano na późniejszą część 2026 roku. List intencyjny podpisany podczas MSPO dotyczy natomiast możliwej współpracy przemysłowej wokół X-BAT, a nie potwierdzonego pozyskania tego systemu przez Polskę.
Opracowano na podstawie materiałów prasowych Shield AI.
