Spis treści
Podpisanie umowy na realizację mostu składanego MSC 23-150 „Cis” to istotny etap w rozwoju polskiej myśli technicznej i zdolności obronnych. Konstrukcja ta, zaprojektowana przez zespół naukowców z Wydziału Inżynierii Lądowej i Geodezji Wojskowej Akademii Technicznej pod kierownictwem płk. dr. hab. inż. Ryszarda Chmielewskiego, stanowi odpowiedź na współczesne wyzwania operacyjne. Jest to rozwiązanie typu „dual-use”, co oznacza, że znajdzie zastosowanie zarówno w obszarze militarnym, jak i cywilnym. Jego uniwersalność jest kluczowa – most składany „Cis” umożliwia organizację ruchu dwukierunkowego, co jest rzadkością w tego typu konstrukcjach. Pozwala również na bezpieczne pokonywanie przeszkód terenowych i wodnych przez kolumny najcięższego sprzętu gąsienicowego i kołowego, spełniając najwyższe klasy obciążenia wojskowego. Jak zaznaczył Cezary Tomczyk, wiceminister obrony narodowej: „Most, który został dzisiaj zaprezentowany w ciągu dwóch, trzech miesięcy zostanie wyprodukowany, a następnie będzie poddany ciężkim testom poligonowym na poligonie drawskim. Czeka oczywiście certyfikacja, ale to jest most, po którym może przejechać każdy czołg, który istnieje dzisiaj na współczesnym polu walki.” Ta zdolność do wspierania najcięższych pojazdów wojskowych i cywilnych jest fundamentalna dla utrzymania mobilności i logistyki w każdych warunkach.
Projekt mostu składanego charakteryzuje się modułową budową, co pozwala na tworzenie przepraw o dowolnej długości, z pojedynczym przęsłem osiągającym rozpiętość do 60 metrów. Ta elastyczność jest nieoceniona w różnorodnych scenariuszach, od szybkiego przerzucania wojsk, po odbudowę infrastruktury po kataklizmach. Gen. bryg. prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak, Rektor-Komendant Wojskowej Akademii Technicznej, podkreślił:
„Most MSC 23-150 Cis jest kolejnym projektem, gdzie w ramach realizowanych badań naukowych we współpracy z partnerem przemysłowym powstaje konkretne rozwiązanie służące w przyszłości do celów wojskowych, jaki i cywilnych. Most ten jest w pełni dostosowany do potrzeb naszej armii. Umożliwia bezpieczne przeprawy nawet najcięższego sprzętu, jakim dysponuje Wojsko Polskie. Jego wdrożenie zapewni nowe zdolności dla wojska i systemu ochrony ludności i obrony cywilnej. Dzięki tej technologii będzie możliwe zbudowanie przeprawy drogowej, jeśli uszkodzeniu lub zniszczeniu ulegną mosty stałe – tak, jak wydarzyło się to podczas powodzi.”
Klucz do Mobilności i Obrony Kraju: Rola Mostów Składanych w Strategii „Tarcza Wschód”
Rola mostów składanych w kontekście obronności kraju jest nie do przecenienia. Jak podkreślił Cezary Tomczyk, wiceminister obrony narodowej, kwestia mobilności wojskowej jest fundamentalna dla bezpieczeństwa.
„Najważniejsze manewry wojskowe, najważniejsze manewry NATO, które są organizowane w Europie, dotyczą czegoś takiego jak mobilność wojskowa, czyli możliwości przemieszczenia wojska w krótkim czasie. Mówiąc wprost - z zachodu na wschód, wtedy, kiedy ćwiczymy różnego rodzaju plany ewentualnościowe. To właśnie wojska inżynieryjne stoją za możliwością wykorzystania takich właśnie mobilnych mostów, które w normalnych warunkach służą do przemieszczania się wojska, ale w sytuacjach kryzysowych pomagają nam wszystkim” – powiedział wiceminister.
Projekt mostu MSC 23-150 „Cis” idealnie wpisuje się w te potrzeby, zapewniając szybkie i skuteczne przeprawy dla ciężkiego sprzętu wojskowego, co jest kluczowe w dynamicznych operacjach obronnych.
Dodatkowo, mosty składane są podstawą elementu mobilności w ramach strategicznej inicjatywy Tarcza Wschód, mającej na celu wzmocnienie wschodniej granicy Polski. Wiceminister Tomczyk zaznaczył, że tego typu mosty będą składowane w specjalnych magazynach na wschodniej i północnej Polsce. Ma to na celu ich natychmiastowe wykorzystanie „w momencie zagrożenia, w momencie prowadzenia ewentualnej operacji obronnej, przede wszystkim w przypadku przygotowania Polski na przyjęcie wojsk sojuszniczych, zarówno na ćwiczenia, jak i na sytuację kryzysową”.
Od lat polska armia polegała na mostach DMS 65, których konstrukcja pochodzi z 1965 roku. Cezary Tomczyk podkreślił historyczny moment, mówiąc:
„I nie przypadkiem mówię właśnie o tym konkretnym moście, bo DMS 65 oznacza, że liczba sześćdziesiąt pięć to jest rok opracowania tej konstrukcji. I dlatego ten moment jest tak przełomowy, bo mówimy o konstrukcji w stu procentach polskiej, zorganizowanej czy współprodukowanej przez Wojskową Akademię Techniczną i firmę Mostostal Polimex, która jest w stu procentach polską technologią, w stu procentach technologią, która zależy tylko od nas”.
