Od momentu pierwszych zapowiedzi dostaw w grudniu 2022 roku, wokół systemu Skynex panowała aura tajemnicy. Wiadomo było, że do listopada 2025 roku Niemcy zrealizowały swoje zobowiązania i przekazały Ukrainie łącznie cztery z tych nowoczesnych systemów obrony powietrznej. Potwierdził to dyrektor generalny Rheinmetall, Armin Papperger, informując, że wszystkie obiecane zestawy są już na miejscu i wykonują zadania bojowe. Mimo to brakowało szczegółowych statystyk operacyjnych, które potwierdziłyby ich realną przydatność – aż do teraz.
Publikacja Zachodniego Dowództwa Powietrznego, przedstawiająca historię jednego z żołnierzy, uchyliła rąbka tajemnicy. Okazuje się, że system Skynex to jeden z kluczowych elementów ochrony ukraińskiej przestrzeni powietrznej, szczególnie na zachodzie kraju.
Rekordowa noc: Tuzin celów zneutralizowanych w jednej walce
Jak poinformowano, bateria artylerii przeciwlotniczej obsługująca system Skynex zniszczyła w trakcie jednego ataku aż 12 rosyjskich celów powietrznych - jeden pocisk manewrujący oraz jedenaście dronów typu Shahed.
Zmasowane uderzenie, łączące pociski manewrujące i liczne drony, miało na celu przeciążenie obrony powietrznej. Dzięki systemowi Skynex i wyszkoleniu załogi, atak zakończył się niepowodzeniem.
Historia bohatera: Dowódca baterii "Andrij"
Za sukcesem sprzętu zawsze stoją ludzie. Postacią, która znalazła się w centrum uwagi, jest Andrij, dowódca baterii artylerii przeciwlotniczej wchodzącej w skład 223. Pułku Rakiet Przeciwlotniczych. Jego droga do obsługi zaawansowanego systemu Skynex była naznaczona trudami wojny. Przed przejściem do obrony powietrznej walczył na najcięższych odcinkach frontu, m.in. w obronie Czernihowa oraz na kierunkach donieckim i zaporoskim.
Po odniesieniu ran kontynuował służbę, szkoląc się w obsłudze nowego sprzętu. „Ćwiczyłem na miejscu z żołnierzami, którzy przeszli szkolenie za granicą. Później, z jedną z baterii, zostaliśmy rozmieszczeni na pozycji bojowej. Właściwie, uczyłem się już w boju” – przyznał oficer w rozmowie z mediami. Jego bateria ma na koncie łącznie zniszczone dwa pociski manewrujące i około 35 rosyjskich dronów typu Shahed, z czego niemal jedna trzecia została zneutralizowana podczas wspomnianej, rekordowej nocy.
Choć dokładna lokalizacja działań baterii Andrija nie została ujawniona, wcześniejsze wypowiedzi prezesa Rheinmetall sugerują, że systemy Skynex odgrywają kluczową rolę w ochronie elektrowni i innej infrastruktury krytycznej w zachodniej Ukrainie.
Skynex
Skynex to najnowszej generacji lądowy system obrony powietrznej bardzo krótkiego zasięgu (VSHORAD), opracowany przez Rheinmetall Air Defence. Jego głównym zadaniem jest ochrona punktowa kluczowych obiektów, takich jak bazy wojskowe, centra dowodzenia czy infrastruktura krytyczna (np. elektrownie), przed szerokim spektrum zagrożeń z powietrza. System został zaprojektowany z myślą o zwalczaniu celów nisko lecących, małych i szybkich.
Głównym efektorem (jednostką ogniową) systemu Skynex jest zdalnie sterowana, autonomiczna armata Oerlikon Revolver Gun Mk3 kalibru 35 mm o efektywnym zasięgu 4000 metrów i szybkostrzelności 1000 strzałów na minutę. Strzela ona programowalną amunicją airburst AHEAD. Każda armata posiada własny, zintegrowany radar śledzący i głowicę elektrooptyczną, co pozwala jej na samodzielne namierzanie i zwalczanie celów wskazanych przez system Skymaster. Dzięki umieszczeniu na standardowej platformie kontenerowej, armata jest wysoce mobilna i może być szybko rozmieszczona w terenie.
Tym, co stanowi o wyjątkowej skuteczności systemu Skynex, jest amunicja programowalna AHEAD (Advanced Hit Efficiency And Destruction). Jej działanie przypomina strzelbę o ogromnej precyzji. Każdy pocisk kal. 35 mm, opuszczając lufę, przechodzi przez specjalne urządzenie wylotowe, które mierzy jego dokładną prędkość i programuje elektroniczny zapalnik.
Zgodnie z danymi z radaru, pocisk jest programowany tak, aby eksplodował w precyzyjnie określonym momencie, tuż przed celem. W wyniku detonacji uwalniana jest chmura 152 ciężkich, wolframowych sub-pocisków, która tworzy śmiercionośny stożek odłamków. Taka "ściana" wolframu jest w stanie zniszczyć nawet bardzo małe i szybkie cele, takie jak drony, bez potrzeby bezpośredniego trafienia.
Standardowa bateria systemu Skynex składa się z kilku zintegrowanych ze sobą elementów, które tworzą spójny i skuteczny łańcuch obrony. Stanowisko kontroli Oerlikon Skymaster zbiera dane ze wszystkich podłączonych sensorów, tworzy skonsolidowany obraz sytuacji powietrznej, a następnie automatycznie lub pod nadzorem operatora przydziela cele poszczególnym jednostkom ogniowym. Jego otwarta architektura pozwala na integrację nie tylko z komponentami Skynex, ale również ze starszymi systemami, takimi jak Skyguard i Skyshield, czy efektorami rakietowymi.
Podstawowym sensorem jest trójwymiarowy radar taktyczny X-TAR3D, pracujący w paśmie X. Jego zadaniem jest przeszukiwanie przestrzeni powietrznej, wykrywanie, śledzenie i identyfikacja zagrożeń. Radar ten został zoptymalizowany do wykrywania obiektów o bardzo małej sygnaturze radarowej (jak drony i pociski stealth) lecących na niskim pułapie. W zależności od wielkości celu, zasięg wykrywania może wynosić od 25 do 55 km. Dzięki technologii fazowanej anteny i jednoczesnego odbioru w kilkunastu wiązkach, radar jest w stanie przeskanować całą strefę w trakcie jednego obrotu (ok. 1,5 sekundy), co zapewnia niezwykle krótki czas reakcji.
Kluczową zaletą systemu jest znacznie niższy koszt zestrzelenia w porównaniu do zaawansowanych rakiet przeciwlotniczych. Pozwala to oszczędzać droższą amunicję, np. z systemów IRIS-T SLM (które również są na wyposażeniu 223. Pułku), na cele o wyższym priorytecie, takie jak samoloty załogowe czy zaawansowane pociski balistyczne.
Polecany artykuł:
