Uzgodnienia polityczne i analiza modelu budowy
Porozumienie w sprawie strategii budowy nowych okrętów arktycznych jest realizacją ustaleń częściowej umowy dotyczącej planu rozwoju floty w ramach porozumienia obronnego 2024–2033. Na podstawie opracowania firmy Deloitte przeanalizowano różne modele produkcji, w tym budowę w jednym zakładzie, podział prac pomiędzy kilka podmiotów oraz różne warianty struktury własności i organizacji głównego ośrodka montażowego. Uzgodniono, że najbardziej odpowiednim rozwiązaniem będzie rozproszona strategia budowy, w której sekcje okrętów powstają w kilku duńskich zakładach, a końcowy montaż i integracja odbywają się w jednym krajowym zakładzie w Frederikshavn.
Według komunikatu duńskiego resortu obrony (duń. Forsvarsministeriet) wybrany model ma zapewnić efektywność ekonomiczną, stabilne ramy czasowe realizacji oraz maksymalne wykorzystanie istniejącej bazy przemysłowej i kompetencji w różnych regionach kraju. Jednocześnie pozwala on skoncentrować kluczowe etapy montażu i integracji w jednym ośrodku, co ułatwia zarządzanie programem oraz kontrolę jakości. Uzgodnienia polityczne przewidują, że szczegółowe wymagania techniczne dla nowych okrętów będą określane w dalszej fazie prac, a po ich zdefiniowaniu możliwe będzie rozpoczęcie negocjacji kontraktowych z wybranymi wykonawcami.
Państwowy zakład montażowy w Frederikshavn
Zgodnie z przyjętą strategią montaż i integracja pięciu nowych okrętów arktycznych będą prowadzone w nowym państwowym zakładzie montażowym w Frederikshavn w północnej Jutlandii. Duńskie Ministerstwo Obrony będzie właścicielem zakładu, który zostanie zaprojektowany i zbudowany z myślą o wsparciu nie tylko bieżącego programu, lecz także przyszłych projektów budowy większych jednostek.
Resort obrony podkreśla, że wybór Frederikshavn jako lokalizacji głównego ośrodka montażowego wpisuje się w szerszą politykę utrzymania i rozwoju kompetencji stoczniowych w regionie, a także w ambicję zapewnienia krajowej kontroli nad kluczową infrastrukturą dla programów morskich. Jednocześnie produkcja sekcji i podzespołów w różnych duńskich stoczniach ma umożliwić zaangażowanie większej liczby podmiotów z sektora morskiego, co sprzyja wykorzystaniu potencjału przemysłowego oraz utrzymaniu miejsc pracy.
Znaczenie dla duńskich zdolności arktycznych i dalsze kroki
W komunikacie duńskiego Ministerstwa Obrony wskazano, że nowe okręty arktyczne mają w przyszłości dysponować zdolnościami do działania zarówno na akwenach oblewających Danię, jak i w rejonie Grenlandii oraz na północnym Atlantyku. Jednostki będą wspierać nadzór nad rozległym obszarem odpowiedzialności Królestwa Danii, w tym zadania związane z bezpieczeństwem żeglugi, monitorowaniem środowiska oraz wsparciem władz cywilnych w regionie arktycznym. Konkretny zakres zdolności, wyposażenia i parametrów technicznych ma zostać dopracowany na etapie prac nad wymaganiami operacyjnymi, które poprzedzą fazę zawierania kontraktów.
W szerszym ujęciu przyjęta strategia budowy nowych okrętów arktycznych wpisuje się w podejście Sojuszu Północnoatlantyckiego do bezpieczeństwa morskiego na północnych podejściach do Atlantyku i podkreśla strategiczne znaczenie przesmyku GIUK – luki Grenlandia–Islandia–Zjednoczone Królestwo – jako newralgicznego „wąskiego gardła” kontrolującego wyjście z północnych mórz na otwarty ocean. Utrzymanie stałych zdolności do monitorowania tego obszaru przez okręty działające w rejonie Grenlandii i północnego Atlantyku jest jednym z kluczowych elementów odstraszania i obrony, ponieważ rejon ten pozostaje szczególnie wrażliwy na ewentualne próby zakłócenia przepływu sił i zaopatrzenia pomiędzy Ameryką Północną a Europą.
