Spis treści
Podczas przesłuchania przed senacką Komisją do spraw Budżetu, generał Dan Caine, najwyższy rangą oficer armii amerykańskiej, oficjalnie potwierdził to, o czym spekulowano od kilku tygodni.
„Niedawno byliśmy świadkami pierwszego starcia powietrznego, w którym ukraiński F-16 zestrzelił rosyjski myśliwiec” – oświadczył generał.
Caine powiązał ten sukces z dynamicznym rozwojem wielowarstwowej sieci obrony powietrznej Ukrainy, która powstała dzięki wsparciu międzynarodowych partnerów. Generał podkreślił, że zdolność Ukrainy do integrowania różnych systemów obronnych – od naziemnych po powietrzne – stworzyła znacznie lepsze warunki do operowania dla lotnictwa bojowego. Jego słowa to tym samym potwierdziły domysły na temat tego, co dokładnie wydarzyło się na początku lipca i jaki system uzbrojenia był odpowiedzialny za zniszczenie rosyjskiej maszyny.
Generał powiązał to osiągnięcie z imponującym rozwojem ukraińskich zdolności obronnych. „W ciągu ostatnich kilku lat, dzięki wsparciu wielu partnerów, Ukraina znacząco wzmocniła swój wielowarstwowy system obrony powietrznej” – dodał, podkreślając, że stworzyło to znacznie lepsze warunki do operowania dla lotnictwa bojowego. Jak podkreślał generał Caine, to właśnie połączenie nowoczesnych myśliwców z naziemnymi systemami radarowymi i rakietowymi pozwala Ukrainie coraz skuteczniej chronić swoją przestrzeń powietrzną.
Zeznania Caine'a przed Kongresem miały miejsce w kontekście dyskusji z senatorem Partii Demokratycznej Richardem Durbinem na temat potencjalnych konsekwencji zawieszenia finansowania obrony powietrznej na trzy lata. Generał Caine szczegółowo opisał obecny stan i szybką ekspansję zdolności obronnych Ukrainy. Podkreślił również, że „niesamowita praca wykonywana przez ukraińską bazę przemysłową wiąże się ze skalowaniem ich własnych możliwości. Dotyczy to zarówno zdolności ziemia-powietrze, jak i powietrze-powietrze”.
Zeznania generała Caine'a pojawiają się w momencie, gdy przez większą część ostatniego roku publicznie naciskał na Departament Wojny, aby szybciej wyciągał wnioski z ukraińskiego pola bitwy. Argumentował, że amerykańska baza przemysłu zbrojeniowego nie nadąża za tempem rozwoju współczesnej wojny. Zdolność Ukrainy do ciągłego dostosowywania obrony powietrznej w czasie rzeczywistym, zwiększania produkcji w ciągu miesięcy, a nie lat, to przykład cyklu innowacji w czasie wojny, który Caine przedstawił jako model warty przestudiowania.
Kulisy zestrzelenia: Co wiemy o starciu z 8 lipca?
Choć generał Caine nie sprecyzował daty ani typu zestrzelonej maszyny, wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują na incydent z 8 lipca 2026 roku. Tego dnia ukraińskie siły powietrzne poinformowały o zniszczeniu wrogiego samolotu, a rosyjskie prowojenne kanały na Telegramie potwierdziły utratę myśliwca wielozadaniowego Su-35. Pilot maszyny miał się katapultować i przeżyć.
Początkowo rosyjska propaganda próbowała przypisać zestrzelenie amerykańskiemu systemowi obrony powietrznej Patriot, sugerując, że Su-35 został trafiony z ziemi. Jednak oświadczenie generała Caine'a jednoznacznie wskazuje, że za zniszczenie rosyjskiego myśliwca odpowiada pilot ukraińskiego F-16 w bezpośredniej walce powietrznej. Według niektórych doniesień operacja mogła być skomplikowaną zasadzką, w której brały udział również myśliwce MiG-29, mające odwrócić uwagę Rosjan, oraz bateria systemu Patriot wspierająca całą akcję.
W ostatnich dniach Ukrainie udało się zniszczyć kolejne rosyjskie myśliwce. 21 lipca Siły Obronne Ukrainy zaatakowały rosyjski myśliwiec MiG-29 i przeciwlotniczy system rakietowo-armatni Pancyr-S1 w obwodzie kurskim. A 17 lipca Służba Bezpieczeństwa Ukrainy (SBU) zniszczyła w Engels rosyjski bombowiec strategiczny Tu-95, kluczowy samolot wykorzystywany przez siły rosyjskie do ataków rakietowych dalekiego zasięgu na Ukrainę.
Nowy rozdział w wojnie powietrznej nad Ukrainą
Do tej pory dostarczone przez Zachód myśliwce F-16 były wykorzystywane przez Ukrainę głównie do zadań defensywnych. Ich misje polegały na przechwytywaniu rosyjskich pocisków manewrujących i dronów, a także na przeprowadzaniu precyzyjnych ataków na cele naziemne przy użyciu amunicji kierowanej. Pierwsze zwycięstwo w bezpośrednim pojedynku z jednym z rosyjskich myśliwców, jakim jest Su-35, to prawdziwy przełom. To wydarzenie dowodzi, że ukraińscy piloci, po intensywnych szkoleniach, potrafią w pełni wykorzystać potencjał amerykańskich maszyn. Zwycięstwo nad Su-35, samolotem zaprojektowanym do wywalczania przewagi w powietrzu, to nie tylko cios wizerunkowy dla Rosji, ale także sygnał, że ukraińskie lotnictwo jest w stanie rzucić wyzwanie rosyjskiej dominacji na niebie.
Ukraina ma docelowo otrzymać około 100 myśliwców F-16 (Ukraina posiada obecnie prawdopodobnie ok. 50 samolotów) głównie od Norwegii, Belgii, Danii i Holandii. Są to w większości maszyny w wersji MLU (Mid-Life Update), wyprodukowane w latach 80. i zmodernizowane w latach 2000-2015. Mimo swojego wieku, dzięki modernizacjom mogą one korzystać z szerokiej gamy nowoczesnego uzbrojenia NATO. W skład arsenału ukraińskich F-16 wchodzą między innymi pociski powietrze-powietrze AIM-120 AMRAAM – nowoczesne rakiety średniego zasięgu naprowadzane radarowo, kluczowe w pojedynkach powietrznych. Do walki na bliskich dystansach służą pociski krótkiego zasięgu AIM-9X Sidewinder. Ponadto Ukraina otrzymała rakiety APKWS – tanie, naprowadzane laserowo pociski, idealne do zwalczania wolniejszych celów, takich jak drony. Do ataków na cele naziemne przewidziano bomby precyzyjne JDAM oraz bomby małokalibrowe.
