- Niemcy prezentują nowy system obrony powietrznej IRIS-T SLM/X, który ma dorównać możliwościom amerykańskiego Patriota.
- System oferuje zasięg do 100 km i pułap 30 km, integrując pociski SLM i SLX w jednej wyrzutni.
- Rozwiązanie to ma stworzyć warstwową obronę powietrzną i przynieść oszczędności.
Diehl Defence i IRIS-T SLM/X
Podczas targów Enforce Tac 2026, 24 lutego 2026 r., niemiecka firma Diehl Defence zaprezentowała nową konfigurację systemu obrony powietrznej IRIS-T SLM/X. Kluczową zmianą jest wprowadzenie wspólnej, ośmiokontenerowej wyrzutni zdolnej do odpalania zarówno pocisków SLM, jak i rozwijanej wersji SLX.
Jak donosi serwis Army Recognition, nowa konfiguracja pozwala na mieszane zestawy rakiet np. cztery SLM i cztery SLX, przy zachowaniu ośmiu gotowych do odpalenia pocisków na każdej wyrzutni. Koncepcja zakłada utrzymanie jednej konstrukcji wyrzutni i rozszerzanie zdolności bojowych poprzez dobór odpowiednich efektorów, bez konieczności tworzenia odrębnych jednostek ogniowych.
W wariancie SLX system osiąga zasięg do 100 km, z realnym dystansem przechwycenia na poziomie około 80 km oraz pułapem do 30 km. Dla porównania, standardowy SLM oferuje zasięg około 60 km, zdolność przechwycenia na dystansie 40 km i pułap 20 km. Połączenie obu typów rakiet w ramach jednego systemu umożliwia stworzenie warstwowej obrony powietrznej: od celów bliskiego i średniego zasięgu po zagrożenia oddalone o kilkadziesiąt kilometrów, w tym samoloty, śmigłowce, pociski manewrujące czy drony.
SLX bez zmian w infrastrukturze
System IRIS-T SLM to system obrony powietrznej średniego zasięgu opracowany przez Diehl Defence we współpracy z Hensoldt i Airbus przeznaczony do zwalczania samolotów, śmigłowców, dronów, pocisków manewrujących, przeciwradiolokacyjnych oraz pocisków balistycznych krótkiego zasięgu. Wszedł do służby w 2022 r., a jego rozwój rozpoczął się w 2007 r. Pocisk systemu o masie 110 kg osiąga prędkość do 1020 m/s (ok. Mach 3) i wykorzystuje naprowadzanie inercyjne, GPS oraz łącze danych, a w fazie końcowej – głowicę naprowadzającą na podczerwień. Wyposażony jest w 11,4-kilogramową głowicę odłamkową.
Jednostka obejmuje radar Hensoldt TRML-4D, stanowisko dowodzenia IBMS-FC oraz trzy wyrzutnie po osiem pocisków każda (łącznie 24 gotowe do użycia rakiety). Radar 3D TRML-4D pracuje w paśmie G z technologią AESA, zapewnia pokrycie 360°, zasięg instrumentalny do 250 km i możliwość śledzenia do 1500 celów jednocześnie. Wyrzutnie mogą być rozmieszczone do 20 km od stanowiska dowodzenia, a osiągnięcie gotowości bojowej zajmuje około 10 minut.
Czas przeładowania to 15 minut. System sprawdził się w boju na Ukrainie, osiągając niemal 100 proc. skuteczność, niszcząc m.in. 44 cele typu Ch-55 w jednym ataku. Używany jest obecnie przez Niemcy, Egipt i Ukrainę. Do 2026 r. do użytkowników dołączyły lub otrzymały dostawy m.in. Szwecja, Estonia, Łotwa, Słowenia, Bułgaria, Szwajcaria i Dania, głównie w ramach ESSI (European Sky Shield Initiative), czyli niemieckiej inicjatywy z 2022 r. mającej na celu stworzenie zintegrowanej europejskiej tarczy przeciwlotniczej i przeciwrakietowej.
Wariant IRIS-T SLX, pozostający na razie w fazie rozwoju, ma zostać zintegrowany z istniejącymi wyrzutniami i systemami dowodzenia bez konieczności modyfikacji radarów czy centrów operacyjnych. System ma być zdolny do zwalczania samolotów, pocisków manewrujących, dronów oraz uzbrojenia dalekiego zasięgu. Demonstrator technologii może być gotowy około 2029 r., jeśli zapadną decyzje zakupowe w obecnym cyklu planistycznym.
Alternatywa dla Patriota?
Według Army Recognition integracja SLX w ramach mieszanej konfiguracji zbliża system IRIS-T do dolnego zakresu możliwości takich systemów jak MIM-104 Patriot. Dzięki wspólnej architekturze dowodzenia i wyrzutni, rozwiązanie ma przynieść oszczędności logistyczne i szkoleniowe oraz większą elastyczność rozmieszczenia środków obrony w teatrze działań.
Koszt jednej jednostki ogniowej SLM, obejmującej radar, stanowisko dowodzenia i wyrzutnie, szacowany jest na około 140 mln euro. Cena pojedynczego pocisku waha się od 250 tys. do 560 tys. euro w zależności od konfiguracji i odbiorcy. Dla porównania koszt jednej jednostki ogniowej MIM-104 Patriot, obejmującej radar, stanowisko dowodzenia i wyrzutnie, szacowany jest na około 300-400 mln euro (w zależności od konfiguracji i kontraktu eksportowego). Cena pojedynczego pocisku waha się natomiast od 3,5 mln do 7 mln euro w zależności od wariantu i odbiorcy.