Wiceminister Tomczyk przypomniał także o cywilnym zastosowaniu mostów składanych, nawiązując do powodzi z 2024 roku. W takich sytuacjach, gdy infrastruktura drogowa ulega zniszczeniu, mobilne przeprawy stają się ratunkiem dla lokalnych społeczności i umożliwiają dostarczenie pomocy. Zdolność „Cis” do zastąpienia uszkodzonych mostów cywilnych podkreśla jego wartość dla systemu ochrony ludności i obrony cywilnej, czyniąc go narzędziem o znaczeniu ogólnospołecznym.
Polska Myśl Techniczna i Potencjał Eksportowy: Ekonomiczny Wymiar Projektu „Cis”
Projekt mostu składanego MSC 23-150 „Cis” to nie tylko krok dla obronności, ale również znaczące osiągnięcie dla polskiej gospodarki i przemysłu. Jest to przykład udanej współpracy nauki z biznesem, gdzie Wojskowa Akademia Techniczna i Polimex Mostostal połączyły swoje siły, aby stworzyć innowacyjne i w pełni polskie rozwiązanie. Piotr Andrusiewicz, Prezes Zarządu Polimex Mostostal S.A., wyraził swoje przekonanie o potencjale projektu:
„Projekt Cis pokazuje, że Polimex Mostostal może wykorzystywać swoje ponad 80-letnie doświadczenie nie tylko przy realizacji najbardziej wymagających przedsięwzięć infrastrukturalnych, ale również przy współtworzeniu innowacyjnych rozwiązań technologicznych i ich późniejszym wdrażaniu. Wspólnie z Wojskową Akademią Techniczną uszczegółowiliśmy rozwiązanie projektowe, a dziś wchodzimy w kolejny, niezwykle istotny etap - przygotowanie jej do praktycznego zastosowania. Widzimy w tym projekcie realny potencjał biznesowy i możliwość dalszego rozwoju naszych kompetencji w obszarze infrastruktury związanej z bezpieczeństwem i obronnością.”
Wdrożenie projektu ma również istotny wymiar ekonomiczny dla Grupy Polimex Mostostal. Marzena Hebda-Sztandkie, Wiceprezes Zarządu Polimex Mostostal S.A., wskazała na finansowe aspekty przedsięwzięcia:
„Z perspektywy finansowej wejście projektu w etap wdrożeniowy jest ważnym momentem. Opracowana wspólnie z Wojskową Akademią Techniczną konstrukcja zyskuje możliwość praktycznego zastosowania, a tym samym wykorzystania jej potencjału rynkowego. Dla Grupy oznacza to możliwość efektywnego wykorzystania posiadanych kompetencji i zaplecza przy jednoczesnym rozwijaniu nowego obszaru działalności. W dłuższej perspektywie projekty o takim potencjale mogą wspierać dywersyfikację źródeł przychodów, wzmacniać konkurencyjność Polimex Mostostal i budować długoterminową wartość Grupy.”
Dr hab. inż. Adam Bartnicki, Dyrektor Centrum Transferu Technologii Wojskowej Akademii Technicznej, podsumował znaczenie umowy licencyjnej: „Umowa licencyjna potwierdza, jak ważnym ogniwem w procesie modernizacji Sił Zbrojnych RP jest Wojskowa Akademia Techniczna, gdzie powstają najnowocześniejsze technologie na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa oraz technologie dual-use. Jest ona kolejnym sukcesem w procesie komercjalizacji dóbr intelektualnych powstających w uczelni.” Podkreśla to rolę WAT jako centrum innowacji, które nie tylko prowadzi badania, ale także skutecznie komercjalizuje swoje osiągnięcia. Co więcej, wiceminister Cezary Tomczyk wyraził przekonanie, że mosty składane tego typu mogą stać się polskim produktem eksportowym, co otworzyłoby drogę do globalnej ekspansji dla rodzimej technologii.
Pomysłodawcami innowacyjnej konstrukcji są: płk dr hab. inż. Ryszard Chmielewski, dr inż. Mieczysław Piechota, dr inż. Andrzej Wolniewicz, kpt. mgr inż. Alicja Ostrowska i kpt. mgr inż. Erik Mikulski. Ich praca na Wydziale Inżynierii Lądowej i Geodezji Wojskowej Akademii Technicznej doprowadziła do powstania opatentowanych technologii, na których opiera się most składany „Cis”. To dowód na wysoki poziom polskiej inżynierii i potencjał twórczy naukowców.
Uroczystość podpisania umowy, która odbyła się w Wojskowym Centrum Edukacji Obywatelskiej w Warszawie, z udziałem tak znamienitych gości jak Cezary Tomczyk, gen. bryg. prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak, Piotr Andrusiewicz oraz Marzena Hebda-Sztandkie, świadczy o wysokim priorytecie, jaki rząd i przemysł nadają rozwojowi krajowych zdolności w obszarze infrastruktury o znaczeniu strategicznym. Teraz, po podpisaniu umowy, pozostaje oczekiwać na wyprodukowanie prototypu, jego ciężkie testy poligonowe oraz certyfikację, które ostatecznie wprowadzą most składany MSC 23-150 „Cis” na wyposażenie Sił Zbrojnych RP i do użytku cywilnego, zmieniając oblicze mobilności i bezpieczeństwa w Polsce.
