Znalezisko przy terminalu LNG
Materiały wybuchowe i niebezpieczne znaleziono podczas prac prowadzonych na zlecenie Urzędu Morskiego na obszarze budowy przyszłego falochronu dla nowego portu zewnętrznego w Świnoujściu. Zgłoszone obiekty zidentyfikowali specjaliści z 8. Flotylli Obrony Wybrzeża. Po oględzinach i analizie zebranego materiału sklasyfikowano je jako brytyjskie lotnicze miny morskie typów Mark IV, Mark V i Mark VI.
Miny mają kształt walca o długości ok. 3 m. Każda zawiera od 350 do 550 kg materiału wybuchowego, a pięć obiektów łącznie – ładunek o ekwiwalencie ok. 2500 kg ekwiwalentu trotylowego. Leżą na głębokości ok. 10 m, ok. 1000 m od falochronu terminalu LNG w Świnoujściu.
Flotylla przypomina, że miny tego typu zrzucano z samolotów, aby zaminować dany obszar i wyłączyć go z żeglugi. Reagowały na pola akustyczne i magnetyczne przepływających jednostek. Według komunikatu "pomimo upływu lat w dalszym ciągu stanowią realne zagrożenie dla bezpieczeństwa żeglugi i przyszłych inwestycji w tym rejonie".
Cztery dni ograniczeń
Rozpoczęcie prac zaplanowano na poniedziałek 5 października, a ich zakończenie zaplanowano na czwartek 8 października. Strefy wyznaczono z uwagi na "dużą masę ładunków wybuchowych i promień oddziaływania". Podstawą jest Zarządzenie Porządkowe nr 4 Dyrektora Urzędu Morskiego w Szczecinie z 24 września 2026 roku w sprawie stref czasowo zamkniętych wokół miejsc zalegania i neutralizacji obiektów niebezpiecznych pochodzenia militarnego.
Strefa na Zatoce Pomorskiej obejmuje odcinek linii brzegowej Ahlbeck – Świnoujście – Międzyzdroje i sięga do 8,8 km w głąb morza. Codziennie w godz. 8:00–15:00 obowiązuje w niej bezwzględny zakaz wchodzenia do wody, a działania mogą zakończyć się wcześniej. Flotylla podkreśla, że przebywanie w wodzie w czasie operacji zagraża życiu i zdrowiu, natomiast przebywanie na plażach, w ich okolicy oraz na terenach otwartych i nieosłoniętych – nie. Strefa bezpieczeństwa ruchu statków wynosi 821 m od miejsca neutralizacji, a w porcie obowiązuje bezwzględny zakaz prac podwodnych i nurkowych.
Bezpieczeństwo operacji zapewnią: Zachodniopomorski Urząd Wojewódzki, Urząd Miejski w Świnoujściu, Gmina Międzyzdroje, Urząd Morski w Szczecinie, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, 14. Zachodniopomorska Brygada Obrony Terytorialnej, Policja, Straż Graniczna oraz Państwowa Straż Pożarna.
Zapalnik reagujący na okręt
Mechanizm opisany w komunikacie – reakcja na pola akustyczne i magnetyczne jednostki – jest zasadą działania min niekontaktowych. Pole magnetyczne okrętu może aktywować zapalnik niekontaktowej miny morskiej, stąd kluczowe są działania demagnetyzacyjne okrętów dla minimalizacji ryzyka poderwania się jednostki pływającej na minie morskiej. Pomiary pól fizycznych i demagnetyzacja należą do biernej obrony przeciwminowej, a neutralizacja prowadzona przez nurków minerów – do czynnego zwalczania min
Zagrożenie nie ogranicza się do pozostałości sprzed ośmiu dekad. Na Morzu Czarnym drobnicowiec MV "Helt" eksponujący banderę Panamy, stojący na kotwicy ok. 20 Mm na południe od Odessy, padł 2 marca 2022 roku ofiarą prawdopodobnie dryfującej miny, co skłoniło (m.in.) NATO Shipping Centre do wydania ostrzeżenia. Pogłębiarka "Inhulski", pracująca 24 lipca 2025 roku przy ujściu Dunaju, eksplodowała, a zginęło 3 z 11 członków załogi; przyczyną była najprawdopodobniej dryfująca mina. Bilans min zneutralizowanych na Morzu Czarnym od 2022 roku przekroczył 150 sztuk, a rumuńska marynarka wojenna zdetonowała 3 czerwca 2026 roku rosyjską minę przeciwdesantową typu JaRM.
Przypadki te łączy wymóg posiadania tych samych zdolności: rozpoznania dna, identyfikacji obiektu i jego bezpiecznej neutralizacji przez wyszkolonych nurków-minerów. Zapotrzebowanie na okręty przeciwminowe ma charakter stały, a nie kryzysowy. Świnoujska operacja pokazuje to w wymiarze lokalnym: obiekty sklasyfikowano jako zagrożenie zarówno dla żeglugi, jak i dla inwestycji portowej.
