- W obliczu rosnących zagrożeń regionalnych Litwa zatwierdziła historyczny plan zakupu niemal tysiąca fińskich transporterów Patria 6x6, co jest największym kontraktem w historii sił zbrojnych tego kraju.
- Ten gigantyczny kontrakt, wyceniony na 1,5 mld euro, ma wzmocnić siły lądowe i stać się podstawą nowo formowanej Narodowej Dywizji.
- Sprawdź, dlaczego Wilno stawia na fińskie wozy i jak ta decyzja wpłynie na bezpieczeństwo wschodniej flanki NATO!
Decyzja litewskich władz zapadła w atmosferze głębokiego niepokoju o stabilność regionalną. Premier Litwy Inga Ruginiene, komentując sytuację po posiedzeniu rządowej Komisji Bezpieczeństwa Narodowego, nie kryła powagi sytuacji: „Wojna jest bliżej nas niż kiedykolwiek wcześniej. Żyjemy obok wojny, w której wykorzystywane są nowe i szybko rozwijające się technologie”. W podobnym tonie wypowiedział się dyrektor Departamentu Bezpieczeństwa Państwowego (VSD) Remigijus Bridikis, wskazując na konieczność stałej gotowości wobec ewoluujących zagrożeń.
W obliczu tych wyzwań Wilno stawia na radykalne wzmocnienie własnego potencjału obronnego. Zakup fińskich wozów to kluczowy element ambitnego planu formowania Narodowej Dywizji, która ma stanowić rdzeń litewskich sił lądowych. Ten niewielki kraj chce nie tylko wzmocnić swoje siły zbrojne, ale też przemysł, wchodząc w międzynarodowy program i platformę bojową o znacznym potencjale.
Skala i harmonogram kontraktu
Jak poinformował prezydent Litwy Gitanas Nausėda, harmonogram zakłada pozyskanie 936 transporterów Patria 6x6 w kilku fazach, rozciągniętych na najbliższą dekadę, czyli do 2036 roku. Podpisanie umowy z koncernem Patria planowane jest na 2027 rok. Pierwsza transza maszyn ma trafić do litewskich wojsk do 2030 roku i obejmować 300 pojazdów. Szacuje się, że całkowity koszt tego gigantycznego programu modernizacyjnego może wynieść nawet 1,5 miliarda euro.
Prezydent Nausėda uspokoił opinię publiczną, że tak ogromny wydatek nie zagrozi innym kluczowym projektom modernizacyjnym, w tym priorytetowemu rozwojowi obrony powietrznej. Finansowanie programu zostało odpowiednio zaplanowane w strukturze wydatków obronnych.
Tworzenie litewskiej Narodowej Dywizji i rola Patria 6x6 w systemie
Nowe transportery Patria 6x6 nie zastąpią obecnie eksploatowanych przez Litwę kołowych bojowych wozów piechoty Vilkas (lokalny wariant KTO Boxer) ani planowanych do zakupu gąsienicowych bwp typu CV90. To znacznie silniej opancerzone i uzbrojone pojazdy pierwszoliniowe.
Jak wyjaśnił litewski minister obrony Robertas Kaunas, wojsko pilnie potrzebuje platformy zdolnej do bezpiecznego i masowego transportu ponad 20 tysięcy żołnierzy na linię frontu oraz ich ewakuacji. Kołowe pojazdy opancerzone Patria 6×6 zastąpią między innymi dotychczas używane gąsienicowe transportery opancerzone M113 – konstrukcje pamiętającą wojnę w Wietnamie. Oprócz wykorzystywania do transportu piechoty, nowe pojazdy będą stanowić bazę dla wielu wersji specjalnych. Będą to m.in. wozy dowodzenia, wozy ewakuacji medycznej, wozy wsparcia ogniowego, system obrony powietrznej krótkiego zasięgu MSHORAD, wozy wsparcia technicznego, wozy łączności, wozy rozpoznawcze oraz wozy rozpoznania skażeń chemicznych, biologicznych, radiologicznych i nuklearnych (CBRN).
Trzyosiowa Patria 6x6, będąca nowoczesnym następcą legendarnej rodziny wozów XA-180/185/200 Pasi, idealnie wpisuje się w te wymagania. Konstrukcja ta bazuje na sprawdzonych rozwiązaniach, oferując wysoką mobilność, dzięki 400-konnemu silnikowi Scania i niezależnemu zawieszeniu, oraz wysoki poziom ochrony balistycznej i przeciwminowej jak na relatywnie lekki pojazd. Przy masie 24 ton i ładowności 8,5 tony, modułowe opancerzenie zapewnia poziom od 2 do 4 według normy NATO STANAG 4569. Oznacza to maksymalną ochronę przed pociskami przeciwpancernymi kalibru 14,5 mm.
Udział Litewskiego przemysłu w produkcji
Z punktu widzenia bezpieczeństwa ekonomicznego, kluczowym warunkiem postawionym przez Wilno jest udział rodzimego przemysłu w realizacji zamówienia. „Wymóg jest taki, by pojazdy wytwarzano również na Litwie. Moglibyśmy włączyć się w łańcuch produkcyjny tych pojazdów opancerzonych” – podkreślił prezydent Nausėda. Taki krok pozwoli na zatrzymanie części miliardowych nakładów w litewskiej gospodarce oraz zbudowanie suwerennych zdolności serwisowych.
Litwa dołączy tym samym do szerokiego i stale rosnącego grona europejskich użytkowników i producentów platformy Patria 6x6. Rozwijana w ramach międzynarodowego programu CAVS (ang. Common Armoured Vehicle System) obok Finlandii jest też na wyposażeniu sił zbrojnych Łotwy, Szwecji czy Niemiec. Łotysze już teraz są nie tylko użytkownikami Patria 6x6, ale też produkują kadłuby do tych wozów na licencji. Pokazuje to, że regionalna kooperacja przemysłowa wokół fińskiej platformy jest realna i skalowalna. To ogromny atut. Łącznie zamówienia na pojazdy CAVS obejmują niemal 2000 egzemplarzy z których dostarczono już ponad 300.
Tarcza Wilna
Zakup transporterów to zaledwie jeden z elementów szerokiego frontu modernizacyjnego. Równolegle Litwa inwestuje w systemy antydronowe oraz radary krótkiego zasięgu i obronę powietrzną. Trwają również testy autorskiego, litewskiego oprogramowania, które ma zintegrować rozproszone systemy monitoringu bezzałogowców w jeden spójny system zarządzania polem walki.
Decyzja o zakupie blisko tysiąca wozów Patria 6x6 udowadnia, że Litwa nie zamierza być jedynie biernym konsumentem bezpieczeństwa w ramach NATO, ale buduje realną, pancerną pięść zdolną do skutecznego odstraszania potencjalnego agresora.
