• Kushner zapowiada konsultacje z europejskimi partnerami przed rozmowami z Rosją i Ukrainą.
• USA chcą rozmawiać o przyszłej architekturze bezpieczeństwa w Europie.
• Europejczycy obawiają się amerykańskich planów dotyczących bezpieczeństwa kontynentu.
• Ukraina nie spodziewa się przełomu po pierwszej rundzie negocjacji w Abu Zabi.
• Rosja wysyła do negocjacji delegację złożoną z przedstawicieli dyplomacji i wojska.
Będą rozmowy o „przyszłej architekturze bezpieczeństwa” w Europie
Zięć prezydenta USA Donalda Trumpa zapowiedział we wpisie na platformie X, że przed rozpoczęciem we wtorek (10 listopada) dwudniowych rozmów trójstronnych z Ukrainą i Rosją w Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich on i drugi z wysłanników prezydenta, Steve Witkoff, spotkają się z partnerami z Ukrainy, UE, NATO, Niemiec, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch, aby „kontynuować bliskie konsultacje i koordynować się (...) w sprawie bezpieczeństwa europejskiego i powojennej przyszłości Ukrainy”.
Jared Kushner oznajmił, że Waszyngton pracuje wspólnie z UE i państwami europejskimi nad „zaspokojeniem istotnych powojennych potrzeb Ukrainy w zakresie finansów publicznych i odbudowy”, a także wspieraniem infrastruktury krytycznej, przyciąganiem inwestycji prywatnych i tworzeniem warunków dla wzrostu gospodarczego.
Już wcześniej zapowiadał, że rozmowy w Abu Zabi mają dotyczyć również przyszłej „architektury bezpieczeństwa” w Europie, z uwzględnieniem obaw dotyczących bezpieczeństwa „wszystkich stron”. W poniedziałkowym wpisie podkreślił, że istniejące porozumienia i instytucje stanowią „ważny fundament dla tych prac”.
„Chcemy wykorzystać to, co się sprawdziło, zidentyfikować obszary, w których istniejące mechanizmy zawiodły, jakie praktyczne usprawnienia są potrzebne, aby były one skuteczniejsze w przyszłości”.
Dodał, że dyskusje będą koncentrować się na „silniejszych konsultacjach, niezawodnej komunikacji kryzysowej, większej przejrzystości wojskowej oraz wzajemnych środkach, które mają na celu zmniejszenie ryzyka eskalacji, przy pełnym poszanowaniu suwerenności i niezależności decyzyjnej każdego państwa”.
Do rozmów w Abu Zabi USA podchodzą „z determinacją i realizmem”
Początkowa zapowiedź rozmów o nowej „architekturze bezpieczeństwa” – postulacie często wysuwanym przez stronę rosyjską – spotkała się z krytyką ze strony części polityków i komentatorów. Przeciwnicy takiego rozwiązania argumentowali m.in., że Rosję i Europę łączyły już wcześniej porozumienia i mechanizmy konsultacyjne dotyczące bezpieczeństwa, w tym w ramach Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) czy Rady NATO-Rosja, lecz Moskwa pogwałciła swoje zobowiązania.
Kushner przyznał, że przed uczestnikami rozmów stoją „trudne decyzje”, do których USA podchodzą z determinacją i realizmem.
„Mamy nadzieję na osiągnięcie znaczącego postępu, wytyczenie praktycznej drogi naprzód i pomoc w stworzeniu warunków dla trwałego pokoju”.
W rozmowie z PAP ukraiński urzędnik zaangażowany w negocjacje przyznał, że władze państw europejskich – zwłaszcza krajów wschodniej flanki NATO – są zaniepokojone nowym podejściem USA, obawiając się, że jego owocem będzie wycofanie wojsk sojuszniczych z ich krajów. Według przedstawiciela władz w Kijowie prawdopodobnie do tego jednak nie dojdzie.
– Europejczycy mają też inny problem, być może ważniejszy – ciągle kłócą się o to, kto będzie ich reprezentował – powiedział rozmówca PAP. – Co chwila otrzymuję od oficjeli z poszczególnych krajów wiadomości z pretensjami, że na danym spotkaniu obecny był ten kraj, a nie inny.
