Transformacja i dostawy
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. broni Marek Sokołowski rozpoczął konferencję od opisu zmian obejmujących całe Siły Zbrojne RP. "Przechodzimy teraz głęboką transformację nie tylko sił powietrznych, lotnictwa, ale wszystkich rodzajów sił zbrojnych" – powiedział. Wymienił samoloty F-35 i FA-50, śmigłowce szturmowe AH-64 Apache, śmigłowce szkolne nowej generacji oraz systemy bezzałogowe. Jako warunki wykorzystania nowego sprzętu wskazał budowę infrastruktury, szkolenie i integrację "systemów, które rozpoznają, systemów, które rażą".
Szef Agencji Uzbrojenia gen. dyw. dr Artur Kuptel przedstawił stan dostaw. Jak poinformował, w bazie lotniczej w Łasku znajduje się osiem pierwszych samolotów F-35, a dziewiąty ma przylecieć "już na początku października". Odnosząc się do FA-50, generał stwierdził, że samoloty te "ćwiczą już interoperacyjność" i bywają "niesłusznie krytykowane". Zwrócił uwagę, że interoperacyjność ma otwierać możliwość budowy dodatkowych zdolności, zwłaszcza w obszarze systemów bezzałogowych, które – jak mówił – "zaistniały w tej chwili w konflikcie na Ukrainie".
Gen. dyw. dr Artur Kuptel przypomniał również, że Siły Powietrzne to nie tylko lotnictwo. Wymienił wojska radiotechniczne i radary "Odra" oraz "Warta", aerostaty "Barbara", a także obronę przeciwlotniczą.
Domena powietrzna pod presją
Wykład wprowadzający wygłosił Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak, który wcześniej jako Inspektor Sił Powietrznych odpowiadał za procesy modernizacyjne w lotnictwie. Zaznaczył, że konferencja dotyczy Sił Powietrznych, ale celem dowódców jest budowa sił zbrojnych "wielodomenowych, elastycznych, zdolnych do adaptacji".
Dowódca Operacyjny określił obecną sytuację jako stan pośredni. "Nie jest już okresem pokoju. Ale też jeszcze nie jest okresem otwartego konfliktu, który kwalifikowałby się na przykład na artykuł 5. Traktatu Północnoatlantyckiego" – mówił. Jego zdaniem w okresie "tak zwanej wojny hybrydowej, podprogowych działań Federacji Rosyjskiej" to właśnie domena powietrzna jest "najbardziej obciążona", a Siły Powietrzne pozostają rodzajem sił zbrojnych "najbardziej zaangażowanym, najbardziej aktywnym".
Gen. dyw. pil. Ireneusz Nowak przedstawił prezentację zawierającą (m.in.) uwarunkowań rozwoju polskiego lotnictwa wojskowego. Jako pierwszy punkt wskazał dominację domeny lądowej w polskim myśleniu o obronności, wynikającą z uwarunkowań historycznych – sięgających okresu jeszcze sprzed II wojny światowej – oraz geograficznych. Kolejny punkt dotyczył wyboru między tanimi, masowymi platformami bezzałogowymi o mniejszej przeżywalności, współpracującymi z platformami załogowymi, a systemami droższymi i bardziej efektywnymi, pozyskiwanymi w mniejszej liczbie. Nowak odniósł się też do oceniania w internecie decyzji i wypowiedzi dowódców wojskowych.
Za główny priorytet modernizacji Sił Powietrznych uznał doprowadzenie do właściwego poziomu lotnictwa taktycznego, rozumianego jako lotnictwo bojowe zapewniające obronę powietrzną. Zapowiedział, że pierwsze dostawy samolotów FA-50 w wersji PL rozpoczną się w przyszłym roku, a Siły Powietrzne oczekują na 36 takich maszyn. Przypomniał, że decyzja o zakupie pierwszych 12 samolotów FA-50 miała służyć ratowaniu struktur lotniczych, którym groziła wówczas likwidacja jednego ze skrzydeł.
Program konferencji
Organizatorem wydarzenia jest Portal Obronny, a patronat nad nim objęło Ministerstwo Obrony Narodowej. Zapowiedziano udział gości (m.in.) z USA, Zjednoczonego Królestwa, Szwecji, Korei, Danii, Włoch, Kanady, Francji i Estonii.
Program obejmuje cztery panele.
Pierwszy, pt. "Nowa generacja lotnictwa bojowego – przyszłość Sił Powietrznych RP", prowadzony przez Juliusza Sabaka, z udziałem gen. dyw. pil. Ireneusza Nowaka, Inspektora Sił Powietrznych gen. dyw. pil. Tomasza Jatczaka, dowódcy 2. Skrzydła Lotnictwa Taktycznego gen. bryg. pil. Norberta Chojnackiego, Matthew Chisama z Lockheed Martin Aeronautics oraz George'a Rieblinga z L3Harris Technologies.
Drugi panel, moderowany przez Karolinę Modzelewską, dotyczy nowej generacji śmigłowców, trzeci – bezzałogowej przyszłości Sił Zbrojnych RP, a czwarty – warstwowej obrony przed zagrożeniami z powietrza, w tym systemów antydronowych i ochrony infrastruktury krytycznej.
Na godz. 11.45 zaplanowano podpisanie umowy o rozszerzeniu składu członków Centrum Naukowo-Przemysłowego "Ośrodek Systemów Autonomicznych OSA". Po nim wystąpią wicepremier, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz oraz sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Konrad Gołota.
