Spis treści
Transfer z tureckich zapasów
Departament Stanu USA przekazał Kongresowi notyfikacje dotyczące planowanego stałego reeksportu amerykańskiego uzbrojenia z Turcji na Ukrainę. Dokumenty zostały odnotowane w Congressional Record 6 sierpnia 2026 roku. Nie jest to zatem potwierdzenie zrealizowanej dostawy, lecz etap procedury wymaganej przy przekazywaniu sprzętu amerykańskiego pochodzenia państwu trzeciemu.
Pakiet ma obejmować 70 pocisków M39 ATACMS, 12 wyrzutni M270, 2524 niekierowane pociski M26 kalibru 227 mm z głowicami kasetowymi DPICM oraz 47 tys. pocisków artyleryjskich M509A1 kalibru 203 mm. Transakcję mają obsługiwać przedsiębiorstwa tureckie, bułgarskie i amerykańskie dysponujące odpowiednimi licencjami eksportowymi.
Źródła przytaczające notyfikacje Departamentu Stanu wskazują, że Ankara zamierza ograniczyć zapasy starszego uzbrojenia, aby skierować środki na modernizację i utrzymanie używanych systemów. Ukraina argumentuje natomiast potrzebę pozyskania pakietu koniecznością wzmocnienia ofensywnych i obronnych zdolności wsparcia ogniowego. Departament Stanu zadeklarował gotowość do autoryzacji transferu po zakończeniu ustawowego okresu kontroli Kongresu.
Pociski uderzeniowe nie zastąpią obrony powietrznej
Taktyczny pocisk balistyczny M39 jest pierwszą seryjną wersją ATACMS. Jego maksymalny zasięg wynosi około 165 km, a pocisk przenosi głowicę kasetową o masie 560 kg z 950 podpociskami M74. Wyrzutnie M270 mogą wykorzystywać zarówno ATACMS, jak i kierowane pociski GMLRS, co zwiększa elastyczność ich użycia na poziomie taktycznym i operacyjnym.
Planowany pakiet ma jednak charakter przede wszystkim uderzeniowy. Nie rozwiązuje on problemu deficytu pocisków przechwytujących dla systemów Patriot, o którym publicznie mówił prezydent Wołodymyr Zełenski. Według relacji Kyiv Post Ukraina uzgodniła z USA comiesięczne dostawy tych środków, lecz ich skala nie odpowiada potrzebom Kijowa, a wolumen dostaw w 2026 roku ma być niższy niż rok wcześniej.
Napięcie między potrzebami obrony powietrznej a zdolnościami do rażenia celów na zapleczu przeciwnika pozostaje widoczne także w bieżących danych o rosyjskiej kampanii powietrznej. Kyiv Independent podał, że rosyjskie ataki z 9 sierpnia 2026 roku spowodowały śmierć co najmniej 13 osób i obrażenia u 90 kolejnych.
Ankara i bezpieczeństwo Morza Czarnego
Turcja łączy udział w planowanym transferze uzbrojenia dla Ukrainy z aktywnością dyplomatyczną dotyczącą bezpieczeństwa na Morzu Czarnym. Minister spraw zagranicznych Hakan Fidan wezwał 8 sierpnia 2026 roku Rosję i Ukrainę do wprowadzenia moratorium na działania militarne na tym akwenie. Według tureckiego ministra konflikt objął już żeglugę handlową, a wśród atakowanych jednostek znalazły się statki tureckie lub eksponujące turecką banderę.
Planowany transfer ATACMS i M270 pokazuje, że Turcja nadal może odgrywać rolę dostawcy istotnego uzbrojenia dla Ukrainy. Współpracę obronną obu państw uzupełnia program budowy dla ukraińskiej Marynarki Wojennej dwóch korwet ASW typu Ada w tureckich stoczniach. Korweta "Hetman Iwan Mazepa" (F211) została zwodowana w październiku 2022 roku, a druga jednostka, "Hetman Iwan Wyhowski" (F212), w sierpniu 2024 roku. Równocześnie Ankara postuluje ograniczenie ataków na Morzu Czarnym, co wskazuje na jej dążenie do zmniejszenia zagrożeń dla żeglugi handlowej i własnych interesów gospodarczych bez rezygnacji ze współpracy wojskowej z Kijowem.