Ukraina nie spodziewa się przełomu po pierwszym spotkaniu
W ocenie Kijowa powiązanie rozmów pokojowych z przyszłym szerszym układem bezpieczeństwa ma – według wizji USA – stanowić zachętę dla Rosji do większej elastyczności i skłonności do kompromisu. W opinii przedstawiciela Ukrainy Rosja jest zainteresowana tym tematem.
– Ale co z tego wyjdzie, dopiero się przekonamy. Nie spodziewam się, by w Abu Zabi doszło do jakiegoś przełomu po pierwszym spotkaniu, bo dopiero wznawiamy te rozmowy po długiej przerwie.
Będą to pierwsze od lutego 2026 r. rozmowy trójstronne Rosja–USA–Ukraina. Według szefa ukraińskiej delegacji Rustema Umierowa w Abu Zabi będą przebywać również przedstawiciele państw europejskich, w tym Wielkiej Brytanii, Francji, Niemiec i Włoch, a także reprezentanci NATO i Komisji Europejskiej. Ukraina ma odbyć z nimi osobne rozmowy.
Obok Umierowa w skład ukraińskiej delegacji wejść mają
• Kyryło Budanow – szef Biura Prezydenta Ukrainy,
• Dawyd Arachamija – szef frakcji parlamentarnej partii Sługa Narodu,
• Serhij Kysłyca – pierwszy zastępca szefa Biura Prezydenta oraz
• Wadym Skibicki – zastępca szefa HUR (wywiadu wojskowego). W rozmowach uczestniczyć będzie analityk z zespołu Służby Wywiadu Zagranicznego.
W sobotę (7 listopada) skład delegacji na rozmowy w Abu Zabi przedstawiła Rosja. Będzie nią kierował jeden z bliższych doradców Władimira Putina, Władimir Miedinski. Ponadto w negocjacjach w Zjednoczonych Emiratach Arabskich stronę rosyjską będą reprezentować m.in.:
• wiceministrowie spraw zagranicznych – Siergiej Riabkow i Michaił Gałuzin,
• szef wywiadu wojskowego (GU) – Igor Kostiukow oraz
• zastępca szefa Głównego Zarządu Operacyjnego Sztabu Generalnego – Jurij Żygarłowski.
Kilka zdań komentarza
Anonimowo wypowiadający się dla PAP „ukraiński urzędnik zaangażowany w negocjacje” skrytykował państwa unijne, które w jego opinii „ciągle kłócą się o to, kto będzie ich reprezentował” w Abu Zabi. Owszem, pierwsza tura wznowionych rozmów będzie prowadzona w formule trójstronnej. Ukraina ma prowadzić „poza protokołem” rozmowy z państwami europejskimi, bez wsparcia których – określając to eufemistycznie – jej pozycjonowanie w wojnie obronnej byłoby znacząco trudniejsze od obecnego.
Dlatego dyscyplinujące uwagi ukraińskiego urzędnika wydają się być co najmniej nie na miejscu. Co najmniej dyskusyjna jest nieobecność Polski w tym europejskim gronie negocjatorów. Reprezentacji tego „partnera” – jak określa się w ukraińskiej narracji politycznej – czyli sojusznika Kijowa, nie ma w składzie delegacji do Abu Zabi. Przypomnę, że Bankowa uważa Polskę za ważnego jej partnera. Warto przypommnieć, pamięć bywa zawodna - także u polityków, że Wołdymyr Zełenski będąc w Warszawie 5 kwietnia 2023 r. powiedział dziennikarzom: „Uważamy, że Polska jest naszym nie tylko partnerem, ale prawdziwym przyjacielem na wieki”.
Może więc w polskim społeczeństwie budzić zdziwienie to, że Polska została pominięta w (widocznym i bezpośrednim) procesie negocjacyjnym. Tym bardziej że to przez nasze terytorium przechodzi gros zachodniej pomocy dla Ukrainy. A gdy skończy się wojna, Polska będzie, jak wskazują prognozy, najważniejszym punktem tranzytowym w transferze pomocy w odbudowie Ukrainy.