Miszczenko zaznaczył, że Polska pozostaje jednym z najważniejszych partnerów Ukrainy w kontekście trwającej wojny z Rosją. „Polska jest naszym najbliższym partnerem, jest naszym sojusznikiem wojskowym, jest naszym partnerem strategicznym i przyjaznym krajem” – mówił podczas wydarzenia.
Transfer doświadczeń zdobytych podczas wojny
Jednym z kluczowych elementów wypowiedzi ukraińskiego wiceministra spraw zagranicznych była deklaracja gotowości Ukrainy do dzielenia się doświadczeniami zdobytymi w trakcie pełnoskalowego konfliktu. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ ukraińska armia od ponad czterech lat prowadzi intensywne działania bojowe przeciwko siłom Federacji Rosyjskiej - uznawanym za zagrożenie również dla Polski i innych państw regionu - dzięki czemu ma możliwość praktycznej weryfikacji skuteczności sprzętu wojskowego, wykorzystywanej taktyki działania, czy struktur dowodzenia. Wiedza zgromadzona w ten sposób jest nie do przecenienia, ponieważ pokazuje, co osłabia rosyjską armię, a co w ogóle w jej przypadku nie ma znaczenia.
„Ukraina jest gotowa podzielić się z wami [red. Polakami] doświadczeniem zdobytym w tej krwawej wojnie. Dlatego jesteście naszym partnerem” - podkreślił Ołeksandr Miszczenko.
W praktyce chodzi przede wszystkim o doświadczenia w zakresie użycia artylerii w warunkach wysokiej intensywności walk, integracji systemów rozpoznania i rażenia (ISR + artyleria), wykorzystania dronów i systemów bezzałogowych oraz adaptacji sprzętu do działań w warunkach wojny symetrycznej i asymetrycznej. Tego typu know-how jest szczególnie istotne z perspektywy modernizacji Sił Zbrojnych RP oraz budowy zdolności do prowadzenia konfliktu o wysokiej intensywności na wschodniej flance NATO.
Polska jako „lider solidarności”?
„Wszystkie kraje nas wspierają, ale niektóre nie są tak aktywne. Dlatego ten proces potrzebuje lidera. A Polska jest liderem, motorem tej solidarności” - mówił Miszczenko. Jego wypowiedź wpisuje się w szerszy kontekst. Nie można zapominać, że Polska od 2022 roku należy do głównych hubów wsparcia wojskowego dla Ukrainy, zarówno w zakresie dostaw uzbrojenia, jak i logistyki oraz szkolenia. To Polska jest liderem pod względem liczby przekazanych czołgów, która przekracza już 300 sztuk. Mowa tu zarówno o T-72, PT-91 „Twardy", czy Leopard 2A4. Polska też jako jeden z pierwszych krajów zdecydowała się na przekazanie Kijowowi myśliwców - MiG-ów-29, a później także śmigłowców uderzeniowych Mi-24.
Lista wsparcia sprzętowego na tym się nie kończy. Znajdują się na niej również rozmaite pojazdy opancerzone i systemy artyleryjskie, amunicja, czy tak potrzebne Ukraińcom części zamienne. Do tego dochodzą szkolenia ukraińskich żołnierzy na terytorium Polski w ramach unijnej misji EUMAM Ukraine, gdzie od połowy 2024 roku wyszkolono prawie 60 tys. osób, oraz rola jaką odgrywa lotnisko Rzeszów-Jasionka. Stało się ono głównym węzłem logistycznym dla krajów NATO wspierających Ukrainę. Szacuje się, że ponad 90-95 proc. międzynarodowej pomocy wojskowej dla Ukrainy przechodzi przez Polskę, a sprzęt od około 40 państw trafia na Ukrainę głównie przez Jasionkę. Skala pomocy udzielanej przez Polskę Ukrainie jest więc ogromna.
Współpraca przemysłowa: Bohdana produkowana w Polsce?
Jednym z najbardziej konkretnych przykładów potencjalnej współpracy zasugerowanej przez ukraińskiego wiceministra spraw zagranicznych jest możliwość przeniesienia produkcji armatohaubicy 2S22 Bohdana do Polski. Bohdana to ukraińska samobieżna armatohaubica kalibru 155 mm, która wykorzystuje podwozia kołowe w różnych konfiguracjach, w tym KrAZ i platformy zachodnie. Ma donośność do około 40 km w zależności od amunicji i została intensywnie sprawdzona bojowo po 2022 roku. Jest produkowana w warunkach wojennych, a to wymusiło liczne uproszczenia i zwiększenie tempa produkcji.
Ukraina rozwija obecnie zdolności produkcyjne Bohdany, a według dostępnych informacji jej wytwarzanie zostało rozproszone, także poza terytorium kraju ze względów bezpieczeństwa. Potencjalne uruchomienie produkcji w Polsce zwiększyłoby bezpieczeństwo łańcucha dostaw, umożliwiłoby transfer technologii i kompetencji, mogłoby również uzupełniać krajowe programy artyleryjskie, takie jak Krab i K9, oraz wpisywałoby się w trend polonizacji i rozwoju krajowego przemysłu obronnego. Miszczenko zaznaczył jednocześnie, że współpraca technologiczna będzie uzależniona od politycznego i wojskowego wsparcia dla Ukrainy.
„Stanowisko Prezydenta Ukrainy, Wołodymyra Zełenskiego, jest takie, że jesteśmy gotowi dzielić się naszym doświadczeniem, ale w ramach partnerstwa i tylko z krajami, które wspierają Ukrainę w tym czasie” - podkreślił.
Szerszy kontekst współpracy
Deklaracje Ołeksandra Miszczenko wpisują się w rosnącą współpracę polsko-ukraińską w sektorze obronnym. W ostatnich latach obejmuje ona wspólne inicjatywy przemysłowe i serwisowe, wsparcie logistyczne i remontowe dla sprzętu przekazywanego Ukrainie, rozwój zdolności szkoleniowych oraz współpracę przy systemach artyleryjskich i amunicji 155 mm. Z perspektywy Polski szczególnie istotne jest wykorzystanie ukraińskich doświadczeń bojowych w praktyce, zwłaszcza w kontekście rozwoju doktryn użycia artylerii, dronów oraz integracji systemów walki.
